Seçki qabağı qeyri-fars xalqların dilləri ilə bağlı vədlər verən İran prezidenti Məsud Pezeşkianın əvvəlki vədlərini yada salmaması, əvvəlkilərdən fərqli olaraq bircə beyt türkcə şeir oxumaması xüsusilə diqqət çəkib.

Bu, azərbaycanlı seçicilərin daha çox narahatlıq və narazılığı ilə qarşılaşıb.

Hökumət rəsmiləri ilə yanaşı Tehran rejiminə iki alternativ siyasi cərəyan, Rza Pəhləvinin başçılıq etdiyi şahçılar və İran Xalq Mücahidləri Təşkilatı da məsələyə fərqli münasibət göstərməyib.

Pəhləviçilər ümumiyyətlə yeni tədris ili ilə bağlı bəyanat verməyib.

İran xalq Mücahidləri Təşkilatının lideri Məryəm Rəcəvi isə, qeyri-fars dillərlə bağlı İran rəsmilərinin yanaşmasına oxşar bəyanatla çıxış edib.

Xabım Rəcəvi ölkədə yaşayan xalqların öz ana dillərində təhsil hüququ ilə bağlı konkret bir söz demədən, ümumi təhsil sisteminin ədalətli olmasının vacibliyini söyləyib:

"Bütün iranlı uşaqlar üçün pulsuz və məcburi olan qabaqcıl təhsil sistemi tətbiq olunmalıdır. İrandakı müxtəlif milliyyətlərdən olan bütün həmvətənlər öz mədəni, dini və dil kimliklərini qoruyub saxlamalı, ana dilində danışmalı və onu yaymalıdırlar".

Rəhbərlik etdiyi təşkilatın İranda demokratik, azad vəədalətli sistemin qurulmasına çalışdığını deyən təşkilat lideri, qeyri-farsların mədəni hüquqlarının təmini ilə bağlı fikir bildirməsə də, onları da "gələcək azad, demokratik İranın qurulması uğrunda" ayağa qalxmağa çaırıb.

Hakim rejimin devrilməsini qarşısına məqsəd qoyan adı çəkilən iki siyasi cərəyanın qeyri-fars xalqlarının milli-mədəni hüquqlarına qarşı laqeyd münasibətləri, onların bu günə kimi qələbə qazana bilməmələri üçün əhəmiyyətli amillərdən biridir.

Ona görə ki, ölkədə yaşayan qeyri-fars xalqların, xüsusilə azərbaycanlıların əhəmiyyətli hissəsi, milli-mədəni hüquqlarına laqeyd münasibətə görə, hakimiyyətlə adı çəkilən siyasi cərəyanlar arasında ciddi fərq görmür.

Tehran rejiminin müxaliflərinin bu yanaşması isə, dolayı yolla hakim rejimin ömrünün uzanmasına, İran əhalisinin əksriyyətini təşkil verən qeyri-farsların alternativlərə şübhə ilə yanaşmalarına səbəb olur.

Xüsusən təməli azərbaycanlılar tərəfindənqoyulan, panfarsizm siyasi-ideoloji yükünün Pəhləviçilərə nisbətdə az olan və bu gün də üzvlərinin əhəmiyyətli hissəsini azərbaycanlıların təşkil verdiyi "Xalq Mücahidləri Təşkilatı"nın bu mövqeyi daha çox məntiqsiz görünür. 

Belə laqeyd yanaşmalar həm də, ölkənin qeyri-farslardan ibarət olan vətəndaşlarının əhəmiyyətli sayının enerjisinin çox hissəsinin milli kimlik uğrunda mübarzəyə sərf olunmasına, mərkəzi hakimiyyətin ümumi siyasətlərinə biganə qalmalarına təsir göstərir.

"Bütöv İran"dan danışan cərəyanların bu davranışı isə əslində İranın parçalanması, qeyri-farsların vahid İran sərhədləri çərçivəsində yaşamağa meyillərinin azalması ilə nəticələnir.

GünazTV