GünAzTv: Artıq Astana sammitinin başlanmasına isə çox az qalır, ATƏT ölkələri liderlərinin görüşü dekabrın 1-2-də olacaq. Amma hələlik razılaşdırılmış hər hansı sənəd haqqında məlumat yoxdur.

Xatırlayırsınızsa, Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya dövlət başçılarının oktyabrın 27-də Həştərxanda baş tutan üçtərəfli görüşündən sonra prezident Medvedyev xarici işlər nazirlərinə ATƏT-in Astana sammitinə münaqişənin həllilə bağlı baza prinsiplərinin razılaşdırılmış variantını təqdim etməyi tapşırdıqlarını bildirmişdi.    Bununla bağlı noyabrın 22-də Moskvada sözügedən üç ölkənin xarici işlər nazirləri görüşərək Dağlıq Qarabağ üzrə sülh danışıqlarının gedişini müzakirə ediblər. Nazirlər bir ay əvvəl öz prezidentlərindən aldıqları tapşırığın icrasına çalışır. Astana sammitinin başlanmasına isə çox az qalır, ATƏT ölkələri liderlərinin görüşü dekabrın 1-2-də olacaq. Amma hələlik razılaşdırılmış hər hansı sənəd haqqında məlumat yoxdur. Sadəcə olaraq o bəllidir ki, nazirlər sammitdən bir neçə gün əvvəl - noyabrın 27-də yenidən bir araya gəlmək qərarı ilə Moskvadan ayrılıblar.    Beynəlxalq Böhran Qrupunun Avropa proqramları üzrə direktoru Sabina Freyzer Astana sammitinə o qədər də ümidli deyil: "Mənim belə deməyimin səbəbi həm Azərbaycan, həm də Ermənistanda hazırda bir-birinə qarşı çox neqativ əhvaldır. İndiki şəraitdə, hətta prezidentlərin bir-birini müharibə ilə hədələdiyi bir dövrdə onların hər hansı razılaşmanı imzalaması olduqca çətindir". Xanım Freyzer bildirir ki, münaqişənin həlli sahəsində razılaşmanın mümkün qədər tez imzalanması Azərbaycan üçün olduqca önəmlidir. Çünki bununla işğal altında olan ərazilərin də azad edilməsi prosesi başlaya bilər: "Bu Ermənistana da son dərəcə faydalıdır, bununla hər an müharibə ilə üzləşmək təhlükəsi, heç olmasa, azala bilər". Amma S.Freyzerin fikrincə, belə bir razılaşmanın əldə edilməsi üçün görülməli olan birinci iş münbit şəraitin yaradılması, prezidentlərin təhdid çıxışlarına son qoyulmasıdır: "Hər iki prezident getdikcə bir-birinə qarşı daha sərt dillə danışır. Cənab Sarkisyanın ötən həftələrdə işğal olunmuş ərazilərdə verdiyi bəyanatlar çox böyük narahatlıq doğurur. Azərbaycan prezidentinin də belə çıxışları var. Bu aydındır ki, belə çıxışlar sülh danışıqları ilə razılığın əldə edilməsi ruhuna ziddir. Bu, həm də uzun müddətdən bəri üzərində iş gedən "Madrid prinsipləri" çərçivəsində sülh razılaşması əldə edilməsində iki ölkənin təkbaşına bir nəticə əldə etməsi imkanını azaldır". Sammitin başlanmasına 5 gün qalır. Lakin hələlik sözügedən məsələ ilə bağlı ortalıqda heç bir şey yoxdur. Həqiqətən də, son günlər Sarkisyanın səsləndirdiyi sərsəm bəyanatlar fonunda Astana sammitinə baza prinsiplərinin razılaşdırılmış variantının təqdim olunacağını düşünmək yersizdir. Ermənilər belə bir variantı təqdim etmiş olsaydılar, bunun fonunda Sarkisyan bu tip əcaib bəyanatlar səsləndirməzdi. Deməli, buradan belə görünür ki, Rusiya prezidentinin tapşırığı erməni tərəfin günahı üzündən hələ də yerinə yetirilməmiş qalır. Ümumiyyətlə, son illər İrəvan rəsmilərinin apardığı siyasətdən aydın sezilir ki, onlar münaqişənin həlli istiqamətində ərsəyə gətirilən prinsipləri imzalamaqdan mümkün qədər qaçmağa çalışırlar. Belə ki, artıq neçə vaxtdır "Madrid prinsipləri"nin yeniləşmiş variantı gündəmdə olsa da, İrəvan, Bakıdan fərqli olaraq, hələ də ona hər hansı münasibət bildirməyib. Əksinə, onlar üç prezidentin Sankt-Peterburq görüşlərinin birində bu prinsiplərə zidd prinsiplərin ortaya atılmasına nail olmaq istəyirdilər. Son günlər Sarkisyanın beynəlxalq təmaslardan yayınması da rəsmi İrəvanın baza prinsiplərinin razılışdırılmış variantından qaçmağa çalışdığını göstərir. Belə ki, o, NATO-nun bu günlərdə baş tutan tədbirinə    qatılmamışdı. Gözləniləndir ki, bu demarş Sarkisyan tərəfindən ATƏT-in Astana sammitində də təkrarlanacaq. Hətta bu barədə erməni mətbuatı da yazır. Tanınmış Qərb ekspertləri, xüsusən də Karnegi Fondunun təmsilçisi Tomas de Vaal da düşünür ki, Astanadakı zirvə görüşündə Dağlıq Qarabağ münaqişəsi üzrə siyasi sıçrayış qeydə alınmayacaq. Bunun özü də onu göstərir ki, Medvedyevin sözügedən tapşırığı ermənilərin işi korlaması üzündən yerinə yetirilməmiş qalır.    Politoloq Qabil Hüseynli vəziyyətin belə olmasında məhz Moskvanı günahkar görür: "Medvedyev guya problemin həllinə çalışır. Amma bir tərəfdən də Sarkisyanı qəbul edərək ona ürək-dirək verir. Yəni Rusiya problemin həllində o qədər də maraqlı görünmür. Maraqlı olsaydı, işğalçı Ermənistana təzyiqlər edib, onu yeniləşmiş "Madrid prinsipləri"nə razı salardı. Nə olsun ki, Medvedyev belə bir göstəriş verib. Bu göstərişdə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü nəzərdə tutulmursa, ölkəmiz belə çərçivə sazişinin hazırlanmasına razı olarmı? Azərbaycan Dağlıq Qarabağa ölkəmizin ərazi bütövlüyü daxilində ən yüksək muxtariyyət verməyə razıdır. Bu ən maksimum status və ən ədalətli yanaşmadır. Di gəl, ermənilər bunu qəbul etmir və bununla razılaşmır. Belə olan tərzdə Azərbaycan tərəfi Rusiyanın diqtə etdiyi və İrəvanın həvəslə qəbul etdiyi Qarabağın müstəqilliyi və ya onun Ermənistana birləşdirilməsi kimi sərsəm ideyalara necə qol çəkə bilər? Deməli, meydanda bir qeyri-konstruktivlik var. Bu qeyri-konstruktivliksə, ilk növbədə, Ermənistanla bağlıdır. Eyni zamanda, danışıqlara vasitəçilik edən Rusiyanın ədalətsiz mövqeyilə əlaqədardır". Bakı xəbər