ABŞ İran neft tankerlərini müsadirə etmək üçün “Qənimət Məhkəməsi” sistemini yenidən tətbiq etməyə hazırlaşır

SON XƏBƏRLƏR

ABŞ İran neft tankerlərini müsadirə etmək üçün “Qənimət Məhkəməsi” sistemini yenidən tətbiq etməyə hazırlaşır

2026.08.27, 13:52

ABŞ Ədliyyə Nazirliyi “Qənimət Məhkəməsi” kimi tanınan hüquqi mexanizmi yenidən tətbiq etməyə hazırlaşır. Məqsəd İran neft tankerlərinin müsadirəsini asanlaşdırmaq və ələ keçirilən neft və yükləri ABŞ hökumətinin aktivlərinə çevirməkdir.

Gunaz.tv

“Bloomberg”in məlumatına görə, planla tanış olan üç mənbə bildirib ki, bu məhkəmələrin yenidən fəaliyyətə gətirilməsi Tramp administrasiyasının İrana qarşı tətbiq etdiyi dəniz blokadasını icra etmək və müharibə ilə bağlı xərclərin bir hissəsini kompensasiya etmək strategiyasının tərkib hissəsidir. ABŞ-ın Texasın Cənub Dairəsi üzrə prokuroru Aaron Reitz Ədliyyə Nazirliyinin “Qənimət Məhkəməsi” sistemini fəal şəkildə “yenidən canlandırdığını” təsdiqləyib və bu mexanizmi “qədim dəniz hüququnun” bir hissəsi kimi xarakterizə edib.

Hələ yekunlaşdırılmamış layihəyə əsasən, federal prokurorlar düşmən gəmilərindən və ya düşmənə yönəlmiş yük daşıyan neytral gəmilərdən müsadirə edilmiş neft və yüklərə sahiblik tələb etmək üçün sürətləndirilmiş hüquqi prosedurdan istifadə edə biləcəklər. Məhkəmə müsadirəni təsdiqlədikdən sonra ələ keçirilmiş məhsullar hərraca çıxarılacaq və əldə olunan vəsait birbaşa ABŞ Xəzinədarlığına köçürüləcək.

“Qənimət Məhkəməsi” sistemi XVIII və XIX əsrlərdə dəniz müharibələrinin adi hüquqi mexanizmlərindən biri olub. 1898-ci il İspaniya-Amerika müharibəsindən sonra bu məhkəmələrdən demək olar ki, istifadə edilməyib və İkinci Dünya müharibəsindən etibarən praktiki olaraq fəaliyyət göstərməyib. Son onilliklərdə ABŞ əsasən sanksiyaların pozulması ilə əlaqəli gəmilərin və aktivlərin müsadirəsi üçün mülki müsadirə qanunlarından istifadə edib.

Tərəfdarlar hesab edirlər ki, “Qənimət Qanunu”nun tətbiqi müsadirə edilmiş tankerlərin və yüklərin satışından əldə olunan vəsaitin Xəzinədarlığa daha sürətli köçürülməsinə imkan verəcək. Onların fikrincə, bu addım həmçinin İrana və digər beynəlxalq aktorlara Tramp administrasiyasının dəniz blokadasını həyata keçirməkdə qətiyyətli olduğu barədə aydın mesaj göndərəcək.

Digər tərəfdən, beynəlxalq hüquq ekspertləri ciddi hüquqi risklərin mövcudluğu barədə xəbərdarlıq edirlər. Əsas suallardan biri ABŞ-İran qarşıdurmasının “Qənimət Qanunu”nun tətbiqi üçün tələb olunan rəsmi şəkildə tanınmış silahlı münaqişə həddinə çatıb-çatmadığıdır. Konqresin müharibəyə dair açıq icazə verməməsi də müsadirələrin qanuniliyinə etiraz üçün əsas kimi istifadə oluna bilər.

- Cəfər Cəfərli

GUNAZ.TV

SON XƏBƏRLƏR