GünAz TV: İranın nüvə proqramı ətrafında cərəyan edən hadisələr bu dövlətə qarşı hərbi əməliyyatlara start verilə biləcəyinə dair proqnozları (öngörüləri) yenidən aktuallaşdırıb (fəallaşdırıb).

Qeyd edək ki, beynəlxalq ictimaiyyətin narahatlıqlarına baxmayaraq, İran uran zənginləşdirilməsi proqramını davam etdərəcəyini bildirir. İslam respublikası (Cümhuriyyəti), bununla yanaşı, sözügedən sahədə müvafiq fəaliyyətlərini gizli saxlamağa cəhd edir. İranın Atom Enerjisi Agentliyinin (ajansının) rəhbəri Firudin Abbasi deyir ki, ölkə yüksək zənginləşdirilmiş uran məhsulunu yeni obyektə (müəssisə, təsisat) köçürəcək.

Onun sözlərinə görə, İran, həmçinin, nüvə yanacağı istehasalı qabiliyyətini 3 dəfə artırır. Dövlət mediası Firidun Abbasi-Davaniyə istinadən İranın 20 faiz zənginləşdirilmiş uran məhsulunu bu il Qum şəhəri yaxınlığındakı Fordo nüvə stansiyasına (niruqahına) köçürəcəyini bildirib. İranın 2009-cu ildə bu obyektin mövcudluğunu aşkara çıxarması Qərb dövlətlərinin narahatlığına və İranın nüvə silahı əldə etmək üçün uranı zənginləşdirməsi şübhələrinə səbəb olmuşdu. Tehran isə nüvə proqramının dinc məqsəd daşıdığını bildirir. Qeyd edək ki, dünən İran prezidenti BMT-nin (Birləşmiş Millətlər Təşkilatının) yeni hesabatını rədd edib. Hesabatda Tehranın mümkün hərbi məqsədlər üçün nüvə fəaliyyətləri apardığı deyilir.

   Nüvə Təhlükəsizliyi Təşəbbüsləri qrupunun təhlilçisi Kori Hindersteyn Fordoda daha artıq uran zənginləşdirildiyini deyir. "Burada hələ silahlarda istifadə edilməyən uran zənginləşdirilir. Silah istehsal etmək qərarına gəlinsə, bu, işin sürətini artıracaq".

   Fordo Qum şəhəri yaxınlığında gizli dağlıq bölgədə yerləşir. Beynəlxalq Sülh və Təhlükəsizlik İnstitutundan sabiq silah müfəttişi Devid Olbayratın fikrincə, bunlar İranın nüvə proqramının dinc mahiyyət daşıdığı açıqlaması ilə ziddiyyət təşkil edir."İranın təkmilləşdirilmiş sentrifuqaları yer altına yerləşdirməsi təhrikçilik siqnalıdır".

   Firudin Abbasi isə Fordonun zənginləşdirilən uranın 20 faizini təmin edəcəyini deyir. Bunlar tibbi izotopların yaradılmasına xidmət edəcək. Onun dediyinə görə, əvvəlkindən üç dəfə artıq uran zənginləşdiriləcək. Nüvə Təhlükəsizliyi Təşəbbüsləri qrupunun təhlilçisi Kori Hindersteyn onun dediklərinin həqiqətə uyğun olmadığını bildirir."İran artıq 50 kq zənginləşdirilmiş urana malikdir. Bu isə tibbi məqsədlər üçün 5 ilə kifayət edir. Izotopların hazırlanması üçün İranın başqa bir reaktoru yoxdur. Bu miqdarın üç dəfə artırılması proqramın mülki mahiyyət daşımadığına işarədir".

   İranın nüvə proqramını davam etdirməsi bəzilərinin İrana qarşı hərbi əməliyyatlar çağırışına yola açıb. Təhlilçilərin fikrincə, belə çağırışlar İranı nüvə proqramına daha da yaxınlaşdırır. Onlar hesab edir ki, məhz buna görə İran rəsmilərilə müzakirələrin bərpası heç bir nəticə vermir. Hesab olunur ki, İrana qarşı hərbi əməliyyatlar ABŞ (Amerika Birləşmiş Ştatları) yox, İsrail tərəfindən başlanacaq. ABŞ isə İsrailə hərtərəfli dəstək verəcək. Artıq məlumdur ki, ABŞ İsrailə müasir hücum silahları, o cümlədən qırıcı təyyarələr verir. Təbii ki, sərfəli qiymətlərlə.

   Bu arada yaranmış vəziyyətlə bağlı Beynəlxalq Atom Enerjisi Təşkilatında agentlikdə İranı təmsil edən Əli Əsgər Soltani də müəyyən açıqlamalar verib. Onun sözlərinə görə, Beynəlxalq Atom Enerjisi Təşkilatı öz öhdəliklərini yerinə yetirsə, Tehran nüvə proqramının sülh xarakterli olduğunu sübut etməyə hazırdır. Soltani bildirib ki, Beynəlxalq Atom Enerjisi Təşkilatı "Amerika notbuku" adlanan bütün ittihamları götürsə, İran nüvə proqramında hərbi aspektlərin (yönlərinə) olub-olmaması ilə bağlı istənilən suala cavab verməyə və şübhələrə aydınlıq gətirməyə hazırdır: "BMT Təhlükəsizlik Şurasının İranla bağlı qətnaməsinin hüquqi əsası yoxdur və o icra olunmamalıdır. BMT-ni Beynəlxalq Atom Enerjisi Təşkilatının işinə qarışdırmaq tarixi səhv idi. BMT Təhlükəsizlik Şurasının müdaxiləsinə son qoyulması bizim əməkdaşlığımıza yeni təkan verə bilər".

   "Media forum" saytının məlumatına görə, "Amerika notbuku" adı almış iş 2009-cu ilin iyununda Səudiyyə Ərəbistanında həcc ziyarətində yoxa çıxmış iranlı nüvə alimi Şəhram Əmiri ilə bağlıdır. 2010-cu ilin mart ayında Əmirinin ABŞ-a sığındığı barədə məlumat yayılıb. Əmiri İran İnqilab Keşikçiləri Korpusuna ("Sepah") bağlı Malik-Əştər Texnoloji Universitetində tədqiqatlar aparıb, İran Atom Enerjisi Təşkilatında, Qum şəhərindəki nüvə təsisatında çalışıb.

   Belə bir vaxtda İran əsas müttəfiqləri olan Rusiya və Çinlə də münasibətlərini pisləşdirməkdədir. Belə ki, İran nəhəng qonşularına mətnaltı söz atıb. İslam ölkəsinin lideri Orta Asiyada hegemonluq edən Çin və Rusiyanın müstəmləkəçi və əsarətçi ölkələr olduğunu deyib.

   Bu barədə fikirlərini ifadə etmək üçün heç də uğurlu tribuna seçməyən İran prezidenti Astanada keçirilən Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatında çıxışı zamanı üstüörtülü şəkildə hamını keçmişin müstəmləkəçiləri və əsarətçilərilə vidalaşmağa çağırıb. Bu qurumda dominantlıq edən Çin və Rusiya kimi dövlətlərin isə əsrlər boyu regionda (bölgədə) məhz müstəmləkəçi olması hamıya yaxşı məlumdur.

   Qeyd edək ki, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının rusiyalı nümayəndələri bu məsələyə heç bir münasibət bildirməyib. Lakin şimal ölkəsinin prezidenti Dmitri Medvedyev iranlı həmkarına bir sıra tövsiyələr verməyi lazım bilib. Rusiya dövlət başçısı Mahmud Əhmədinejada MAQATE (beynəlxalq enerji ajansı) ilə münasibətlərində "şəffaflıq" nümayiş etdirməyi, eləcə də İranın nüvə proqramına dair məsələdə beynəlxalq ictimaiyyətlə əməkdaşlığa hazır və açıq olmağı tövsiyə edib. Bakı-xəbər