GünAzTv: İranın Azərbaycan Respublikasındakı səfiri Məhəmmədbağır Bəhrami keçirdiyi mətbuat konfransında növbəti dəfə üstüörtülü açıqlamalar verməklə rəsmi Tehranı müxtəlif məsələlərdə sığortalamağa cəhd göstərdi.

Səfir əvvəlcə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlliylə bağlı bir neçə fikir söylədi. Dedi ki, regionun düşmənləri Qarabağ münaqişəsinin həll olunmasını istəmir. Səfir deyib ki, İran Əfqanıstanda, İraqda sülhün və sabitliyin bərpası üçün çalışdığı kimi, Qarabağda da münaqişənin tezliklə həll olunmasını istəyir: "İran Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü əvvəlcədən tanıyıb, bütün beynəlxalq arenalarda Azərbaycanın haqq işini hər zaman dəstəkləyib". Düzdür, İran sözdə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləsə də əməldə Ermənistanın maraqlarını müdafiə edən hər bir vasitədən yararlanıb. Güney Azərbaycan Konqresinin sədri Abdulla Amir Haşimi bildirdi ki, İran həmişə Qarabağ məsələsində Ermənistanın tərəfini tutub. Abulla Əmir Haşimi onu da qeyd etdi ki, İranın Ermənistana hərbi-iqtisadi köməyini, rəsmi Tehranın ümumiyyətlə, anti-Azərbaycan siyasətini və pərdə arxasında Azərbaycanı zəiflətməyə cizdiyi planları nəzərə alsaq, bu münasibətlərin praktikada İranın düşmən mövqedə olduğu aşkarlanar: "Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllini istəməyən dövlətlərdən biri də İrandır. İndi İran hansı regionun düşmən dövlətindən danışır?" Həmsöhbətimiz ABŞ-İran, ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinə də toxundu. O bildirdi ki, Azərbaycan rəsmiləri NATO baş katibi ilə görüşürlər və NATO-nun proqramlarında iştirak edirlər. Azərbaycanla ABŞ arasında ikitərəfli münasibətlər genişləndirilir, onlar beynəlxalq antiterror əməliyyatlarında birgə fəaliyyət göstərərək, energetika sahəsində də əməkdaşlıq edirlər: "Təbii ki, bunlar, İranı qıcıqlandırır və fikirləşə bilər ki, Azərbaycan tutduğu stabil, neytral mövqeyini dəyişib, nüvə məsələsində ABŞ ilə eyni mövqedə olsun. Bizcə Azərbaycan regionda sülh, stabillik, iqtisadi əməkdaşlıq və inkişaf, mədəni çiçəklənmə və sosial rifahın yüksəlişinin tərəfdarıdır. İran isə regiona hərbi müdaxilə, müharibə, gərginlik, müstəmləkəçilik, səfalət və fanatizm, nüvə silahı kimi təhlükəli siyasətin tərəfdarıdır". İranın İraq və Əfqanıstanda sülh tərəfdarı kimi çıxış etməsi fikrinə gəldikdə isə Abdulla Amir Haşimi dedi ki, sülhsevən dövlət heç vaxt terrorçu şəbəkələri himayə etməz. Politoloq Leyla Əliyeva da səfirin nəyə işarə vurduğunu anlamadığını dedi: "İran rəsmiləri diplomatiya sahəsində özlərini elə aparırlar ki, guya heç nədən xəbərləri yoxdur. Elə ifadələr işlədirlər ki, onların nə demək istədiklərini çətin anlamaq olur. Amma reallıq və fakt tamilə başqa şeylər deyir". İranın səfiri üstüörtülü şəkildə Xəzərin statusu məsələsinə də toxunub. Onu da qeyd edək ki, İran XİN rəhbərinin müavini Məhəmməd Mehdi Axundzadə "Press TV" dövlət kanalında açıqlamasında bildirib ki, Tehran bir sıra sahilyanı dövlətlər tərəfindən ikitərəfli səviyyədə imzalanmış Xəzərin dibinin ayrılması barədə sazişi qəbul etmir: "İranın prinsipial mövqeyi ondan ibarətdir ki, Xəzərin gələcək hüquqi statusuna dair hər hansı saziş konsensus və ədalətə əsaslanmalıdır. İran Xəzərə dair Azərbaycan, Rusiya və Türkmənistan arasında imzalanmış sazişi qəbul etmir". Mehdi Axundzadə deyib ki, İranın Xəzərdəki payını 20 və ya 40 faizlə məhdudlaşdırmaq lazım deyil:"Sahilyanı dövlətlər arasında danışıqlar (Xəzərin hüquqi statusuna dair) 1921-ci və 1940-cı illərdə imzalanmış (Moskva və Tehran arasında) iki sazişə əsaslanacaq. Xəzərin hüquqi statusuna dair yekun sənədi İran təsdiqlənməlidir". Politoloq Leyla Əliyeva dedi ki, İran Bakıda keçirilən Xəzər sammitində bitərəfli mövqe nümayiş sərgilədi: "Region dedikdə, bəlkə səfir Azərbaycanı Avropanın tərkib hissəsi kimi gördüyündən işarəni ABŞ və İsrailə edir. Mənə elə gəlir ki, səfir regionda bu iki ölkənin marağını nəzərədə tutur. O heç bir kənar dövləti Xəzərin statusu məsələsinin həllinə qarışmağı qoymur. Amma bütün bu məsələləri özü qarışdırır. Tehran başa düşməlidir ki, beynəlxalq sanksiyalarla üzləşib. Əgər rəsmi Bakı da bu sanksiyalara qoşularsa onda İranın vəziyyəti daha da ağırlaşa bilər". Səfir yaxın zamanlarda Azərbaycan, Türkiyə və İran xarici işlər nazirlərinin görüşünün keçiriləcəyini də deyib. Səfir bildirib ki, İran dövlət başçısı Mahmud Əhmədinejadın Bakıya səfəri zamanı Azərbaycanın xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov və İranın xarici işlər naziri Manuçöhr Mottaki arasında Tehranda belə bir görüşün keçirilməsi barədə razılıq əldə edilib. Nazirlər arasında hansı məsələlərin müzakirə ediləcəyi ilə bağlı isə heç bir açıqlama verilməyib. Ancaq çox güman ki, rəsmi Tehran Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində yenidən öz vasitəçilik təklifini etsin. Politoloq Leyla Əliyeva isə bunun mümkünsüzlüyündən danışdı: "Birincisi, Minsk qrupunda ABŞ var. Rəsmi Vaşinqton heç vaxt İranın vasitəçilik təklifini qəbul etməz. İkincisi də, İran bir neçə dəfə bu təşəbbüsdə olub. Söhbət 1991-92-ci illərdən gedir. Danışıqlar vaxtı Ermənistan Azərbaycana qarşı daha çox aqressivləşmişdi". Politoloq onu da əlavə etdi ki, İran belə təşbüssələrdən çıxış etməkdənsə, daxili və xarici siyasətindəki məsələləri yoluna qoysa, yaxşı olardı.  Xalq cəbhəsi