Bu məsələ "Carnegie Russia Eurasia Center" beyin mərkəsizdə Zaur Şiriyev tərəfindən yayımlanan şərh yazısına müzakirə edilib.

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin apreldə Bakıya səfəri zamanı iki ölkə arasında altı saziş imzalanıb. Zelenski bildirib ki, “müdafiə-sənaye əməkdaşlığı əsas diqqət mərkəzində idi, enerji isə ikinci yerdə gəlir.”

2022-ci ildən bəri Bakı ilə Kiyev arasında əlaqələr tədricən inkişaf edir. Azərbaycan Ukraynanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyir və SOCAR vasitəsilə yanacaq və bu günə qədər generatorlar daxil olmaqla 45 milyon dollardan çox humanitar və enerji yardımı göstərib. Lakin indi əməkdaşlıq hərbi və sənaye sahələrinə doğru genişlənir.

Məqalədə qeyd olunur ki, əvvəllər Qarabağ münaqişəsi müdafiə əməkdaşlığını məhdudlaşdırırdı. Lakin 2025-ci ildə Ermənistan və Azərbaycan arasında ilkin razılaşdırılmış sülh sazişi bu məhdudiyyətləri azaldıb və Ukrayna ilə əməkdaşlığı asanlaşdırıb. Bildirilir ki, Ukrayna artıq “köhnə texnologiya yox, müasir müharibə təcrübəsindən qaynaqlanan qabaqcıl imkanlar” təklif edir.

Azərbaycan daxildə də müdafiə sektorunda islahatlar həyata keçirir. 2024-cü ildə qəbul edilən yeni qanunlar özəl şirkətlərin bu sahəyə daxil olmasına imkan verib. Rəsmilər yaxın 3–4 ildə hərbi məhsul ixracını ildə 1 milyard dollara çatdırmağı hədəfləyir. Bu onu göstərir ki, Bakı “yalnız alıcı deyil, həm də istehsalçı” kimi çıxış etmək istəyir.

Müəllif qeyd edir ki, təhlükəsizlik prioritetləri də dəyişir. Ermənistanla genişmiqyaslı müharibə riski azaldıqca diqqət dron təhdidlərinə və infrastrukturun qorunmasına yönəlir. 2026-cı ilin martında Naxçıvan hava limanına edilən dron hücumu zamanı “dörd dron sərhədi keçdi, üçü hədəfə çatdı və yalnız biri vuruldu,” bu isə mövcud müdafiə sistemlərində boşluqları göstərir.

Enerji sahəsi də əlaqələrin əsas sütunlarından biridir. Azərbaycan müharibə dövründə Ukraynaya enerji dəstəyi verib və 2025-ci ildə Ukrayna Trans-Balkan marşrutu ilə məhdud həcmdə Azərbaycan qazı idxal etməyə başlayıb.

Eyni zamanda, Azərbaycan sənaye strategiyasını genişləndirir. Məqsəd istehsalı ölkə daxilində qurmaq, idxaldan asılılığı azaltmaq və Türkiyə ilə yanaşı Ukrayna ilə birgə layihələr həyata keçirməkdir. Məqalədə qeyd olunur ki, bu cür əməkdaşlıq “ixrac baxımından daha çevik imkanlar” yarada bilər.

Texniki sahədə də dəyişiklik var. 2025-ci ildə Azərbaycan sovet xəritə sistemindən imtina edərək WGS-84 qlobal koordinat sisteminə keçib. Bu addım “Azərbaycan sistemlərini Türkiyə və Ukraynanın istifadə etdiyi texnoloji ‘dilə’ daha da yaxınlaşdırır.”

Bütün bu proseslərə baxmayaraq, Bakı Moskva ilə münasibətlərdə balansı qorumağa çalışır. Rəsmilər Ukrayna ilə müdafiə əməkdaşlığını “yalnız müdafiə xarakterli” kimi təqdim edir və bunun Rusiyaya qarşı yönəlmədiyini vurğulayırlar.

Məqaləni buradan oxuya bilərsiniz: https://carnegieendowment.org/russia-eurasia/politika/2026/05/azerbaijan-ukraine-cooperation