GünAzTv: Qardaş ölkələr beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində yaxından əməkdaşlıq edir, bundan başqa, iki ölkə iqtisadi-ticari sahədə də faydalı əlaqələrə sahibdir.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Özbəkistana səfəri ötən həftənin ən mühüm hadisələrindən sayılır. Özbəkistan prezidenti İslam Kərimovun postsovet məkanında ölkəmizi Özbəkistanın strateci tərəfdaşı adlandırması Azərbaycanın Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya regionu üçün xüsusi çəkiyə sahib olduğunu göstərir. Respublikalarımız bir sıra beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində yaxından əməkdaşlıq edir, bundan başqa, iki ölkə iqtisadi-ticari sahədə də faydalı əlaqələrə sahibdir. Müşahidəçilərin fikrincə, səfər zamanı imzalanmış sazişlər həmin münasibətlərin xeyli dərinləşməsinə xidmət etməlidir.

Qeyd edək ki, Azərbaycan və Özbəkistan arasında diplomatik münasibətlər 1995-ci il oktyabrın 2-də qurulub. Azərbaycanın bu ölkədə səfirliyi 1996-ci ilin avqustundan fəaliyyət göstərir. 1998-ci ilin iyulunda isə Bakıda Özbəkistanın səfirliyi açılıb. 1997-ci ilin iyununda mərhum prezident Heydər Əliyev Özbəkistanda rəsmi səfərdə olub. 1998-ci ilin sentyabrında isə TRASEKA konfransında iştirak etmək üçün İslam Kərimov Azərbaycana gəlib. 2003-cü il martın 23-24-də Prezident İlham Əliyev dövlət səfəri ilə Daşkənddə olub. Hazırda Bakı və Daşkənd bir sıra regional və beynəlxalq problemlərlə bağlı vahid mövqedən çıxış edir. Xüsusən, təhlükəsizlik, beynəlxalq terrorçuluq, ekstremizm, narkotik tranziti, mütəşəkkil transmilli cinayətkarlığa qarşı mübarizə məsələlərində. Siyasi məsələlərdə də ölkələrimiz tərəfdaşdırlar. İqtisadi əməkdaşlıq səviyyəsi ildən-ilə artsa da, hələ ki, iki ölkənin potensialına cavab vermir. Bu məsələdə Azərbaycan-Özbəkistan hökumətlərarası birgə komissiyanın üzərinə böyük məsuliyyət düşür. Özbəkistan respublikamıza maşın və avadanlıq, qida məhsulları, kimyəvi məhsullar, qara və əlvan metallar, enerci daşıyıcıları ixrac edir. Azərbaycanı isə Özbəkistanda avtomobil sənayesi maraqlandırır. Bundan əlavə, Özbəkistana kimya məhsulları ixrac olunur. İki ölkə həmçinin neft-qaz və metallurgiya sənayesi sahəsində də əməkdaşlıq imkanlarına malikdir.      

Azərbaycan-Özbəkistan əməkdaşlığının müxtəlif istiqamətləri iki ölkə prezidentinin təkbətək və geniştərkibli görüşlərində də diqqət mərkəzində olub. Özbəkistan prezidenti İslam Kərimov bildirib ki, iki ölkə arasında qədim dostluq münasibətləri mədəniyyət, adət-ənənə və dil oxşarlığına söykənir. Bu da qarşılıqlı əməkdaşlıq üçün geniş perspektivlər açır. Prezident İlham Əliyev də ikitərəfli faydalı əməkdaşlığa nail olmaq və münasibətləri yeni səviyyəyə qaldırmaq üçün bu səfərin əla imkanlar yaratdığını bəyan edib. Daha sonra danışıqlar nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə geniş tərkibdə davam etdirilib. Müzakirələrdə dövlətlərarası münasibətlərin hazırkı səviyyəsi və perspektivləri, iqtisadi əməkdaşlıq, nəqliyyat, kommunikasiya, təhsil, mədəniyyət və digər məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb. Prezidentlər bildiriblər ki, iqtisadi-ticarət əlaqələri mövcud imkan və potensiala tam cavab vermir. Məsələn, ötən il iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 50 milyon dollar təşkil edib. Lakin bu rəqəmi artırmaq üçün şərait var. Həmin məsələ hökumətlərarası komissiyanın diqqət mərkəzində olacaq. Səfər çərçivəsində iki ölkə arasında müxtəlif sahələrə dair imzalanmış sənədlər bu sahədə böyük stimul yaradacaq. Dövlət başçıları birgə bəyannaməyə də imza atıblar. Prezidentlərin brifinqində isə Azərbaycanın qazandığı nailiyyətlər yüksək qiymətləndirilib. Özbəkistan prezidenti İslam Kərimov iki ölkə arasındakı münasibətlərə dair aparılan danışıqlardan məmnun qaldığını bildirib.

Azərbaycanla Özbəkistan bütün istiqamətlər üzrə münasibətləri inkişaf etdirmək əzmindədir. Prezident İlham Əliyev Özbəkistanın sürətlə inkişaf etdiyini və sözügedən ölkə ilə bir sıra sahələrdə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinin məqsədəuyğun olduğunu diqqətə çatdırıb. Dövlət başçısı həmçinin qeyd edib ki, dövlətlərarası əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi vacibdir və tərəflər bu istiqamətdə lazımi addımları ata bilər. 

Xatırladaq ki, tərəflər oktyabrın sonunda Daşkənddə Azərbaycan, noyabrın sonunda isə Bakıda Özbəkistan iqtisadiyyatının nailiyyətləri sərgisinin keçirilməsi barədə razılıq da əldə ediblər. 

Səfər çərçivəsində Prezident İlham Əliyev Özbəkistanın bir sıra dövlət və ictimai obyektləri, həmçinin görməli yerləri ilə tanış olub. Onlardan biri Özbəkistan senatının binasıdır. Özbəkistan prezidenti İslam Kərimov azərbaycanlı həmkarına milli və müasir üslubları özündə birləşdirən bina haqqında məlumat verərək bildirib ki, senatın 100 üzvü var. Azərbaycan Prezidenti senatorlara yaradılan iş şəraiti ilə maraqlanıb. Dövlət başçısı Daşkəndin mərkəzindəki Müstəqillik meydanı kompleksində də olub, burada ucaldılan “Müstəqillik və humanizm” abidəsini ziyarət edib. 2005-ci ildə İslam Kərimovun təşəbbüsü ilə ucaldılan abidə Özbəkistanın azadlığı, müstəqilliyi və gələcəyinin rəmzi kimi tanınır. Daşkənddəki Forumlar Sarayında isə yüksək səviyyəli dövlət mərasimləri və beynəlxalq tədbirlər keçirilir. Özbəkistanın dövlət başçısı binanın ətrafında Əmir Teymur bağında aparılan abadlıq-quruculuq işləri barədə də azərbaycanlı həmkarına məlumat verib. 

Özbəkistanda Azərbaycanla bağlı dəyərlərə həmişə hörmətlə yanaşılır. Bunu indiki səfər çərçivəsində də görmək mümkün oldu. Ulu Öndər Heydər Əliyevin ölkələrimiz arasındakı dostluq münasibətlərinin inkişafına verdiyi töhvələrə müvafiq olaraq Daşkənddə Heydər Əliyev prospekti mövcuddur. Prezident İlham Əliyev məhz Heydər Əliyev prospektində yerləşən Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinə baş çəkib. Yeni təmir olunan mərkəzdə Heydər Əliyev, Azərbaycanın dövlətçilik tarixi, Azərbaycan və Özbəkistanın müştərək tarixi muzeyləri var. Bundan başqa, mərkəzdə Azərbaycanın musiqi, rəqs və folklor ansamblları fəaliyyət göstərəcək. Burada Azərbaycan məktəbi və kitabxana da yaradılıb. Ölkə başçısı həmçinin Azərbaycan diasporasının nümayəndələri ilə görüşüb. İki il öncə Daşkənddə Azərbaycanın görkəmli şairi Nizami Gəncəvinin, Bakıda isə özbək xalqının məşhur nümayəndəsi Əlişir Nəvainin abidələrinin açılışı Azərbaycan və özbək xalqlarının tarixi-mədəni yaxınlığının daha bir nümunəsidir. Son görüş zamanı da dövlət başçıları bildirdilər ki, Ulu Öndərin adını daşıyan yeni mərkəzin açılışı ilə mədəni münasibətlərdə yeni mərhələ başlanır. 

“1-ci kanal”ın Analitik Qrupu