SON XƏBƏRLƏR

1 İyun - Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günündə İranda uşaq hüquqlarının vəziyyəti

2026.06.01, 10:33
1 İyun - Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günündə İranda uşaq hüquqlarının vəziyyəti

Bu gün Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi günüdür.

Gunaz.tv

1950-ci il iyunun 1-də BMT Baş Assambleyasının təşkilatçılığı ilə keçirilən qadınların beynəlxalq konfransında iyunun 1-ni uşaqların müdafiəsinə həsr etmək qərara alınıb.

Bundan sonra həmin gün Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü kimi tarixə düşüb.

Həmin gün münasibətilə İranda uşaq hüquqlarının vəziyyətinə qısaca nəzər salaq:

İranda uşaq hüquqlarının pozulması azyaşlıların edam edilməsi, erkən nikahlar, hərbi məqsədlər üçün istismar, ağır əmək və vətəndaşlıq hüququndan məhrumetmə kimi ciddi problemlərlə özünü büruzə verir. 

Beynəlxalq konvensiyalara zidd olaraq, ölkədə yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərə ölüm hökmü tətbiq olunur. 

İranda uşaq hüquqları ilə bağlı narahatlıq doğuran əsas məqamlar kimi bunları sadalamaq olar:

 İran dünyada 18 yaşından kiçik şəxslərə (cinayəti törədən zaman) edam hökmü icra edən azsaylı ölkələrdəndir. Ölüm cəzasına məhkum edilən bir çox şəxs yetkinlik yaşına çatmamışdan əvvəl törədilən ittihamlara görə cəzalandırılır. 

Hərbi istismar və təlimlər: Beynəlxalq qanunlar 15 yaşından kiçiklərin hərbi xidmətə və münaqişələrə cəlb olunmasını qadağan etsə də, İranda azyaşlıların hərbi-ideoloji kurslara və təlimlərə cəlb edilməsi halları mövcuddur.

Erkən yaşda nikahlar: Qanunvericiliyə əsasən, qızlar üçün yetkinlik yaşı (evlilik həddi) çox aşağı müəyyən edilib ki, bu da qız uşaqlarının təhsildən yayınmasına və erkən nikahlara məcbur olmasına səbəb olur.

Vətəndaşlıq verilməməsi: Qeyri-rəsmi məlumatlara görə, yüz minlərlə uşaq, xüsusən də İran qadınlarının xarici vətəndaşlarla olan nikahlarından doğulan uşaqlar rəsmi şəxsiyyət vəsiqəsi və vətəndaşlıq ala bilmir. Bu, onları bir çox sosial və təhsil hüquqlarından məhrum edir.

Uşaq əməyi və istismar: Ağır iqtisadi şərait səbəbindən küçələrdə işləyən və ya qeyri-rəsmi müəssisələrdə istismar olunan uşaqların sayı çoxdur. 

Kimlik sənədinin verilməməsi: Qeyri-fars xalqlar, xüsusən azərbaycanlı ailələrin uşaqlarına türk adları seçdikləri təqdirdə onlara rəsmi kimlik sənədi ya verilmir və ya da bu uzun məhkəmə proseslərindən sonra mümkün olur. Bu isə qeyri-müəyyən müddətə uşaqların müayinə, müalicə və vaksinasiya kimi ibtidai hüquqlarının pozulması ilə nəticələnir.

GünazTV

SEÇİLMİŞ XƏBƏRLƏR

Çox oxunanlar