Belə ki, Cəfər Cabbarlı adına Respublika Gənclər Kitabxanasında baş tutan tədbirdə yazıçı-publisist Yunus Oğuzun "Cığır" romanının ictimai müzakirəsi aparılıb. 

"Gülüstan" və "Kürəkçay" müqavilələrindən sonra zaman-zaman torpaqlarımızı itirə-itirə getdiyimizi diqqətə çatdıran sözügedən kitabxananın direktoru Aslan Cəfərov qeyd edib ki, 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi millətin kimliyini özünə qaytardı. 

Nəticəsi o oldu ki, 30 il işğal altında qalan torpaqlarımızı geri qaytarmağa başladıq. Ali Baş Komandan və rəşadətli Azərbaycan Ordusunun köməyi ilə torpaqlarımıza sahib çıxdıq: "Yunus  Oğuzun ərsəyə gətirdiyi "Cığır" romanı məhz bu tarixi özündə əks etdirir. 

Əsərdən bəlli olur ki, biz böyük xalqıq, böyük mədəniyyətimiz və müharibəni udmağa qadir sərkərdələrimiz var. Təəssüf ki, Ermənistan kimi dövlətlə qonşuyuq, erməni ideologiyası ilə vuruşmalı oluruq. Yeganə dövlətik ki, öz torpağımızla sərhədimiz var". 

Onun sözlərinə görə, vaxtilə İrəvanı Ermənistana verməklə böyük səhvlər edildi. Bu səhvlərdən istifadə edən keçmiş SSPİ adlı dövlət 6 mahalımızı əlimizdən aldı. İlk dəfə olaraq 44 günlük Vətən müharibəsində torpaqlarımızı geri almağa başladıq. 

"Cığır" romanının redaktoru, yazıçı Elçin Hüseynbəyli qeyd edib ki, müharibə barədə əsərlər yazmaq olduqca çətindir. Çünki müharibədə ölüm, qan, itki, arzuların dəfn olunması kimi kədər var. Yunus Oğuz isə bu əsərində yaratdığı obrazlar vasitəsilə qəhrəmanlığı yüksək səviyyətə tərənnüm edib: "Məlum olduğu kimi ermənilərin dövlətçiliyi, dövlət idarəçiliyi ənənəsi olmayıb. Biz tarixən onlara imkan vermişik ki, ərazilərini bizim torpaqlar hesabına genişləndirsinlər. Lakin yetim ermənilər dərk etmirlər ki, hər tərəfdən türklərlə əhatə olunublar. Öz himayədarlarının dəstəyi ilə daim bizə qarşı torpaq iddiasında olublar.Ermənilərin bütün haqsız iddialarını puça çıxarmağımıza baxmayaraq, hələ də görüləsi işlərimiz çoxdur. Bir-birimizi sevsək, ictimai şüurumuza hakim olaraq qarşımızdakı adamı özümüz kimi qəbul etsək, bütün istəklərimizə nail ola biləcəyik".  

44 günlük Vətən müharibəsi barədə çoxsaylı əsərlərin yazılacağını qeyd edən "Bakı-xəbər" qəzetinin baş redaktoru  Aydın Quliyev bildirib ki, onların içərisində Yunus Oğuzun "Cığır" əsəri özünəməxsusluğu ilə fərqlənəcək: "Yunus Oğuzun ərsəyə gətirdiyi 15 tarixi romanın hamısı reallıq, cəsarət baxımından əhəmiyyətlidir. Yunus Oğuza qədər tarixi şəxsiyyətlərimiz barədə məlumatlar təhrif olunaraq qəddar şəxsiyyət kimi təqdim edilirdi. Lakin Yunus Oğuz özündə cəsarət taparaq tarixi şəxsiyyətləimiz barədə həqiqətləri ortaya qoydu, onları qüdrətli sərkərdə, bacarıqlı dövlət xadimi kimi təqdim etdi. İndi isə "Cığır" romanı öz sözünü deməkdədir. Əsər cəmiyyət tərəfindən tanınır və qəbul edilir. Etiraf edilməlidir ki, 50 ildən sonra bu əsərin əhəmiyyəti daha çox olacaq". Onun bildirdiyinə görə, indinin özündə Vətən müharibəsinin əhəmiyyətini azaltmaq, qələbəmizə kölgə salmaq istəyənlər var. Gələcəkdə baş verə biləcək bu kimi saxtakarlığın qarşısını almaq üçün bu əsər silaha çevriləcək: "Bu baxımdan "Cığır" romanı xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Təbii ki, bunun ictimai yüküni Yunus Oğuz kimi ziyalılar çiynində daşıyır".

"Cığır" əsərinin özünün bir tarix olduğunu diqqətə çatdıran şair, tərcüməçi Elxan Zal qeyd edib ki, kitabda gördüyümüz, hamımızın bildiyi hadisələr əksini tapıb: "Lakin əsərdə obrazlar elə şəkildə verilib ki, sanki gənclərimizin yaratdığı qəhrəmanlığa canlı tamaşa edirsən. "Cığır" əsərini yazmaqla Yunus Oğuz böyük iş görüb. Nəzərə almaq lazımdır ki, millətin yaşı onun yaddaşı qədərdir. Bu əsər də bir tarixi yaddaşa çevriləcək. Hesab edirəm ki, belə əsərlərin yazılması davamlı olmalıdır. Yunus Oğuzda belə əsərləri yazmaq üçün qeyri-adi istedad var. Real hadisələri bədii obrazla verməyi bacarmaq özü bir istedaddır". 

"Cığır" kitabının bir tarixi fakta çevrildiyini qeyd edən yazıçı Əyyub Qiyas belə əsərlərin gənclərin vətənpərvərlik ruhunun inkişaf etdirilməsində əhəmiyyət kəsb etdiyini diqqətə çatdırıb: "Düzdür, kitabda gördüyümüz, bildiyimiz hadisələr əksini tapıb. Ancaq bunun əhəmiyyəti  gələcəkdə daha aydın şəkildə bilinəcək. Əsərin yazı üslübunda sanki bir tapıntı var. Müəllif yazı üslubuna elə bir şirinlik qatıb ki, hamı üçün oxunaqlı olsun, hamı onun nə demək istədiyini başa düşsün. Yunus Oğuz əsərdə qəhrəmanların qəlbinə, onların psixologiyasına elə nüfuz edib ki, sanki onlarla çiyin-çiyinə vuruşub". 

"Cığır" romanının müəllifi yazıçı-publisist Yunus Oğuz qeyd edib ki, ərsəyə gətirdiyi tarixi romanlarda iki cür yanaşma var: "Ovçu" və "Cığır" əsərlərində özüm iştirak etmişəm, qalan əsərlərimdə isə hadisələri müşahidə etmişəm".  Sonda yazıçı-publisist Yunus Oğuz tədbir iştirakçılarının suallarını cavablandırıb, ardınca iştirakçılara təmənnasız olaraq "Cığır" kitabı paylanıb.

Timur