Gunaz.tv-nin məlumatına görə, Nyu-York meri Zəhran Məmdani Benyamin Netanyahunu Nyu-Yorka səfər edəcəyi təqdirdə həbs etdirəcəyinə dair seçki vədinin ətrafında yaranan müzakirələrdən sonra etiraf edib ki, şəhər rəhbərliyinin Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin (ICC) çıxardığı həbs qərarını icra etmək üçün müstəqil hüquqi səlahiyyəti yoxdur.

Hadisə necə başladı?
Seçki kampaniyası dövründə sol mövqeyi və İsrailə qarşı Boykot, İnvestisiyaların Geri Çəkilməsi və Sanksiyalar (BDS) hərəkatına dəstəyi ilə tanınan Məmdani bildirmişdi ki, Benyamin Netanyahu Nyu-Yorka gəlsə, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin çıxardığı həbs qərarının icrası üçün tədbir görəcək. O, həmin vaxt Netanyahunu “müharibə cinayətkarı” adlandırmışdı.

Bu mövqe Nyu-Yorkda fələstinpərəst seçicilər və sol siyasi dairələr tərəfindən dəstəklənmiş, onun seçki kampaniyasının ən çox müzakirə olunan vədlərindən birinə çevrilmişdi.

Niyə bu vəd həyata keçirilə bilmədi?
Seçkidən sonra meriyanın hüquqşünasları məsələni araşdırıblar. Araşdırmanın nəticəsində məlum olub ki, nə Nyu-York meriyası, nə də şəhər polisi Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin qərarlarını icra etmək üçün müstəqil hüquqi səlahiyyətə malikdir.

ABŞ Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin üzvü deyil və belə qərarların icrası yalnız federal hökumətin qərarı çərçivəsində nəzərdən keçirilə bilər. Bundan əlavə, xarici dövlət rəhbərlərinin toxunulmazlığı, federal qanunvericilik və BMT qarşısındakı öhdəliklər də bu məsələdə əsas hüquqi maneələr hesab olunur.

Məmdaninin geri addımı
Məmdani "X" sosial şəbəkəsində yayımladığı videoda Netanyahunun onun "cinayətləri" adlandırdığı əməllərə görə həbs olunmalı və mühakimə edilməli olduğunu bir daha təkrarlasa da, Nyu-Yorkun Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin qərarını təkbaşına icra etmək səlahiyyətinin olmadığını etiraf edib.

O bildirib: “Daha əvvəl də dediyim kimi, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Benyamin Netanyahunun törətdiyi cinayətlərə görə həbs edilməli və mühakimə olunmalı olduğu qənaətini dəstəkləyirəm. Məhkəmənin ittiham etdiyi hər hansı digər şəxs barədə də eyni mövqedəyəm.”

Məmdani əlavə edib ki, bütün hüquqi imkanlar araşdırılıb, lakin artıq aydın olub ki, şəhərin bu qərarı müstəqil şəkildə icra etmək səlahiyyəti yoxdur. O, federal hökuməti Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə qoşulmağa və Netanyahu barədə çıxarılmış həbs qərarını icra etməyə çağırıb.

Bununla yanaşı, Nyu-York meri siyasi mövqeyini dəyişmədiyini vurğulayaraq bildirib ki, Netanyahu bu şəhərdə “xoş qarşılanmayacaq”.

O deyib: “Açıq deyim ki, Benyamin Netanyahunu və azad şəkildə dolaşan heç bir müharibə cinayətkarını Nyu-York şəhərində alqışlamırıq.”

Tramp administrasiyasının mövqeyi
Bundan əvvəl Donald Tramp açıq şəkildə bəyan etmişdi ki, Benyamin Netanyahu “heç bir şəkildə və heç bir formada” ABŞ-də həbs olunmayacaq.

Bu mövqe Vaşinqtonun Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə üzv olmamaq və İsraili dəstəkləmək siyasəti ilə üst-üstə düşür və elə əvvəldən Nyu-York merinin seçki vədinin həyata keçməsi ehtimalını xeyli zəiflətmişdi.

Məmdaninin son açıqlamaları göstərir ki, onun seçki dövründə verdiyi vəd praktik icra imkanından daha çox siyasi mövqe xarakteri daşıyırmış. O, Netanyahuya qarşı tənqidi mövqeyini qorusa da, həbs qərarının icrası məsuliyyətini federal hökumətin üzərinə qoyaraq, Nyu-York meriyasının belə bir addım atmaq üçün hüquqi səlahiyyətə malik olmadığını qəbul edib.

GunAz TV
R.G