SON XƏBƏRLƏR

İranda Seçki sonrası insan hüquqları pozuntularına dair yeni faktlar aşkarlanıb

2021.10.20, 07:36
İranda Seçki sonrası insan hüquqları pozuntularına dair yeni faktlar aşkarlanıb

Gunaz.tv

GünAzTv: İranda insan hüquqlarının pozulmasına dair hər gün yeni faktlar üzə çıxır. Bəzən isə bu cür faktlar o dərəcədə güclü olur ki, İran rəsmiləri tərəfindən də etiraf və qəbul edilmək məcburiyyəti ortaya çıxır.

İranın Baş Prokuroru Qulamhüseyn Möhsüni Ejeinin son açıqlamaları da bunu təsdiqləyir. Belə ki, Ejei Tehranda gizli fəaliyyət göstərən “Kəhrizək” həbsxanasındakı cinayətlərdə təqsirli bilinən yüksək rütbəli üç nəfər prokurorluq əməkdaşının müvəqqəti olaraq işdən azad edilmələri barədə xəbərləri təsdiqləyib. Ejei işdən müvəqqəti azad olunan üç nəfər yüksək rütbəli şəxsin adlarını açıqlamayıb. Amma, onlar arasında  2009-cu ilin sentyabr ayına qədər Tehranın prokuroru vəzifəsində işləmiş, hazırda baş prokurorun müavini olan Səid Mürtəzəvinin də olduğu iddia edilir.

Xatırladaq ki, İranda 2009-cu ilin iyunun 12-də keçirilən prezident seçkisi prosesi kütləvi qanun pozuntuları ilə müşaiyət olunmuşdu. Seçkilərin nəticələrinin saxtalaşdırılması isə geniş ictimaiyyətin narazılığına səbəb olmuş, kütləvi etiraz aksiyaları sərt və qanunazidd metodlarla dağıdılmışdı.   Aksiyalar dağıdılan zaman bəzi gənclərin Tehran yaxınlığındakı gizli və qeyri qanuni “Kəhrizək” həbsxanasına salındığı, burada onlara işgəncələr verildiyi, hətta bəzi məhbusların zorlamalara məruz qaldıqları İran müxalifətinin liderləri və insan hüquqları müdafiəçiləri tərəfindən gündəmə gətirilmişdi. Daha sonra iddialar İran parlamentidə qurulmuş xüsusi komitə tərəfindən də araşdırılmışdı. Komitənin hesabatında Səid Mürtəzəvinin Tehran prokuroru işlədiyi vaxt “Kəhrizək” zindanında müxaliflərə qarşı törədilən bütün cinayətlərdə təqsirli olduğu vurğulanmışdı. Onunla yanaşı daha 10 nəfər bu cinayətlərdə təqsirli bilinmışdi.

Ümumiyyətlə İrandan ən ciddi problemlərdən olan insan hüquqları mövzusu Əhmədinejadın hakimiyyətə gəlməsi ilə daha da sərtləşib. Beynəlxalq insan hüquqları təşkilatlarının nümayəndələri bu ölkəyə daxil la bilmirlər. 2005-ci ildən bu günə qədər BMT İnsan Hüquqları Şurasından heç bir rəsmi şəxs bu ölkədəki vəziyyətə yerində öyrənə bilmir. İşgəncə, sistematik həbslər və qeyri-qanuni müdaxilələr sanki gündəlik həyatın bir parçası olub. 2005-ci ildə 86 edam həyata keçirildiyi halda, 2008-ci ildə bu rəqəm 346-ya, 2009-cu ildə isə 388-ə (bəzi mənbələrə görə 400-ü keçib) yüksəlib. Maraqlıdır ki, 2009-cü ildəki 115 edam hadisəsi prezident seçkisinin keçirildiyi iyun ayı ilə Əhmədinejadın kresloya yenidən oturduğu Avqust 2009 arasındakı mərhələdə reallaşdırılıb. 2010-cu ilin fevralında isə BMT-nin İnsan Hüquqları Şurası prezident seçkisindən sonra İranda insan hüquqlarının pozulmasındakı artışı, uşaqlara və qadınlara qarşı xüsusi qəddarlığın artmasını qınayan bəyanat qəbul edib. Araztm

SEÇİLMİŞ XƏBƏRLƏR

Çox oxunanlar