GünAzTv: Hələ bir neçə il öncə İranın keçmiş prezidenti Məhəmməd Xatəmi sələfi Mahmud Əhmədinejadı elmi-iqtisadi proqramının olmamasında tənqid edirdi. Elə «islahatçı» adlanan cərəyanın təmsilçiləri sonralar da hökuməti bu yöndə qınayırdı.

Bütün diktatura və gerici rejimlərin başçıları özlərini çox və hər şeyi bilən kimi aparır. Ona görə də tənqidə dözmürlər.

İran İslam Respublikasının rəhbərliyi və prezidenti də bu sayaq davrananlardandır.

Məlum olduğu kimi M.Əhmədinejadın hökuməti subsidiyalarla bağlı silahat aparır. Bu həm ölkə daxilində adi vətəndaşların, həm müxalifəti, həm də mütəxəssislərin tənqidinə tuş gəlib.

Hakimiyyətin iqtsiadi –siyasətinə nəzər salsaq indiki şəraitdə bunun çox eybəcər göründüyü qənaətinə gəlmək olar. Çünki bu sahədə islahatı aparmaq üçün vəsait lazımdır. Mövcud şəraitdə isə İslam Respublikasının buna gücü çatmır Bundan başqa dotasiya və subsidiya siyasəti üzərində qurulmuş iqtisadiyyatda islahat aparmağın çətin olduğu da bura əlavə etmək lazımdır.

Ancaq hakimiyyət müxaliflərin və mövcud iqtisadi-siyasəti tənqid edənləri fikrini nəzərə almaqdansa, onları şərləyib, yalandan hay-küy salmaqla məşğuldur. Sanki ötən illər ərzində hakimiyyəti onlar deyil, başqaları idarə edib.

M.Əhmədinejad ötən gün bildirib ki, xarici ölkələrin informasiya vasitələri hökuməti subsidiya proqramının siyasi məqsədlər üçün keçirildiyini iddia edirlər.

O, ölkə TV-sinə müsahibəsində subsidiyanın optimallaşdırılmasını incələyərək, qeyd edib : «Subsidiya ləğv edilməyəcək, bərabər ölcüdə paylanacaq. Hökumət bununla bağlı bütün tədbirləri görüb və əhali məsələyə dair zamanında məumatlandırılacaq. Burada əsas məqsəd subsidiya sistemində enerji ehtiyatalarından isttifadə də isrfaçılığın qarşısını almaqdır.Başşqa ölkələrə müqayisədə bizdə 4 dəfə çox enerjidaşıyıcıları istehlak edilir».

Onun sözlərinə görə, bu «proqramm xalqın həyatına təsir göstərmədən,bütün problemləri yerbəyer edəcək».

Keçmiş sovetlər dövründə bu sayaq mürəkkəb iqtisadi terminlərdən istifadə olunardı. Onda hakimiyyətə bağlı mütəxəssislər ölkə vətəndaşlarının inandımağa çalışırdı ki, iqtisadiyyatla bağlı qəbul edilmiş yeni proqramm onların həyatının yaxşılaşdırılmasına xidmət edəcək. Ancaq gerçəklik tamam başqa məsələləri ortaya çıxarırdı. Belə yeni proqramlar qəbul edildikcə, əhalinin güzəranı daha da ağırlaşardı. Dükanlarda növbələr və s. 

Bu baxımdan İran hakimiyyəti də belə qəliz iqtisadi proqramı ilə ölkə vətəndaşlarının etirazının qarşısını təbliğatla almağa çalışır.

Ölkədəki mövcud gərginlik başşqa sahələrə, o cümlədən İslam Respublikasının siyasi-ideoloji xəttinə də sirayət etməkdədir. «Mediaforum»unməlumatına görə, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Qvardiyasının aylıq  mətbu orqanı olan “Pəyami inqilab” (“İnqilabın mesajı”) jurnalının oktyabr ayında işıq üzü görən 40-cı sayında prezident Mahmud Əhmədinejad tənqid edilib.

“Pəyami inqilab” jurnalındakı yazıda Mahmud Əhmədinejad İran islam inqilabının lideri ayətullah Xomeyninin ölkə parlamenti barədə dediyi sözləri təhrif etməkdə, islamçılıqdan çox irançılıq siyasəti yürütməkdə günahlandırılıb.

Ay yarım əvvəl Əhmədinejad jurnalistlərə açıqlamasında ölkə parlamentinin funksiyasının mahiyyətcə ikinci sırada, icraedici hakimiyyətin isə birinci sırada durduğunu demişdi. Onun bu açıqlaması ölkənin dini rəhbəri Xamneyiyə və parlamentin sədri Əli Laricaniyə yaxın şəxslərin etirazına səbəb olmuşdu.

“Pəyami inqilab” jurnalındakı yazıda Əhmədinejadın islam inqilabının metodlarına xələl gətirdiyi, tarixi səhvə yol verdiyi bildirilir: “İranda siyasət islam inqilabının əsas və həqiqi üsullarını yaymağa xidmət etməlidir. İran prezidenti Mahmud Əhmədinejad isə islamçılıq əvəzinə irançılıqdan və irançılığa söykənən islamdan danışır, bununla da tarixi və strateji səhvə yol verir. Bəzən o, bu səhvi o qədər davam etdirir ki, Kir silindrini islam demokratiyasının yerinə yüksəkliklərə qaldırır.

Şübhəsiz ki, belə bir mövqe islam inqilabı cəbhəsi daxilində parçalanma və nifaq salmaqdan, islam inqilabının əsas üsullarına qarşı şübhə yaratmaqdan başqa nəticə və xeyir verə bilməz. Belə bir mövqe nümayiş etdirmək islam inqilabının rəhbəri İmam Xomeyninin vaxtilə ölkə parlamentinin funksiyası barədə söylədiyi bəyanatlarını açıq-aşkar təhrif etməkdir. O həzrət buyurmuşu: “Parlament əhəmiyyət baxımından birinci sırada gedir və bütün işlərin başında durur”.

Təəssüflər olsun ki, indi bir sıra hökumət rəsmiləri, o cümlədən ölkə prezidenti bu məsələni başqa cür qavrayıb, başqa cür təqdim edir. Sözsüz ki, azlıqda olan müəyyən bir qrupun mənafeyinə xidmət edən bu sözlər sonradan düzəldilməsi mümkün olmayan böyük bir səhvdir”.

Ötən ilki prezident seçkisindən sonrakı müxalifətin liderləri Mirhüseyn Musəvi və Mehdi Kərrubi görüşərək, ölkənin hazırkı durumunu müzakirə ediblər.

Görüşdə Musəvi və Kərrubi ölkənin ali rəhbəri aytulla Xamneyinin oktyabrın 19-da Qum şəhərindəki çıxışını kəskin tənqid ediblər.

Qum şəhərində çıxış edərkən Əli Xamneyi 2009-cu ildə keçirilmiş prezident seçkisinin rəsmi nəticələrinə etiraz olaraq təşkil edilən kütləvi aksiyalardan söz açıb: “Ötən il keçirilən prezident seçkisi milli bir referendum idi. Bununla da xalq sistemə və islam hakimiyyətinə olan sədaqətini, etimadını bir daha nümayiş etdirdi. Nəticədə bundan

qəzəblənmiş düşmən fitnəyə əl atdı, xalqın etimadının təsirini azaltmağa çalışdı, ancaq xalq bu fitnəyə və fitnəkarlara uymadı, onların öz niyyətlərinə çatmasına imkan vermədi. Xalqın 2009-cu ildəki fitnəyə müqaviməti, ayıq-sayıqlıq göstərməsi ölkəni və əhalini siyasi mikroblardan qoruyaraq vaksin etdi”.

Xatırladaq ki, 2009-cu il seçkisindən bir həftə sonrakı çıxışında İran prezidenti Mahmud Əhmədinejad etirazçıları “çör-çöp”, az sonra isə Tehranda çıxış edən Məşhəd şəhərinin cümə namazının rəhbəri Əhməd Ələmolhoda müxalifləri “bir ovuc dana və çəpiş” adlandırmışdı.

Musəvi ilə Kərrubi öz görüşlərində hakimiyyətdəkilərin düzgünlük və sədaqəti beşgünlük dünyaya qurban verdiklərini deyiblər: “Öz hüququnu tələb etmək üçün dinc etiraza qalxan milyonlarla müəllim, fəhlə, tələbə, qadın, jurnalist və digər təbəqələrdən olan insanları çör-çöp, fitnəçi, dana və çəpiş, eləcə də mikrob adlandırmaq ölkənin mənafeyinə uyğun deyil. Biz hesab edirik ki, bütün İran xalqı vətəndaşlıq hüququna malik olan əziz insanlardır. Xalqın siyasi iradəsi və rəyi əsasında qurulan sağlam cəmiyyət elə bir cəmiyyətdir ki, insanlar öz etirazlarını bildirib tənqid etmək hüququna malik ola bilsinlər. Bu isə təbii bir haqdır”.

Xatırladaq ki, ayətulla Xamneyi Qumdakı çıxışında bildirmişdi ki, bəzi insanlar «İslam inqilabından aralanaraq, əksinqilabçılara xidmət edir». O, belə insanları «mikrob» adlandırıb.

Beləliklə, hakimiyyət «iqtisadi islahatlar» adı altında başladığı kampaniyaya qarşı ölkədə çıxa biləcək, potensial qüvvələri, o cümlədən «yaşılları» indidən bu sayaq çıxışları zərərsizləşdirəcəklərini gizlətmir. M.Əhmədinejadın ölkə TV-sindəki müsahibəsi də  ayətulla Xamneyinin Qumdakı çıxışının davamı kimi dəyərləndirilə bilər. Sədrəddin Soltan