GünAzTv: Tehran hakimiyyəti təklənməmək üçün indi Rusiya Federasiyasının «ürəyini ələ almağa»  çalışır.

GünAzTV-nin «Regions» saytına istinadən məlumatında bildirilib ki, İslam Respublikası parlamentinin üzvləri Rusiya səfər edib. Federasiya Şurası hüquq və məhkəmə məsələləri üzrə komitənin sədri Anatoli Lıskov İran məclisi məhkəmə və hüquqi məsələlər üzrə komissiya sədrini müavini Əli İslamipənahla görüşüb.

Rusiya Yuxarı Palatası mətbuat xidmətinin yaydığı xəbərə görə, danışıqlar zamanı tərəflər qanunyaradıcılığı prosesindən danışıblar. Bundan başqa tərəflər hər iki ölkənin dövlət quruluşu ilə biri-birlərini tanış edib, qanuni aktların qəbul edilməsi mexanizmindən söhbət açıblar.

İran məclisinin təmsilçiləri Moskvaya Rusiya S-300 zenit raket qurğuları ilə bağlı müqaviləni bir dəfəlik pozuduğunu bəyan edəndən sonra gedib. Bu isə Federasiya Şurasında qanunverici orqan nümayəndələrinin adi məsələləri müzariə etmədiyindən də xəbər verir. Ehtimal etmək olar ki, bu qurumda tərəflər Tehranla Moskva arasında hərbi avadanlıqların satışına dair bağlanmış müqavilələrin gələcəyini də müzakirə edib.

Rusiya İrana münasibətdə Qərbə verdiyi sözə əməl etdiyini sübut etmək üçün bu üöndə bir sıra addımları atmağa məcburdur.

Bu günlərdə  ABŞ-da çıxan yeni müzafizəkarlara məxsus  «The Weekly Standard» dərgisi yazmışdı ki,  raketlərin verilməməsi  hələ Kremlin Tehranla onunla bağlı müqavilənin pozulmaması demək deyil.

Nəşriyyə bildirdiyinə görə, müqavilə dayandırılıb və Rusiya prezidenti Dmitrii Medvedevin bəyanatı qərarın dönməzliyi anlamanı gəlməməlidir. Jurnal Rusiya Müdafiə Nazirliyinin təmsilçilərinə istinadən vurbulayıb ki, Moskvanın Tehranla hərbi sahədə əməkdaşlığı, məhdudlaşsa da davam edəcək.

Dərginin qənaətincə, ruslar nüvə proqramına görə, guya İrana qarşı olduqlarını göstərirlər, əslində isə onlar bu yöndə İslam Respublikasına tətbiq ediləcək istənilən sərt tədbirləri sabotaj edirlər. «Bütün bunlarla yanaşı Kreml İrana qarşı fəaliyyətinə görə yeni-yeni qiymətlər irəli sürür, belə «yükləmə» ABŞ üçün çox baha başa gələ bilər»-deyə,  «The Weekly Standard» vurğulayıb.

Beynəlxalq ictimaiyyətin qınağından yaxasını qurtarmaqdan ötrü Moskva bu müqaviləni pozmaqla itikisini bəyan etməklə yanaşı Tehran 166,8 milyon dollardan artıq kompensasiya verməcəyini də bildirib.

«Rostexnologiya»-nın başçısı Sergey Çemezov deyib : «Biz bu müqaviləyə görə İrandan 166,8 milyon dollar beh almışıq və anlaşmanını şərtlərinə uyğun olaraq, həmin məbləğdən bir qəpik də artıq qaytarmayağıcıq».

«RİA-Novosti»-nin məlumatına əsasən, Rusiya dünya silah ticarəti mərkəzinin direktoru İqor Korotçenko bildirib ki, İranla hərbi-texnik əməkdaşlığı kəsməsi nəticəsində Federasiya 11-13 milyard dollar itirə bilər.

Mərkəzin məlumatına görə, Tehran yeni silahlar almaq üçün  2001-ci ildə ilə 25 illik plan tutub. Bu layihəni ümumi dəyəri 25 milyard dollardır.  Rusiya isə İranla bağlıdığı anlaşmaya uyğun olaraq, 2010-2025-ci illər ərzində bu pulun azından yarısını əldə edə bilər.

Beləliklə, rusiyalı mütəxəssislərin dediyinə inansaq, Kreml Qərbə verdiyi sözə, habelə BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinə əməl etdiyini sübut etmək üçün milyardlardan imtina edir.

İransa Rusiyaya mənəvi cəhətdən də yaxın olmaqdan ötrü «Rus provslav kiləsəsinin əsas sosial konsepsiyası»nı da fasr dilinə tərcümə edib.

Qeyd edək , bir milyard dollara yaxın «C-300» zenit raket qurğusu ilə bağlı müqavilə 2007-ci ildə imzalanıb. Cari il sentyabroın 22-də Rusiya prezidenti BMT Təhlükəsizlik Şurasının 4-cü qətnaməsindən irəli gələn tədbirlər çərçivəsində İrana C-300 raket kompleksini, zirehli texnika, hərbi döyüş təyyarləri, vertolyot, gəmilərin satılmaması bardə fərman verib.

Yeri gəlmişkən. S-300 zenit raket kompleksi orta radiusla  100 km-dək məsafədən 100 hədəfi izləyə bilir, 12 qədər hədəfi məhv etmək qabiliyyətnə malikdir.

Bu sistem 1979-cu ildə keçmiş SSRİ-nin silahları sırasına daxil edilib. Bu kompleks iri sənaye və dövlət obyektlərini kosmik-hava hücumundan qorumaq üçün təyin olunub.

S-300 6-75 km-lik məsafədə uçan təyyarələri, 6-40 km-likdəki qanadlı və ballistik raketləri məhv etmək qabiliyyətinə malikdir.

Onun S-300V, S-300PMU, S-300PMU-1 quruluşları var.

Sədrəddin Soltan