GünAzTv: Borçalı İctimai Birliyinin sədri Zəlimxan Məmmədlinin GünAz.TV Mətbuat Mərkəzinə eksklüziv olaraq verdiyi müsahibəsini təqdim edirik:

-Zəlimxan bəy, Borçalı Cəmiyyəti Güney Azərbaycan məsələsinə nə qədər önəm verir?

-Təbii ki, bu ərazi müstəqil Azərbaycanın parçalanan torpağıdır. Biz Güney Azərbaycanla və Borçalı arasında sərhəd görümürük. Bu torpaqları bir-birinə dil, mənəviyyat, siyasi-ictimai və sosia-mədəni amillər bağlayır.

Cəmiyyət Güney Azərbaycanla bağlı bır-sıra tədbirlər keçirib. Özünüz də bu, tədbirlərdə iştirak etmisiniz. Mənim 20 illik  siyasi-ideoloji fəaliyyətimin əsas ana fəlsəfəsi birlik, bütövlük istiqamətindən olub. Buna görə, cəmiyyət bütövlük istiqamətində addımlar atır və bundan sonra da bu istiqamətdə addımlar atacayıq. Qarşıda Güney Azərbaycanla bağlı sıra tədbirlər keçirəcəyik.

-Bəzən cəmiyyətdə belə fikirlər eşidirik ki, Borçalı cəmiyyətinin hər il təşkil etdiyi “Elat Mədəniyyəti Günləri” nin Borçalı üçün heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Belə tədbirlər mənasızdır, insanların orada bir araya gəlməsi ilə Borçalının qurtuluş strategiyasını ortaya qoymaq olmaz və s.

-Bu gün insanlarımız bir araya gəlirsə, öz milli mədəniyyətini nümayiş elətdirirsə, heç olmasa bir gündə olsun sevinirlərsə, əgər bəzi insanlarımız buna sevinmirlərsə deməli onların daxilində eşq yoxdur Əfəndim! Bu insanlar ruhən, daxil, mənən sevinirlərsə, buna ən azında sevinmək lazımdır. Mədəniyyətin alternativi mədəniyyətsizlikdir. Əgər bu gün ortaya ciddi tarixi ənənəsi olan, sosial-ictimai dayaqlar üzərində formalaşan mədəniyyət ortaya qoyulursa, bunu qəbul etmirlərsə onda o, insanlar o biri düşərgəyə daxildirlər.

-Yəqin ki, mətbuatdan məlumatlısınız Gürcüstanda son vaxtlar aparılan təhsillə bağlı islahatlarda xeyli sayda müəllim soydaşlarımız işdən azad olunub. Sizcə, doğrudan soydaşlarımıza qarşı belə bir munasibət var?

-Bu informasiya yanlış olmaqla bərabər, eyni zamanda populist fikirlərə söykənir. Hətta açıq şəkilədə də deyərdim ki, belə açıqlamaların verilməsinin arxasında bir başa olaraq Borçalı Cəmiyyətinin və Zəlimxan Məmmədlinin tutduğu kursu vurmaqdır. Hazırda Gürcüstanda təhsil sahəsində çox ciddi islahatlar gedir. Bu gün Gürcüstan təhsil sistemi öz əhəmiyyətinə, məzmununa, mahiyyətinə görə batan və üfünət verən Azərbaycan təhsil sistemi ilə müqayisə oluna bilməz. Bu, mənim açıq fikrimdir. Bəzi məktəblər bağlanır, birləşdirilir. Əgər bu məktəblərdə şagirdlər yoxdursa, bunun harasını məktəb adlandırmaq olar. O, insanlardan soruşmaq lazımdır ki, beş nəfər insanı kəndə qaytar, qoy məktəb fəaliyyətə başlasın. Son bir ay ərzində Marneulda 3 azərbaycan və 1 gürcü məktəbi bağlandı. Daha doğrusu birləşdirildi. Biri baza məktəbidir, o biri isə orta məktəbdir. Hər iki məktəbin inzibati binası uzaq olduğu üçün bir məktəbdə birləşdirildi. Bu islahatlarda da  bəzi hallarda müəllimlərimizi ixtisara düşürlər. İndi Arıqlı məsələsini araşdırırıq. Bizdə olan məlumata görə, Arıqlı kəndində 18 müəllim işdən azad olunub. Artıq bu məsələ ilə, bağlı bizə məlumat daxil olub. Biz də aidiyyəti orqanlar qarşısında məsələ qaldırmışıq. Bunu sırf Borçalılara qarşı diskriminasiya adlandırmaq yanlışlıq olardı. Marneul rayonunda iki gürcü məktəbi bağlanaraq, bir məktəbdə birləşdirilib. Təbii ki, kadr problemlərimiz var. Yüksək ixtisaslı kadr problemlərimizin olmamasından əziyyət çəkirik. Bu məsələnin həll edilməsində Azərbaycan baza rolunu oynaya bilərmi? Və ya Gürcüstanda bunu yaratmaq olarmı? Bu sual üzərində ciddi düşünürük. Təkcə, bu il 200 nəfər gəncimiz gürcü ali məktəblərinə daxil oldular. Hesab edirəm ki, gənclərimizin gürcüstan ali məktəblərində ali təhsil alması problemlərimizin həll edilməsində rol oynayacaq. Bu gün Azərbaycan Pedoqoji sistemi ilə Gürcüstanda məktəblərimizin kadrlarla təmin etmək olar. Hələ bu limit bitməyib. Biz problemin həll edilməsi üçün Gürcüstan vətəndaşı olan gənclərimizin Azərbaycanda təhsil almaları ilə bağlı dövlət proqramı üzərində işləyirik və eyni zamanda da onlar geri qayıdarkən sosial məsələlərinin həll edilməsi ilə bağlı təkliflər paketimiz hazırlanır. Məsələlərin fundamental  kökündə bu məsələlər durur.

-Bu gün ən çox narahat olduğumuz məsələlərdən biri də Borçalıya iqtisadi yatırımın az qoyulmasıdır. Bu məsələ ilə bağlı nə düşünürsünüz?

-Bəy, niyə ki, Borçalıya yatırım qoyulur. Gürcüstan Azərbaycanlıları İşadamları Birliyinin sədri İsrafil müəllim bu sahədə yaxşı işlər görür. Birliyin ətrafında xeyli işadamlarımız birləşib. Ciddi layihələr həyata keçirirlər. Azərbaycan tərəfi də bu məsələnin həll edilməsində maraqlı olmalıdır. Kredit siyasəti həyata keçirilməlidir. Azərbaycan-Gürcüstan arasında imzalanan müqaviləyə uyğun olaraq işadamlarımızın stimullaşdırılmasına kömək edilməlidir. Ziya Abbasov, Vaqif Məmişov kimi işadamlarımız uğurlu işlər həyata keçirirlər. Sadəcə olaraq yatırım qoyulmur desək, yanlışlıq olardı. Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti tərəfindən də yatırımlar qoyulur. Heydər Əliyev Fondu humanitar sahə də işlər görür. Yəni, bu gün Borçalıya yatırım qoyulmur desək yanlışlığa yol verə bilərik. Sadəcə olaraq yetərli deyil. İşadamlarımız səxavət boxçalarını açmalı və Borçalıya yatırım siyasətində aktiv iştirak etməlidirlər. İşadamlarımız nəzərə almalıdırlar ki, bugünkü Gürcüstanın demokratik iqtisadi mühütündən maksimum yararlanmalıdırlar. Həm də bu, onların bizneslərinin genişlənməsinə səbəb ola bilər. Son iki il ərzində insanlarımız Borçalıya köçüblər. Ayrı-ayrı müəssisələr yaradıblar. Əvvəllər deyirdilər ki, bura cənətdir. Borçalıya qayıdandan sonra gördülər ki, əsl cənət buralardır.

-Bu yaxınlarda Mixal Şaakaşvili tərəfindən irəli sürülən Azərbaycan- Gürcüstan konfederasiyasının yaradılması ilə bağlı təklifini neçə dəyərləndirirsinizmi? Ümümiyyətlə, nə vaxtsa bu ideya praktiki cəhətdən gerçəkləşə bilərmi?

-Bu yaxınlarda Gürcüstan Xarici İşlər Naziri Qriqori Vaşadze Azərbaycan-Gürcüstan konfederasiyası təklifinə aydın gətirəndə, hər iki ölkənin siyasi oriyentasiyasında fərqliliklərin olduğunu dilə gətirdi. Bu çox sərt bəyanat idi. Nazirin açıqlamasında aydın oldu ki, Azərbaycanın siyasi oriyentasiyası rusiya yönümlüdür. Gürcüstan isə avroatlantik yönümlüdür. Belə açıqlamaların verilməsi müəyyən mənada iki ölkə arasında pxisoloji diskomfort yaradır. Bu da təbii ki, işadamlarımızın yatırım qoymasına mənfi mənada təsir edir.

Şəxsən mənim əlimdə hakimiyyət olsaydı, ləngitmədən Türkiyə də daxil olmaqla üç dövlətin daxil olduğu konfederasiyanı yaradırdım. Aydın hədəfləri, strategiyası bəlli olan 20 illik, 50 illik dövlət modelini qurardım.  Bu gün həmin üç dövlət strateji mütəffiqdir. Xüsusilə, nəzərə alsaq ki, Gürcüstan və Azərbaycan eyni dövlət tərəfindən psixoloji-mənəvi təhdid altındadır və torpaqları Rusiya tərəfindən işğal olunub. Mən buraya İran dövlətini də əlavə edərdim. Məsələnin xilas yolu bir tərəfi NATO da olan Türkiyə daxil olmaqla üç dövlətin iştirakı ilə konfederativ dövlət modelinin qurulmasından keçir.

Məsələnin gündəmə gəlməsi yaxşıdır. Bakıdan da bu ideya güclü dəstək gəldi. Görünür proseslər buna doğru gedir. Əsrin əvvələrində imperiya təhlükəsindən qorunmaq üçün Qafqazkonfederasiyası ideyası fikri var idi. Deməli, bu gün də həmin dövlətinlərin müstəqilliyinə, təhlükəsizliyinə təhdidlər dəf olunmayıb. Bu modelin yaranması həm də iki dövlətin siyasi oriyentasiyanın birgə addım atmasına səbəb ola bilər. Söhbətəşdi: Elnur Eltürk