1992-ci il fevralın 25-dən 26-a keçən gecə ermənilər Xocalı əhalisinə qarşı xüsusi amansızlıqla soyqırım törədib

Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsində Xocalı adlı bir şəhər vardı.1992-ci il fevralın 25-dən 26-a keçən gecə erməni silahlı quldur birləşmələri 366-cı alayın köməyi ilə Xocalını yerlə yeksan etdi, şəhərin dinc əhalisinə qarşı xüsusi amansızlıqla soyqırım törətdi. Ermənilər Xocalını 1991-cı ilin oktyabrından blokadada saxlayırdı. Oktyabrın 30-dan etibarən şəhərə aparan bütün avtomobil yolları bağlanmışdı. Xocalıya ancaq vertalyotla getmək mümkün idi. Ancaq bu şəhərə  sonuncu vertolyot 1992-ci il yanvar ayının 28-də endi. Şuşa səmasında mülki vertolyotun vurulması ilə 40 nəfər azərbaycanlının həlak olmasından sonra şəhərlə hava əlaqəsi də kəsildi. Yanvarın 2-dən şəhərə elektrik enerjisi də verilmirdi. Xocalılar ancaq öz qəhrəmanlıqları və şəhər müdafiəçilərinin cəsurluğu sayəsində yaşayır və müdafiə olunurdular. Şəhərin müdafiəsi əsasən avtomat və ov tüfəngləri ilə silahlanan yerli özünümüdafiə dəstəsi və  milis qüvvələrindən təşkil olunmuşdu. Xocalıya erməni-rus silahlı birləşmələrinin son hücumu  fevralın 25-də axşam 366-ci motoatıcı alayın hərbi texnikasının döyüş mövqelərinə çıxması ilə başlandı. Şəhər  toplardan, tanklardan,  raketlərdən 2 saatlıq atəşə tutuldu. Xocalıya üç istiqamətdən hücum aparıldığından mühasirəyə alınan şəhərdəki təqribən 2500  xocalılı Ağdam rayonunun mərkəzinə çatmaq ümidi ilə Əsgəran istiqamətində qaçmağa məcbur oldu. Xocalını tərk edənləri tale ikiyə böldü. Onların bir qismi şəhid, bir qismi isə şahid oldu.   Naxçıvanik kəndi yaxınlığında əhalinin qarşısı erməni silahlı dəstələri tərəfindən kəsildi və onlar gülləborana tutuldular. Qarlı aşırımlarda və meşələrdə zəifləmiş, taqətdən düşmüş insanların çox hissəsi məhz Əsgəran-Naxçevanik düzündə erməni silahlı dəstələri tərəfindən xüsusi qəddarlıqla öldürüldülər. Bir günün içində yer üzündən silinən şəhərin 613 sakini düşmən gülləsinə tuş gəlib qətliamın qurbanı oldu. Bu soyqırım qurbanlarının 63-ü uşaq, 106-sı qadın, 70-i qoca idi. Xocalıda ermənilər  8 azərbaycanlı ailəsini tamamilə məhv etdilər. 25 uşaq hər iki valideynini, 130 uşaq valideynlərindən birini itirdi. Düşmən gülləsinə tuş gəlib yaralanan 487 nəfərdən 76-sı uşaq idi. 1275 xocalılı əsir götürüldü. Girov götürülənlərdən 150 nəfərinin, o cümlədən, 68 qadın və 26 uşağın taleyi bu günədək məlum deyil. Xocalı qətliamı tarixin ən dəhşətli faciələrindəndir.   Xocalıda öldürülənlər ixtiyar qocalardı, qanına qəltan edilən azyaşlı uşaqlardı,  körpələrdi. Bu vəhşilik təkcə azərbaycanlılara deyil, insanlığa qarşı törədilən cinayətdir. Dinc əhaliyə tutulan amansız divana erməni yaraqlıları heç kimdən və heç nədən çəkinmədən imza atmaqla dünyaya meydan oxudular.   Bu soyqırım yaxın keçmişin qanlı səhifələrindən olsa da dünya birliyi, beynəlxalq təşkilatlar ermənilərin xalqımıza qarşı  törətdiyi bu faciəyə hələ də hüquqi-siyasi qiymət verməyib. Beynəlxalq birlik hələ də ermənilərin törətdiyi cinayətlərə göz yumur. Soyqırım zamanı Xocalıda istifadəsi qadağan edilmiş 5-45 kalibrli patronlardan və kimyəvi silahlardan istifadə olunduğu aşkarlanıb. Bütün bunlar Ermənistanın Cenevrə konvensiyasının tələblərini kobud şəkildə pozmasına sübutdur.   Zaman keçir, unutqan insan yaddaşı çox nəsnələrə  vida etməyə çalışır. Lakin nə qədər ki, dünyanın istənilən ölkəsində birimiz, bir azərbaycanlımız yaşayır Xocalı dəhşətlərini, inləyən körpələrimizin  fəryadını, öldürülən ixtiyarlarımızın son öyüdünü bir an belə yaddan çıxarmağa mənəvi haqqımız yoxdur. Azərbaycanımızın ildən ilə artan qüdrəti bizi Qələbə yolunda daha da ruhlandırır. D.O