GünAzTv:  ATƏT-in Astana sammitinə bəslənən ümidlər puça çıxdı. Sammitdə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı hər hansı bir sənədin qəbul ediləcəyini düşünənlər yanıldılar. Bu məsələ ilə bağlı sadəcə bəyanat verildi. GünAzTv mətbuat mərkəzinin “Xalq cəbhəsi”-nə istinadən yaydığı məlumata görə, Birgə bəyanatla isə ATƏT-in Minsk qrupuna həmsədrlik edən ölkələrin nümayəndə heyətlərinin rəhbərləri - Rusiya prezidenti Dmitri Medvedyev, Fransanın baş naziri Fransua Fiyon, ABŞ-ın (Amerika Birləşmiş Ştatları) dövlət katibi Hillari Klinton, Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev və Ermənistan prezidenti Serj Sərkisyan çıxış etdilər. Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin beynəlxalq hüquq normaları, BMT Nizamnaməsi, ATƏT-in Helsinki Yekun Aktı, prezidentlər Dmitri Medvedyev, Nikola Sarkozi və Barak Obamanın 10 iyul 2009-cu ildə Akvilldə, 26 iyun 2010-cu ildə Muskokada verdikləri bəyanat əsasında birdəfəlik nizamlanmasına nail olmaq barədə öhdəliklərini təsdiqləyiblər. ATƏT-ə həmsədrlik edən ölkələr Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinə münaqişənin sülh yolu ilə nizamlanmasında dəstək verəcəklərini bəyanlayıblar. ABŞ-ın dövlət katibi Hillari Klinton ATƏT-in Astana sammitində çıxışı zamanı söyləyib ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ATƏT-in Minsk qrupunun müəyyənləşdirdiyi prinsiplər əsasında nizamlanmasına dair səylərin bərpası vacibdir. O qeyd edib ki, münaqişənin nizamlanması zamanı Helsinki prinsiplərinə və ATƏT-in Minsk qrupuna həmsədr ölkələrin dövlət başçılarının iyulun 10-da Akvilldə bəyan etdiyi və Muskokda yenidən təsdiqlədiyi 6 prinsipə əsaslanmaq zəruridir: "Bu prinsiplərdən hansısa birini seçmək olmaz, bu münaqişənin həllinə imkan verməz". Sammitdə Dağlıq Qarabağla bağlı belə bir mövqenin sərgilənməsi erməni, rus və Azərbaycan politoloqlarının fərqli münasibətləri ilə izah edildi. Erməni ekspert Tatul Akopyan bildirib ki, məlum bəyanatda yeni heç nə yoxdur. Onun sözlərinə görə, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi hələ 2010-cu il yanvarın 25-də Ermənistan, Rusiya və Azərbaycan prezidentlərinin Soçi görüşündə dalana dirənmişdi: "Astana sammitində qəbul edilən bəyanatı fərqləndirən cəhət odur ki, burada ABŞ dövlət katibi Klinton, rusiya prezidenti Medvedev və Fransanın baş katibi Fiyon iştirak ediblər". Eskpertin sözlərinə görə, münaqişənin həll olunması ilə bağlı göstərilən 6 prinsipin özündə ziddiyyətlə amillər mövcuddur. Ermənistan parlamentinin vitse-spikeri Samvel Nikoyan isə bildirib ki, Minsk qrpu həmsədr dövlətlər münaqişəni üç prinsip əsasındla həllini təsdiqləyiblər. Bunlar Helsinki prinsipləridir: ərazi bütövlüyü, güc tətbiq etməmək və xalqların öz müqəddaratını təyin etmək: "Rusiya prezidenti dedi ki, Qarabağ münaqişəsinin həllində vahid prinsip işləmək mümkündür". Ekspertin fikrincə, Kosovo variantını burada əsas götürmək olar. Klintonun mövqeyinə gəlincə isə vitse-spiker dedi ki, dövlət katibi də Helsinki Yekun aktına işarə edib. Nikoyan Akvil və Muskokda əldə edilmiş razılığa əsasən Dağlıq Qarabağın Azərbaycanın nəzarətində olması prinsipini şəh edərkən deyib: "Bu 6 prinsipdə ərazi bütövlüyü ilə yanaşı millətlərin öz müqəddaratını təyinetmə hüququ da var". Politoloq Feliks Stanevski isə məlum bəyanatı yüksək qiymətləndirdi. Lakin politoloq qeyd etdi ki, başlıcası tərəflər arasında razılaşma əldə olunmalıdır: "Sadalanan prinsiplər arasında ziddiyyətli məqamlar var, lakin konsensus əldə olunmalıdır. Müharibə variantının üstündən birdəfəlik xətt çəkilməlidir". Onun sözlərinə görə, tərəflərin bir-birlərini ittiham etmələri təbiidir, bu belə də olmalıdır: "Amma nə vaxtadək?".Politoloq Elşən Manafov isə dedi ki, əslində məlum birgə bəyanat Madrid prinsiplərindən kənara çıxmır. Burada da problemin məhz sülh yolu ilə tənzimlənməsi nəzərədə tutuldu: "Sammitdə Ermənistan prezidentinin fərqli mövqe nümayiş etdirməsi və Lissabon sammitinə gəlməməsi onu denməyə əsas verirdi ki, bu dəfə də Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı heç nə əldə olunmayacaq. Sadalanan 6 prinsip də onu göstərdi ki, bu məsələ artıq dalana dirənib. Təbii ki, Rusiya və ABŞ isə münaqişənin həll oşunmasına vasitəçilik missiyasını davam etdirəcəklər". Politoloqun fikrincə, Azərbaycan tərəfinin münaqişəni mərhələli variantını, Ermənistan isə paket halında həll edilməsi mövqeyində israrlı olmaları məsələni gərginləşdirib: "Bölgədə maraqlı olan dövlətlər bu münaqişənin həllində maraqlı olmalıydılar. Amma görünür, tərəflər status-kvonun saxlanmasında maraqlıdırlar. Nə qədər ki, Ermənistan Rusiyanın sifarişini yerinə yetirir Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllindən danışmaq olmayacaq".Elşən Manafov bu məsələnin yalnız müharibə vasitəsilə həll etməyin mümkün olduğunu dedi. Onun sözlərinə görə, əgər istənilən beynəlxalq tədbirlərdə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinin sülh yolu mümkünlüyü nəzərdən keçirilsə, lakin bununla bağlı heç bir addım atılmırsa onda müharibə qaçılmazdır.