SON XƏBƏRLƏR

İran hakimiyyətinin informasiya siyasəti – blokada

2021.10.20, 07:36
İran hakimiyyətinin informasiya siyasəti – blokada

Gunaz.tv

GünAzTv: Tehranın hədəfi ölkə əhalisini dünyadan, beynəlxalq ictimaiyyəti isə İrandan uzaq tutmaqdır.

30 ildən artıqdır Tehran hakimiyyəti ölkə vətəndaşlarının alternativ informasiya almaq imkanlarını məhdulaşdırmaqdadır. Bir müddət öncə o, çanaq antennalarından istifadənin yasaqlanması barədə fərman verdi. Bunun ardınca İnternet saytlarına xüsusi proqramlar «süzgəclər» tətbiq etdi. Ötən ilki prezident seçkisindən sonra «Amerikanın səsi», «Alman dalğası», «BBC»-nin fəaliyyətinə məhdudiyyət qoydu.

Xarici ölkədə fəaliyyət göstərən informasiya vasitələrinə ölkənin siyasi,iqtisadi və sosila durumu ilə bağlı müsahibə verənlər tutlur, çeşidli fiziki və mənəvi təzyiqlərə məruz qalır, təqib olunurlar.

Hakimiyyət beynəlxalq ictimaiyyətin də İranda baş verənlərdən xəbər tutmaması üçün çeşidli manelər yaradır.Belə ki, ölkəyə ezam olunan xarici ölkələrin jurnalistlərinə qarşı İslam Respublikasının uyğun qurumları «casus» ittihamı irəli sürür. Bu həftə İspaniyada çıxan «əl-Pais» qəzetinin müxbiri Anceles Espinozaya səbəbi açıqlanmadan iki həfətyə ölkəni eməsi haqda xəbərdarlıq edilib.

Jurnalistin qənatəincə, onun İrandan çıxarılmasına əsas səbəb mövcud rejimə qarşı müxalifətçi tanınmış, mərhum ayətulla Hüseynəli Müntəzirinin oğlu Əhməd Müntəziridən müsahibə götürməsidir. Din xadiminin oğlu  müsahəbsində hakimiyyəti kəskin tənqid edib. Bununla yanaşı «əl Pais» iki uşaq anası, barəsində edam hökmü çıxarılmış Səkinə Aştianinin hüquqlarını müdafiə məqsədi ilə kampaniya təşkil edib.

Bu həftə iki almaniyalı jurnalist S.Məhəmmədi-Aştianinin ailəsindən müsahibə götürmək məqsədi ilə İrana səfər edib. Adları açıqlanmayan bu müxbirlər, eləcə də S.Aştianinin oğlu və vəkili həbs olunub. Hakimiyyət iddia edib ki, onlar özlərini «jurnalist kimi qələmə veriblər».

Almaniyanın kansleri Angela Merkel  İran rəhbərliyini iki vətəndaşını azad etməyə çağırıb.

Onun ardınca, AFR-in xarici işlər naziri Gido Vestervelle iranlı həmkarı Mənuçehr Müttəki ilə telefon danışığında onların işinin şəxsi nəzarətinə götürməsini istəyib.

İranın Xarici İşlər Nazirliyi isə almaniyalı jurnalistləri müxalifətlə əməkdaşlıqda suçlayan bəyanat verib.

Bu günlərdə İran hakimiyyəti «Fars1» adlı  peyklə yayımlanan  telekanalın ölkə ərazisində yayımlanmasını əngəlləyən vasitə tətbiq edib.

Ruperta Merdokun «NewsCorp»-sına mənsub olan bu televiziya «24 və  mən sənin ananla necə görüşdüm» serialı yayımlanır. Telekanalın məlumatına əsasən, hər gün bu filmə İran əhalisinin yarısı baxır.

İranda çanaq antennaları yasaqlansa da ölkədə 40 faizdən çox ailə bu vasitədən istifadə etməkdədir. Hakimiyyət davamlı surətdə belə antennaların yığışdırılması ilə bağlı tədbirlər həyata keçirsə də br neçə gün sonra evlərdə yenidən bu qurğu quraşdırılır.

Antennaları müsadəirə edən məmurlar isə onları yenidən vətəndaşlara bir az bahasına satmaqla özləri üçün əlavə qazanc mənbəyi yaradıb.

Los-Ancelosda yaşayan iranlı mühacirlərin fikrincə, İrandakı həmvətənlərini sonucu tikəsindən, paltarından, hətta adi azadlığından məhrum etmək olar, ancaq onları Latın Amerika ölkələrinin çəkdiyi telenovellalara baxmaq məhrum etmək mümükün deyil.

İslam Respublikasında ölkədən xaricə gedə bilməyən qadınlar adətən belə filmlərdəki qadınlar kimi saçlarını kəsdirir və s. İrandakı qadınlar saçlarını «Farsi1» telekanalında nümayiş etdirilən «İkinci fürsət» teleserialındakı İzabella adlı qadın kimi kəsdirirlər.

Fasr əyaləti icra hakimiyyəti başçısının qadın məsələləri üzrə müşaviri Məryəm Ərdəbili Merdokun İranda retinqinin artmasını  şərh edərkən deyib : «Mən zərrəcə şübhə etmirəm ki, bu reytinqdən söz düşəndə Qərbin bahalı mədəniyyətinin İrana hücumundan da danışmaq lazımdır».

İzmirdən İnternet vasitəsi ilə yayımlanan «Can Azərbaycan» televiziyasınında Güney Azərbaycandan, eləcə də İrandan izlənməsinə hakimiyyət əngəl törədir. Televiziya rəhbərliyinə Güney Azərbaycandan verilən xəbərlərə əsasən, yayımın qarşısını almaq üçün «süzgəc»  qoyulub.

Eyni vasitə ilə  yarandığı gündən GünAzTV-nin İnternet yayımına İran hakimiyyəti Mane olur.

Belə texniki üsullardan yaranlanmaqla Tehran hakimiyyəti ölkə vətəndaşlarını informasiya blokadasında saxlamağa çalışır. Bununla da o, «Qərb mədəniyyətinin İrana həmləsinin» qarşısını almağa, İran əhalisini dünyada baş verənlərdən təcird etməyə cəhd göstərir. Sədrəddin Soltan

 

SEÇİLMİŞ XƏBƏRLƏR

Çox oxunanlar