GünAzTv: Yaxın və Orta Şərqdə gərginlik yaradanların başında duranlardan birinin Tehran hakimiyyəti olduğu istisna olunmur.

Fələstinlə İsrail arasındakı danışıqlardan rahatsızlığını İran hakimiyyəti gizlətmir. Bu istiqamətdə atılan xoş məramlı addımlara qarşı çıxış edir.

Hələ bir neçə ay öncə Fələstin sədri Mahmud Abbas və onun yaxın ətrafı İran prezidenti Mahmud Əhmədinijatı kəskin tənqid etmişdilər.

Qeyd edək ki, İslam Respublikasının hökumət başçısı Əhmədinijat «Qüds günü» mərasimində Fələstin Muxtariyyatının lideri M.Abbas hakimiyyətinin «legtmi olmadığını» və onu Fələstin xalqının maraqlarını «satdığını», muxtar ərazidə «müstəqil referendumun» keçirilməsini söyləmişdi.

Fələstin Muxtariyyatının təmsilçisi Nabil Əbu Rudeyn deyib ki, İsraillə danışıqlara bərpa etdiyinə görə, Əhmədinejadın onları tənqid etməyə «haqqı yoxdur». Onun sözlərinə görə, İran prezidenti «İran xalqı adından danışmaq haqqına da malik deyil». O, Əhmədinejadı 2009-cu ilin yayında İran keçirilmiş prezident seçkisində törədilən çox saylı qanun pozuntusuna, siyasi kampaniyanın rəsmi nəticələrini saxtalaşdırıldığına görə tənqid edib : «Əhmədinejad seçkinin nəticələrini saxtakarlaşdıraraq, fırıldaq yolu ilə hakimiyyətə gəlib. Belə bir adamın Fələstin haqqında danışmaq haqqı yoxdur».

İran hakimiyyəti fələstinlilərin adından çıxış edərək, bildirir ki, Fələstinlə İsrail arasındakı birbaşa danışıqların uğur qazanacağına inanmırlar. Onların nəzəincə, «düşmənlə danışıq deyil»,  münaqişənin yeganə həll yolu müqavimətdir.

Ötən gün Fələstin Muxtariyyatının sədri Mahmud Abbas (Əbu Mazan) İsraillə Fələstin arasında danışıqların kəsilməsinin yeganə günahkarı «İrandır». O, Tehran hakimiyyətinin müttəfiqləri «Həmas» və «Hizbulla» vasitəsi ilə sülh danışıqlarına əngəll törətdiyini də bildirib.

«Torpağımızda sülhün olmasını istəməyən iranlı reaksionerlər Fələstin- İsrail dialoqunda dağıdıcı mövqedən çıxış edir. Sülh haqda danışıqları uğursuluğu üçün Tehran «Həmas» və «Hizbulla»dan yararlanır»-deyə, Əbu Mazanın dəftərxanasından olan adının açıqlanmasının istəməyən mənbə bildirib.

M.Abbas Küveytdə çıxan qəzetlərdən birinə müsahibəsində bildirib : «Danışığın mübahisəli bəndləri üzrə çərçivə razılaşmasında tənzimlənmənin tezliklə gerçəkləşməsi üçün qərarlar qəbul etmək vacibdir».

Muxtariyyatın başçısı danışıqları «axıradək davam etdirəcəyini» vurğulayıb. Yaxın ətrafının sözlərinə ggörə, İsrail  «barışmazlıq siyasətini» davam etdirərsə, o zaman M.Abbas istefa verəcək.

Qarşıdan gələn həftə İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahu ABŞ-a (Amerika Birləşmiş Ştatları) səfər yola düşəcək. Onun amerikalı rəsmilərlə Fələstinlə danışıqları müzakirə edəcəyi gözlənilir.

M.Abbas isə öz növbəsində bəyan edib ki, fələstinlilər ABŞ-dan sülh danışıqları ilə bağlı yeni «qaralam» hazırlamasını istəyir. Onun sözlərinə görə, onlar ABŞ, «dördlük», Ərəb Liqası Dövlətlərindən  sülh danışıqları üçün yeni təkan gözləyirlər.

Küvyetə səfəri zamanı o, əlavə edib ki, danışıqlar uğursuzluqla nəticələnəcəyi halda fələstinlilər müstəqilliyinin tanınması tələbi ilə BMT Təhlükəsizlik Şurasına müraciət edəcək.

Onu da qeyd edək ki, İslam Respublikasının indiki prezidenti Mahmud Əhmədinejadın «İsrail dünyanın siyasi xəritəsindən silinməlidir» kimi bəyanatları yəhudi dövlətinin rəhbərlərini Tehran hakimiyyətinə münasibətdə daha ayıq siyasət irəli sürməyə gətirib, çıxarıb.

İş o yerə çatıb ki, İsrail dövlətinin prezidenti Şimon Peres Fələstin məsələsinin həlliində «güzəştin» vacibliyini vurğulayıb. Ötən ay «Yəhudi xalqının gələcəyi» konfransında çıxışı zamanı dünya yəhudilərinin prezidenti deyib:«Təhlükəsizlik sahəsində ABŞ İsrailin vəziyyətində özünü hiss etməyi bacardığı kimi İsraildə onun durumunu hiss etməlidir. Antiiran koalisiyasının yaranması üçün biz onlara yaradım edə bilsək də, onların bizə verdiyini biz onlara verə bilmərik. Bəyanatlarla deyil, fələstinlilərlə yenidən münaqişəni kəsərək, biz onlara ABŞ və İsrail üçün mövcud təhlükənin aradan qaldırılması yönündə fəaliyyət göstərməsi imkanı verərik».

Əslində Ş.Peres Fələstin probleminin həll olunmamasında başlıca manelərdən birinin İrandakı hakimiyyət olduğunu dəyərləndirən siyasətçilərdəndir.

Hələ cari ilin əvvəlində Şimon Peres amerikalı yəhudilərin təşkilatındakı çıxışında bəyan etmişdi ki, problem İslam Respublikasının təbiətindədir, onun  nüvə proqramında deyil.

Onda Ş.Peres İran hakimiyyətinin davranışını belə dəyərləndirmişdi : «Atom bombası əldə etmək istəyən qatillər».

Finlandiyanın prezidenti Tarya Haloneni Qüdsdə qəbulu zamanı  İsrail prezidenti Yaxın Şərqdəki durumu müzakirə etmişdi.

Finlandiyalı qonaq bildirmişdi ki, benyəlxalq ictimaiyyətin probelmlərinin çoxunun açarı ərəb-İsrail münaqişəsinin həllindədir.

Yəhudi dövlətinin başçısı öz növbəsində  ölkə ictimaiyyəti və parlamentində çoxluq «iki xalq üçün iki dövlət prinsipi» əsasında sülhü dəstəklədiyini söyləmişdi. Onun sözlərinə görə, sülh danışıqları gizli şəraitdə, telekameralardan uzaq şəkildə davam etdirilməlidir. «Bu çərçivədə danışıqlar nəticə verə bilər»-deyə, Ş.Peres vurğulayıb.

 Qüdsdə yəhudi xalqının forumunda çıxış edən, İsrailin baş naziri Binyamin Netaniyahu isə həmin tədbirdə bildirib ki, İran hələ də nüvə silahı əldə etməyə səy göstərir.

Yəhudi dövlətinin hökumət başçısının sözlərinə görə, İran liderləri dünyada raikal islama liderlik etmək niyyətindədir. «Tehran hakimiyyəti İraqı, Qəzza zolağını və Livanı özünə tabe etmək istəyir. Əgər himayədarlarının (İranı hakimiyyətinin-S.S.) atom bombası olsa, o zaman «Həmas» və «hizbulla» kimi terrorçu qruplar özünü daha əmin hiss edəcək»-deyə, baş nazir vurğulamışdı. Sədrəddin Soltan