GünAz TV: Məsələ ilə bağlı İranın xarici işlər naziri Əli Əkbər Salehi parlamentin təhlükəsizlik və xarici siyasət komissiyasına (komisyonuna) çağırılıb.

Komissiyada ona ünvanlanan suallardan biri Ermənistanın PKK terror təşkilatını dəstəkləməsinə İranın reaksiya (əksüləməl) verməməsi ilə bağlı olub. Bu barədə İRNA agentliyi (ajansı) məlumat yayıb. İran parlamentinin bir neçə üzvü Salehiyə qarşı impiçment (cürm elami, ittiham) elan olunması haqqında sənədi imzalayıb. Buna əsas səbəb Məhəmməd Şərif Məlikzadənin xarici işlər nazirinin maliyyə məsələləri üzrə müavini vəzifəsinə təyin edilməsi olub, lakin deputatların (millət vəkillərinin) sözlərinə görə, Salehinin izah etməli olduğu digər qaranlıq məqamlar da var. Parlament üzvləri hesab edirlər ki, Məlikzadə korrupsiya (fəsade mali) və başqa qanun pozuntularına yol verib. Salehi hələlik parlamentin təhlükəsizlik və xarici siyasət komissiyasına çağırılıb.

   Komissiya üzvü Nadir Qazipurun nazirə ünvanladığı sual bundan ibarət olub ki, nə üçün İran PKK-nı dəstəkləyən Ermənistana reaksiya vermir? İRNA agentliyinin məlumatına görə, Salehi bu məsələ ilə bağlı ciddi araşdırmaların aparılacağını və tədbirlərin görüləcəyini vəd edib. "Mehr" agentliyinin məlumatına görə, artıq 15 deputat (millət vəkili), İSNA agentliyinin yazdığına görə isə 25 millət vəkili sənədi imzalayıb. Qanuna əsasən, nazirə qarşı impiçment elan olunması üçün 10 deputatın da səsi kifayətdir. İmpiçment deputatların imzalarını geri götürməməsi şərti ilə bazar ertəsinə planlaşdırılıb (tərhini töküb).

   Yeri gəlmişkən, dünən Ermənistan və İran prezidentləri arasında telefon danışığı da olub. Məlumata görə, telefon danışığı İran tərəfinin təşəbbüsü ilə baş tutub. Tərəflər ikitərəfli münasibətlərin inkişafı və qarşılıqlı maraq doğuran sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsini müzakirə ediblər. Bəzi müşahidəçilər bu danışıqların məhz İran XİN başçısının məsələsinin qaldırıldığı bir vaxtda baş tutmasını Tehranla İrəvan arasında yaşana biləcək incikliyin qarşısını almaq cəhdi kimi də qiymətləndirirlər.

   İqtisadi-siyasi proseslər (sürəclər) və beynəlxalq əlaqələr elmi araşdırmalar mərkəzinin rəhbəri, professor Vaqif Arzumanlı bildirdi ki, Ermənistan - PKK əlaqələrinə münasibət bildirməmək konkret (açıq) olaraq bu ölkənin xarici işlər nazirinin mövqeyi deyil, bu İran dövlətinin siyasətidir: "Fikir versəniz, belə vəziyyətlərdə mütəmadi olaraq prezidentin, onun şərq məsələləri üzrə ayrı-ayrı müşavirlərinin, din xadimlərinin və digərlərinin timsalında Xarici İşlər Nazirliyinin başı üzərindən münasibət bildirilməkdədir. PKK məsələsinə münasibət bildirməmək də məncə, İran-İraq və İranın Qərbə münasibətlərilə bağlıdır. Bundan əlavə, hazırda İranda prezidentlə dini rəhbər arasında münasibətlər çox sərindir və güman ki, XİN başçısının bu cür vurulmasında məhz bu amil də rol oynayır", - deyən professor dövlət başçısı Mahmud Əhmədinejadın ermənistanlı həmkarı Serj Sarkisyanla telefonda danışmasına gəldikdə bildirdi ki, o, İran prezidentinin İrəvana PKK məsələsi ilə bağlı telefon açdığını düşünmür. Professorun fikrincə, telefon danışıqları çox güman ki, M.Əhmədinejadın İrəvana təxirə salınmış səfəri ilə bağlıdır: "Sonra da ki, tərəflərin danışmağa mövzuları çoxdur. İran bu gün Ermənistan üçün daha çox iş görür. İran suyundan istifadə etdiyimiz Araz çayı üzərində Su Elektrik Stansiyası tikərək Ermənistanı enerji ilə təmin edir. Bu gün İran Ermənistanın arxasında dayanan ən vacib ölkədir. Hətta deyə bilərik ki, İran Ermənistanın bir növ "çörək ağacı"dır. Bu iki ölkə arasında əlaqələr bildiklərimizdən daha genişdir, sadəcə, Tehran istəmir ki, elədikləri reklam olunsun, ona görə də çalışır ki, siyasətini sakit tərzdə həyata keçirsin".

   Maraqlıdır, son illər ərzində İranla Türkiyə arasında ikili münasibətlər də çox irəli gedib. Yəni Rəcəb Tayyib Ərdoğanın iqtidarı dönəmində Ankara İran üçün çox işlər görüb. Belə olduğu təqdirdə nəzərə alsaq ki, PKK təkcə Türkiyənin deyil, həm də İraq, Suriya, eləcə də İranın başını ağrıda biləcək bir problemdir, o zaman niyə İran özünü gözləyən bir təhlükənin aradan qaldırılmasında Türkiyəyə dəstək verməsin? Axı İranda kürdlərin ayrıca vilayəti mövcuddur və orada təxminən 8 milyon nəfər kürd yaşayır. Hətta onu da nəzərə alaq ki, İran kürdləri də bu ölkədən ayrılmaq üçün öz təşkilatlarını yaradıblar. V.Arzumanlı bildirdi ki, İran İslam Konfransı Təşkilatı istisna olmaqla, bütün beynəlxalq təşkilatlarda Qərb - Şərq məsələlərində Birləşmiş Ştatların təzyiqlərinə məruz qalır: "Hansı ki, Türkiyə həm müsəlmançılıq, həm də qonşuluq amilini nəzərə alaraq həmişə ABŞ-ın (Amerika Birləşmiş Ştatlarının) təzyiqlərini yumşaltmağa çalışıb. Konkret kürd məsələsinə gəldikdə isə əvvəllər "Böyük Kürdüstan" planına (tərhinə) dörd dövlət salınırdısa (Türkiyə, İraq, İran və Suriya), indi həmin ölkələrin sayı Azərbaycan da əlavə olunduğu üçün 5-ə çatdırılıb. Amma İran bunu dəqiq bilir: nə qədər ki, Türkiyə dövləti mövcuddur, "Böyük Kürdüstan" planı reallaşmayacaq. Yeri gəlmişkən, budəfəki seçkidə kürdlər Türkiyə parlamentinə 36 deputat (millət vəkili) keçirə bilib. Amma bu o demək deyil ki, onlar orada nə isə edə biləcəklər. Ümumiyyətlə, kürd məsələsində Türkiyə ilə yanaşı, bölgənin bir çox ölkəsinin adı keçdiyindən, prosesin qısa zamanda həll olunacağını düşünmək olmaz. Məncə, İran məhz bu səbəbdən məsələyə belə ehtiyatla yanaşır". Həftə içi