Bəsdərəcik, ha bəsdərəcik... Əhmədinejadın Ankaranın ABŞ-İran danışıqlarında vasitəçi olmaq təklifinin əleyhinə çıxması "Tıq-Tıq xanım" nağılını xatırladır "Nə qədər ağır vəziyyətdə olsa da, İran Türkiyənin regionda nüfuzunun, təsirinin artmasında maraqlı deyil" Türkiyənin baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan az əvvəl "Guardian" qəzetinə diqqət çəkən müsahibə vermişdi. Bildirmişdi ki, rəsmi Tehran eks-prezident Corc Buşun hakimiyyətinin son aylarında ABŞ ilə əlaqələrin yaxşılaşdırılmasında vasitəçilik etməsi üçün Ankaraya müraciət edib. Rəcəb Tayyib Ərdoğan demişdi ki, əgər ABŞ Türkiyənin bu vasitəçilik rolunu qəbul edərsə, Ankara İranla ABŞ arasında vasitəçilik etməyə hazırdır. Baş nazirin açıqlamasından sonra "vasitəçilik" mövzusunu İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) Tehran toplantısında iştirak etmək üçün İrana gələn Türkiyə prezidenti Abdulla Gül davam etdirib. Abdulla Gül İran prezidenti və dini lideri ilə görüşlərində ABŞ-la dialoq barədə müzakirələr zamanı xoş niyyət hiss etdiyini dilə gətirib: "Görüşlər müsbət və xeyirli idi. Hər iki tərəfdən mən vəziyyəti müsbət tərəfə dəyişmək istəyi gördüm. Ramiz Mikayıloğlu Biz bu istiqamətdə işləyəcəyik. Belə bir niyyətin olması faktı böyük irəliləyişdir". Abdulla Gülün açıqlamasından dərhal sonra kütləvi informasiya vasitələrinin təmsilçiləri qarşısında çıxış edən Mahmud Əhmədinejad ölkəsinin Türkiyənin vasitəçiliyinə ehtiyac duymadığını söyləyib: "Hər hansı bir vasitəçiliyə gərək yoxdur. Münasibətlərdə mövqeyimiz aydındır. İnanırıq ki, ədalət və qarşılıqlı sayğı olarsa, dünyada heç bir problem qalmaz". Türk mətbuatı baş verənləri AKP hökumətinin uğursuz xarici siyasətinin nəticəsi kimi qiymətləndirir. Xatırladaq ki, hələ Rəcəb Tayyib Ərdoğan açıqlama verən dönəmdə "Xalq Cəbhəsi" qəzeti İranın Türkiyənin vasitəçiliyinə razılaşmayacağını proqnozlaşdırmışdı. Məsələ ilə bağlı fikirlərini öyrəndiyimiz politoloq Zərdüşt Əlizadə deyir ki, Tehran hazırkı situasiyada özündə güc və ədalət hiss edir. Ona görə də vasitəçiyə ehtiyac görmür, birbaşa danışıqlar istəyir. Politoloq dedi ki, Türkiyə üçün ABŞ və İran münasibətlərində vasitəçilik Ankaranın əhəmiyyətini vurğulayan məqam olardı: "Amma Tehran indi deyir ki, ABŞ-la özü birbaşa danışa bilər, başqası nəyə lazımdır. Bu da bir mövqedir, düşmənçilik elementi yoxdur. Sadəcə, siyasi ticarət amili var". Zərdüşt Əlizadənin sözlərinə görə, vasitəçilər hər zaman öz mənafelərini güldürlər: "Dağlıq Qarabağ münaqişəsində vasitəçilik missiyasını üzərlərinə götürən ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri-ABŞ, Rusiya və Fransa da Qafqazda öz maraqlarını güdürlər. Türkiyə də ABŞ-İran dialoqunda vasitəçilik missiyasını yerinə yetirərkən təbii ki, həm öz mənafelərini nəzərə alacaq, həm də hörməti artacaqdı". Vaşinqton və Tehran arasında mümkün birbaşa dialoqun prespektivinə gəlincə, Zərdüşt Əlizadəyə görə, hər iki dövlətə münaqişənin dərinləşməməsi xeyirdir: "Əgər münaqişə hərbi müstəviyə keçsə, hər iki tərəf uduzacaq. Mənasız itkilər olacaq. Ona görə də onlar üçün danışmaq daha vacibdir". Politoloq Rauf Mirqədirov bildirdi ki, ABŞ-İran dialoqunda Türkiyə maraqlı vasitəçi ola bilərdi. Həm də bu vasitəçilik missiyası müsbət nəticələnsəydi, Ankaranın regionda nüfuzunun ciddi şəkildə artmasına gətirib çıxarardı: "Amma nə qədər ağır vəziyyətdə olsa da, İran Türkiyənin regionda nüfuzunun, təsirinin artmasında maraqlı deyil. Ona görə də bu vasitəçilikdən faktiki imtina edib. Hətta Abdulla Gül İranı tərk etməmiş prezident Mahmud Əhmədinejad belə bəyanat verib. Faktiki İran rəhbərliyi Abdulla Gülün üzünə vasitəçilik missiyasından imtina etdiklərini bildirdi". Xatırladaq ki, Türkiyə sona qədər diktator, nəinki öz xalqının, hətta öz qohumlarının qanına susayan Səddam Hüseyni də yola gətirməyə, başına ağıl qoymağa çalışırdı. Amma sözə baxmadı və diktatorun taleyi hamıya yaxşı məlumdur. ...Mahmud Əhmədinejadın ABŞ-la danışıqlarda Türkiyənin vasitəçiliyindən belə bozara-bozara, heç bir diplomatik ölçünü nəzərə almadan imtina etməsi məşhur "Tıq-Tıq xanım" nağılını da xatırladır. Hağılda deyilir ki, dəvənin yaratdığı su çuxuruna düşən Tıq-Tıq xanım ona kömək əli uzadanlara əlini uzatmır ki, palçığın içindən çıxsın...