GünAzTv: Milli peykin yaradılması ilə bağlı ilk mərhələ başa çatdı. Fransanın "Ariane-5ECA" raketi 2012-ci ildə "Azərsat"ı orbitə çıxaracaq.

Noyabrın 5-də Bakıda Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin (RİTN) Beynəlxalq Əlaqələr və Hesablaşma Mərkəzi (BƏHM) ilə Fransanın "Arianespace" şirkəti arasında Azərbaycanın ilk telekommunikasiya peykinin bu şirkətin istehsalı olan "Ariane-5ECA" raketdaşıyıcısı ilə orbitə çıxarılması barədə müqavilə imzalanıb.    Müqaviləni Azərbaycan tərəfdən BƏHM-in rəhbəri Cəlil Cəfərov, Fransa tərəfdən isə "Air Lan Spase" şirkətinin prezidenti Can İfloqal imzalayıb.    GünAzTv mətbuat mərkəzinin “Ekspress”-ə istinadən yaydığı məlumata görə, Peykin hazırlanması və orbitə çıxarılması istiqamətində aparılan işlər Azərbaycan prezidentinin "Azərbaycanda kosmik sənayenin yaradılması və telekommunikasiya peyklərinin orbitə çıxarılması haqqında" 4 oktyabr 2008-ci il tarixli sərəncamı ilə təsdiq edilmiş Azərbaycanda kosmik sənayenin yaradılması və inkişafı üzrə Dövlət Proqramı çərçivəsində həyata keçirilir. Azərbaycan müqavilənin tərtib olunması prosesinə məsləhətçi qismində bu sahədə ixtisaslaşmış hüquq, maliyyə, texniki və sığorta şirkətlərini cəlb edib.    Bununla da, milli peykin yaradılması ilə bağlı ilk mərhələ başa çatdı. İlk peykimiz Malayziyaya məxsus 46ĞE orbital mövqedən birgə istifadə edəcək və "Azərsat" 2012-ci ilin 4-cü rübündə orbitə çıxarılacaq.    Xatırladaq ki, bu il may ayının 25-də Azərbaycan Malayziyanın "Measat Satellite Systems" şirkəti ilə orbital mövqedən birgə istifadə, mayın 27-də isə ABŞ-ın "Orbital Sciences Corporation" şirkəti ilə peykin istehsalı haqqında müvafiq müqavilələr imzalayıb.    "Azərbaycanın ilk telekommunikasiya peykinin orbitə çıxarılması üçün raketdaşıyıcısının seçilməsi üçün tenderdə iştirak edən şirkətlərin hamısı güclü idi, amma bizim ekspertlərin və məsləhətçi şirkətlərin fikrincə, "Ariane-5ECA" ən düzgün seçimdir",- deyən dünən rabitə və informasiya texnologiyaları naziri Əli Abbasov bildirib. Onun sözlərinə görə, bununla da Azərbaycanın ilk süni rabitə peykinin 2012-ci ilin 4-cü rübündə orbitə çıxarılması üçün artıq problem qalmayıb.    İlk telekommunikasiya peykinin buraxılması layihəsinin icrası Azərbaycana ümumilikdə 213 milyon dollara başa gələcək. Bunun 120 milyon dolları peykin hazırlanmasına sərf olunacaq. Bu məbləğə həmçinin Azərbaycanda peykin idarəetmə sistemi və ehtiyat idarəetmə sistemi və kadr hazırlığı daxildir. Peykin raket daşıyıcısı vasitəsilə orbitə çıxarılması isə 93 milyon dollara başa gələcək.    Abbasov bildirib ki, Azərbaycan raket daşıyıcısı kimi "Arianespace" şirkətini seçməklə müəyyən məbləğə qənaət də edib: "Fransanın bu raketi sığorta şirkətləri üçün də ən az riskli raket sayıldığı üçün biz sığorta xərclərində bir neçə milyon dollara qənaət etdik" (APA).    Artıq ABŞ-da Azərbaycanın ilk süni peykinin istehsalına başlanıb, bu proses 2012-ci ilin sentyabrında başa çatacaq. Bundan sonra peyk Avropaya gətiriləcək. Nazirin sözlərinə görə, Azərbaycanın özünün orbital mövqelərinin koordinasiyası prosesi yubandığı üçün Azərbaycan tərəfi Malayziyanın orbital mövqeyini 20 illiyə icarəyə götürüb. Yaxın vaxtlarda peykin sığortası üçün müvəkkil şirkət seçiləcək və bu barədə müqavilə imzalanacaq: "Biz baş sığorta şirkətini seçəndən sonra, o yerli sığorta şirkətlərindən biri ilə əməkdaşlıq edəcək".    Azərbaycanı etdiyi seçimə görə təbrik edən "Arianespace"nin prezidenti Jan-iv Le Qal bildirib ki, şirkət fəaliyyət göstərdiyi 30 ildən bəri ümumilikdə 285 peyk buraxıb, ötən həftə bu il ərzində 39-cu peyki orbitə çıxarıb. Şirkət rəhbəri Azərbaycan peykinin orbitə uğurla çıxarılacağını bildirib: "Peykin çəkisi 3 tondan artıqdır, biz artıq belə peykləri orbitə buraxmışıq".    Milli Telekommunikasiya Peyki Layihəsi bütünlüklə dövlət hesabına maliyyələşdirilir. Artıq 2013-ci ilin yanvarın 1-dən etibarən Azərbaycan bu peyk vasitəsilə telekommunikasiya xidmətləri göstərməyə başlayacaq. Yaxın vaxtlarda bu xidmətlərin göstərilməsi məqsədilə satış müqavilələrinin müzakirəsi üçün danışıqlara başlanacaq.    İlk milli peykimiz Fransız Qvineyasının (Cənubi Amerika) Atlantik okeandakı Kuru adasında yerləşən kosmodromundan orbitə çıxarılacaq. Azərbaycan peykilə qonşuluqda olan 30 dövlətlə peykin mövqeyi razılaşdırırldıqdan sonra Azərbaycan milli peyki 43.2, 58.5 və 96 dərəcə şərq yuzunluğunda yerləşən öz mövqeyinə yerləşdiriləcək. Peyk Avropanı (Skandinaviya istisna olmaqla), Asiyanın yarısını (nisbətən Qazaxıstanı) əhatə edəcək. Peyk tele-radio yayım, habelə İnternet transmissiyasına malik olacaq. Peykin istismar müddəti 20 ildir. Azərbaycan öz peykinin imkanlarının ancaq 20%-dən istifadə etməyi, qalan 80% imkanın icarəyə verilməsi nəzərdə tutulur.