Fars dilində yazdığı əsərlərdə irqçi fikirləri təbliğ edən, ərəbləri, türkləri və digər qeyri-fars millətlərinin aşağılayan, farsları “zəngin tarixi, dövləti, ənənəsi olan” ali irq kimi təqdim edən Əbülqasim Firdovsi adını “islam respublikası” qoysa da hazırkı rejimin də sevimli şairi, fikir adamıdır.

İran rəhbərliyi yüksək səviyyədə Firdovsi irsini öyrənir, təbliğ edir və mollalara onun əsərlərini sevdirməyi tapşırır. 

İran adlanan ölkəni son 1000 ildə türk sülalələri idarə etsə də, molla rejimin sələfi Pəhləvi iqtidarı kimi bunu görməzdən gəlir. XXI əsrdə hələ də İranda sayı 35 milyona çatan Azərbaycan türklərinin ana dilində məktəbi yoxdur.

İran rejimi var gücü ilə türk milli kimliyini “iranlı” adı ilə əritməyə, türk dilini unutdurmağa çalışır. 

Hazırda İranda Azərbaycan Respublikasında və Dağıstan Muxtar Respublikasında dövlət dili statusunda olan Azərbaycan dilində 1 məktəb belə yoxdur. Halbuki Azərbaycan Respublikasında cəmi 10 milyon, Dağıstanda isə 150 min azərbaycanlı yaşayır.

Bu gün İran rejiminin Azərbaycan dilinə qarşı iqrçi yanaşması ciddi narahatlıq doğurur. Bu gedişlə ana dilimiz İranda tamamilə sıradan çıxa bilər. Bəs 35 milyona yaxın soydaşımızın yaşadığı İranda Azərbaycan dilinin qorunması üçün hansı addımları atmalıyıq?

Müasir İnkişaf Birliyinin sədri, siyasi şərhçi Mübariz Göyüşlü Günaz.TV-yə açıqlamasında maraqlı təkliflərlə çıxış edib.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycan dili İranda yasaqdırsa, biz onun unutdurmağa imkan verməməliyik: 

“İranda azərbaycanlıların, o cümlədən digər türklərin də milli-mədəni oyanışı üçün mədəniyyət sahəsində çox iş görülməlidir. Əslində ən vacib olan iş elə məhz bu istiqamətdə olandır. Azərbaycanlıların öz dillərini unutmaması, milli kimliyini, tarixini, şəxsiyyətlərini, dəyərlərini tanıması işin ən vacib tərəfidir.

Şüarçılıqdansa mədəni dəyərlərimizin, tariximizin, dilimizin təbliği istiqamətində görməli olduğumuz işlər daha vacibdir.

Hazırda dünyada elm, texnologiya, təhsil, süni intellekt istiqamətində görülən işlərə daha çox önəm verilir. Texnologiyanın, internetin verdiyi imkanlardan istifadə edib təbliğatımızı gücləndirməliyik. İllər öncə təkliflər vermişdik ki, İranda Azərbaycan səfirliyinin mədəniyyət mərkəzinin təsis olunsun. 

Bu qurum kitablar, jurnallar nəşr etsin. Təəssüf ki, bu şanslar qaçırıldı. Amma yenə gec deyil. Dil bir millətin varlığının qorunmasında, onun gələcək inkişafında önəmli amildir. Biz çalışmalıyıq ki, mədəni-təbliğati çalışmalarımızla soydaşlarımızın öz kimliyini, varlığını saxlamasına dəstək verək”.

Mübariz Göyüşlü bildirib ki,  internet üzərindən Azərbaycan dilini tədris edən videomüsahibələr, teledərslər hazırlanmalı, Güney Azərbaycan, onun bölgələri, tarixi şəxsiyyətləri ilə bağlı sənədli və bədii filmlər hazırlanmalıdır.

İran deyək ki, sərhəddən Azərbaycan dilində kitabların buraxılmasını əngəlləyir, interneti ki əngəlləyə bilmir. Güney azərbaycanlı məktəblilər üçün video-kitablar, audio-kitablar, uşaqlar üçün cizgi filmləri hazırlanmalı, internetə yüklənməlidir. 

Bu yolla czi də olsa İranda ana dilimizin qorunmasına töhfə verə bilərik. Amma bütövlükdə ana dili hərəkatı davam etməlidir. İranda ana dilimizə status verilməsinə nail olmalıyıq.

Necə olur ki, 150 min erməninin İranda ana dilində məktəbləri, televiziya-radioları, qəzet və jurnalları var. 35 milyonluq bir toplumun ana dilinində məktəbinin olmaması biabırçılıqdı. İran hakimiyyəti Ana Yasaya əməl etməli, qeyri-fars millətlərinin ana dilində təhsil hüququnu tanımalıdır”.

Ayxan