GünAzTv: Vaşinqtonda hesab edirlər ki, Azərbaycan regionda ən çox uğurlar qazanan nüfuzlu ölkələrdən biridir.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə amerikalı həmkarı Barak Obama arasında keçirilən görüş ikitərəfli əlaqələrin kefiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoymasında mühüm rol oynayır. Heç şübhəsiz, dövlət başçılarının bu statusda ilk dəfə bir araya gəlməsi dünya siyasətində əhəmiyyətli çəkiyə malik ABŞ-la (Amerika Birləşmiş Ştatları) Cənubi Qafqazın lider dövləti olan Azərbaycan arasında əməkdaşlığın daha da sürətlənməsinə, xüsusilə strateji tərəfdaşlığın ruhuna zidd maneələrin aradan qaldırılmasına öz töhfəsini verəcək. Xarici müşahidəçilər də hesab edir ki, ABŞ rəhbərliyinin bu görüşə önəm verməsi rəsmi Vaşinqtonun Azərbaycana veridiyi qiymətin ifadəsidir. Söz yox ki, Nyu-York danışıqları ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədr ölkəsi kimi ABŞ-ın Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində səylərinin daha da artırılmasına təsiri baxımdan məhsuldar sayıla bilər. Öncə, qeyd edək ki, görüşdə Azərbaycanla ABŞ arasında strateji əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanan ikitərəfli münasibətlərin müxtəlif sahələrdə uğurla inkişaf etməsindən məmnunluq ifadə olunub. Ağ evin rəhbəri Prezident İlham Əliyevın liderlik rolunu qeyd edərək, Azərbaycanın regionda ən çox uğurlar qazanan və ən nüfuzlu ölkələrdən biri olduğunu vurğulayıb. Bakı və Vaşinqton iqtisadi, enerji, təhlükəsizlik sahələrində yaxından əməkdaşlıq edir və Qərbdə Azərbaycanın regional çəkisini etiraf edirlər. Birləşmiş Ştatların dünya enerji təhlüksizliyinin təminatında ölkəmizin rolunu xüsusi vurğulaması təbiidir. Bu gün Azərbaycan Şərqlə Qərb arasında həyati əhəmiyyət kəsb edən bir körpüdür. Azərbaycan həm Qafqaz, həm də Xəzər hövzəsi regionunun aparıcı ölkəsi kimi çox mühüm geostrateji mövqeyə malikdir. Rəsmi Bakı regionda müstəqil enerji siyasəti də həyata keçirir. Qərb reallaşmaqda olan “Nabukko” layihəsini Azərbaycansız təsəvvür etmir. Ancaq, iki il öncə Gürcüstanda baş verən avqust hadisələri göstərdi ki, dondurulmuş münaqişələr bu kimi layihələrin təhlükəsizliyini ciddi təhdid edir. Ona görə də başda ABŞ olmaqla, Qərb müəyyən qüvvələrin əlində təsir vasitəsinə çevrilən “dondurulmuş münaqişə”lərin həlli istiqamətində səylərini artırır, ikili standart siyasətinin onların da milli maraqlarına yönəldiyinin fərqinə varır. Prezident İlham Əliyevin Barak Obama ilə görüşdən əvvəl Birləşmiş Ştatların dövlət katibinin Avrasiya energetika məsələləri üzrə nümayəndəsi Riçard Morninqstarla görüşdə də bu məsələni vurğulaması, xüsusilə Dağlıq Qarabağ probleminin həlli zəruriliyini qeyd etməsi təsadüfi deyil. Bütün hallarda, Azərbaycanı Avropanın və bölgənin təhlükəsizliyi üçün vacib enerji hasilatçısı və dəhlizi sayan Birləşmiş Ştatlar Dağlıq Qarabağ probleminə Qafqaz siyasətinin tərkib hissəsi kimi baxmalıdır. Rəsmi Vaşinqtonun bu yöndə məqsədyönlü addımı ABŞ-Azərbaycan əməkdaşlığının təməl bazası olmalıdır. Nyu-York görüşündə Azərbaycanla ABŞ-ın beynəlxalq antiterror əməliyyatlarında birgə fəaliyyəti də yüksək qiymətləndirilir. Bu, səbəbsiz deyil: Azərbaycan 2001-ci ilin 11 sentyabr olayından sonra anti-terror koalisiyasına ilk qoşulan ölkələr arasında idi. Bu, rəsmi Bakının Birləşmiş Ştatlara strateji tərəfdaş kimi verdiyi qiymətdir.  Azərbaycan terrorun nə olduğunu bilir. Beynəlxalq səviyyədə tanınan erməni terror təşkilatlarının işğal altında olan ərazilərimizdə “məskunlaşması” ilə bağlı tutarlı faktlar var. “Əfqanıstan-İran-Dağlıq Qarabağ” marşrutları üzrə narkotik maddələrin daşınması ilə bağlı məlumatlar da beynəlxalq qurumların hesabatlarında öz əksini tapır.  Deməli, ABŞ-ın Əfqanıstanda terrora qarşı apardığı mübarizənin effektivliyi həm də Dağlıq Qarabağdakı erməni separatçılarının zərərsizləşdirilməsindən asılıdır. Məsələnin başqa bir tərəfi də var. Azərbaycan terrora qarşı mübarizədə ABŞ-ın mühüm tərəfdaşıdır. Ölkəmiz Birləşmiş Ştatların Əfqanıstanla bağlı planlarında çox önəmli yerlərdən birini tutur.  Azərbaycanın hava məkanından Əfqanıstana humanitar yüklərin daşınması üçün istifadə olunur. Üstəlik, Amerikanın İraqdan qoşunlarını tədricən çıxardığı bir vaxtda, xüsusilə “Manas” hərbi bazası ətrafında Rusiya-ABŞ münasibətlərinin gərginləşməsi fonunda Ağ evin rəsmi Bakıdan daha çox umacaqları var. Belə bir həssas dönəmdə isə ermənipərəst senatorların lobbiçiliyi ilə ABŞ Konqresinin Dağlıq Qarabağdakı erməni separatçılarına hər il yardımlar ayırması sadəcə başa düşülən deyil!. Digər tərəfdən, bu yanaşma həmsədr ölkə kimi Birləşmiş Ştatların da hazırladığı yenilənmiş “Madrid prinsipləri”nə əhəmiyyət verməyən Ermənistanı daha da azğınlaşdırır. BMT Baş Asambleyasının 65-ci sessiyasında prezident İlham Əliyevin bu məqamı xüsusi vurğulaması əslində, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllini BMT müstəvisində deyil, Minsk qrupu formatında arayan, yeni faktaraşdırıcı missiya ilə regiona gəlməyə hazırlaşan həmsədr ölkələrə növbəti mesajdır. Prezident bildirib ki, işğal olunmuş ərazilərdə Azərbaycanın heç bir tarixi və mədəni abidəsi qalmayıb, hamısı erməni vandalizminin qurbanı olub. Dövlət başçısı bir daha diqqətə çatdırıb ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında davam edən silahlı münaqişə beynəlxalq və regional təhlükəsizliyə ciddi problemlər yaratmaqdadır: “Ermənistan artıq uzun illərdir ki, Azərbaycan torpaqlarının 20 faizini işğal altında saxlayır. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 4 qətnaməsinə baxmayaraq, Ermənistan hələ də işğal altında saxladığı Azərbaycan torpaqlarını azad etmək niyyətində deyil. Halbuki bu qətnamələr Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və Dağlıq Qarabağın Azərbaycan torpağı olduğunu tanıyır. Bundan əlavə, ATƏT, Avropa Şurası, Avropa Parlamenti, İslam konfransı təşkilatı və digər beynəlxalq təşkilatlar da eyni mövqedən çıxış edirlər. Təəssüf ki, beynəlxalq ictimaiyyətin öz mövqeyini bəyan etməsinə baxmayaraq, Azərbaycan torpaqları hələ də işğal altındadır”. 

Barak Obama ilə görüşdə rəsmi Bakının mövqeyi birmənalı olaraq diqqətə çatdırılıb: Dağlıq Qarabağ probleminin tezliklə nizamalanması regionda sülhün və sabitliyin təmin edılməsı baxımından zəruridir. Rəsmi İrəvan isə Minsk qrupunun həmsədrləri tərəfindən təklif edilmiş yenilənmiş “Madrid prinsipləri”nə hələ də cavab vermir. Bu səbəbdən əsas diqqət Ermənistanın işğalçılıq siyasəti ilə bağlı qəbul olunmuş 4 qətnamənin yerinə yetirilməsinə yönəldilməlidir. Təhlükəsizlik Şurasında əsas söz sahibi olan ölkələrdən biri də Birləşmiş Ştatlardır. Beləliklə, Nyu-York görüşü ABŞ-ın atmalı olduğu addımları daha da aktullaşdırıb. Ekspertlərin fikrincə, ABŞ prezidentinin azərbaycanlı həmkarı ilə görüşü Azərbaycanın bu bölgədə, bütövlükdə dünya siyasətində önəmli rol oynadığını nümayiş etdirir. Ona görə də Ağ evin Cənubi Qafqaz siyasətində müəyyən dəyişikliklər etməlidir. İlk növbədə ABŞ Azərbaycana tətbiq olunan “Azadlığın Müdafiə Akı”na 907-ci düzələşi tam aradan qaldırımalı, bir ildən artıq boş qalmış Birləşmiş Ştatların ölkəmizdəki səfiri postu erməni lobbisinin “siyasi demaqogiya” mövzusuna çevrilməməlidir. Bir sözlə, məşhur politoloq Zbiqnev Byezinskinin təbirincə desək, dünyada qlobal liderlik statusunu bərpa etmək üçün “ikinci şans” arayan Birləşmiş Ştatların xarici siyasətində müəyyən korrektələr etməyin zamanıdır...

“1-ci kanal”ın Analitik Qrupu