GünAz TV: İran prezidenti Mahmud Əhmədinejad yoxsul ölkələrə həsr olunmuş beynəlxalq konfransı çərçivəsində Türkiyəyə səfəri zamanı atom-nüvə proqrammı ilə bağlı danışıqların növbəti mərhəlsinin keçiriləcəyi yer barədə də məlumat verib.

Onun sözlərinə görə, islam Respublikasının (Cümhuriyyətinin) atom-nüvə proqamına həsr olunmuş danışıqların növbəti mərhələsi də Türkiyə də keçiriləcək: «Bu danışıqlar çox vacib bir məsələ ilə bağlı ciddi nətiəcələr verəcək». O, bu «vacib məsələ» haqqqında əlavə açıqlama verməyib.

BMT-nin (Birləşmiş Millətlər Təşkilatının) baş katibi Pan Ki Mun Türkiyədə Əhmədinejadla  ayaqüstü söhbət edib. O, bildirib ki, İranın atom-nüvə proqrammı başqalarınkından «fərqlidir».Baş katib Şimali Koreyanın atom bombası hazırladığını buna örnək olaraq, göstərib. Bununla belə o, İslam Respublikasının atom-nüvə məsələsinin diplomatik yolla həllinə tərəfdar oldduğunu da söyləyib.

Qeyd edək ki, axrıcın danışıqlar bu ilin yanvarında istanbulda nəticəsiz başa çatıb. AB (Avropa Birliyi) təmsilçisi Ketrin Eşton İranın nüvə proqramı ilə bağlı danışıqların dayanmasından təəssüfləndiyin gizlətməmiş demişdi ki, Tehranın «təklifləri qəbuledilməzdir».«Altılıq» nüvə proqrammı ilə bağlı İranın mövqeyindən məyus olub. Qərbin vəzifəsi Tehranı atom proqramını davam etdirməyə qoymamaqdır»-deyə, o, söyləmişdi.

ABŞ (Amerika Birləşmiş Ştatları) isə İranla danıışıqlara hazır olduğunu bildirərək, Əhmədinejadın müzakirələri Türkiyədə müzakirələri davam etdirmək istəyiniə dair xəbəri  təsdiqləməyib.

«Təsdiqləməyə bir nəsnə yoxdur. Təbii ki «5+1» (ABŞ, Brityaniya, Fransa, Çin, Rusiya və Almaniya) formatında sonuncu danışıqlardan xeyli vaxt keçib. Nəyə nainl olmaq istədiyimiz açıqlamışıq. Bununla belə biz danışıqları dəstəkləyirik. Biz bunu  daha çox ikitərəfli proses adlandırırıq. Bu prosesə qapılar açıqdır».

Xatırladaq ki, İranın nümayəndə heyəti ilkin şərt kimi BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi sanksiyaların ləğvini, eləcə də İslam Respublikasının müstəqil şəkildə uranı zənginləşdirmək hüququnun tanınmasını israr edirdib.

İslam Respublikasının danışıqlardakı  nümayəndəsi qəti şəkildə bildirmiş ki, onlar uranın zənginləşdirilməsi istiqamətindək fəaliyyətlərini dayandırma və ya onu dondurmaq məsələsini müzakirə etmək niyyətində deyillər. Bundan başqa Tehran təmsilçisi əks tərəfi ittiham edərək, «qərbliləri sərt mövqeyi ucbatından danışıqların dalana girdiyini» söyləmişdi.

«Associated Press»-in məlumatına görə, BMT-nin (Birləşmiş Millətlər Təşkilatı) mütəxəssis qrupu İranın atom-nüvə proqrammı ilə bağlı hesabatını açıqlayıb.

Hesabata əsasən, Tehran hakimiyyəti nüvə proqramını və ballistik raket yaratmaq ideyasını gerçəkləşdirmək üçün saxta və ya qondarma şirkətlər vasitəsi ilə

Maliyyə əməliyyatları aparır, avadanlğı gizli yolla əldə edir.

Mütəxəssislər qruppu bildirib ki, BMT Təhlükəsizlik Şurasının sanksiyaları (təhrimləri) nüvə və raket proqrammı üçün vacib materialların əldə edilməsində müəyyənçətinlik yaradıb.Həmn avadanlıqlar (təchizat) bahalaşdığından İran üçün onu satın almaq risqli olub.

«İran bütün sahələrdə sanksiyalardan yayınır, özəlliklə, qondarma şirkətlər vasitəsi ilə maliyyə əməliyyatları keçirir,adi silahları və uyğun materialları (məvadd) əldə edir. Onlar bu addımıi düşünərək atırlar»deyə, məruzədə vurğulanıb.

Bundan başqa məruzədə bildirilib : «İran uranın zənginləşdirilməsi və ağır su istehsalının davam etdirir...Ballistik raketlərin hazırlanması, onların sınaqdan keçirilməsi və yasaqlanmış materialların istehsalı davam edir».

Göründüyü kimi dünya üçün başlıca problemlərdən biri də Tehran hakimiyyəti və onun atom-nüvə proqramıdır. Son ayların hadisləri göstərdi ki, nüvə silahı özünə Qərbi düşmən bilənlərin, Liviya (Libi) lideri Müəmmar Qəddafi, ayətullah Xamneyi, Əhmədinejad kimi insanların əlində olarsa, dünyanı fəlakətlər bürüyər. Belələri hələ də anlamır ki, dövlət atom silahı ilə güclü  olmur. Yaponiyanın belə bir silahı yoxdur. O, Qərbin aparıcı  dövlətlərindən zəifldirmi?!Əlbəttə, yox.deməli atom silahı əldə etməkdə niyyət fərqldir. Əks, halda ölkə əhalisinə zülm edərək, Tehran hakimiyyəti «sanksiyalara dözüm» nümayiş etdirməzdi…

Yeri gəlmişkən, İranın müttəfiqi Suriya hakimiyyəti ona etiraz edən dinc vətəndaşlarına atəş açmaq üçün baha qiymətə silah alır.

«MIGnews»-un məlumatına görə, livanlı (Lübnanlı) silah tacirləri bütün növ silaha tələbatın artıdığını bildiriblər.

Livanın paytaxtı Beyrutun Cənubundan olan Əbu Rida adlı silah taciri deyib : «Buə sl ağılsızlıqdır. Hər gün əlimdə nə varsa hamısının satıram. Ehtiyat gətirməyə çatdırmıram. Ən çox tələbat «Kalaşnikov»a, «AK-47»-yədir.Bu Livanda «Dairə-11»(«Kruq-11») adı ilə tanınır. Bir həftə ərzində bu silah 400 dollar bahalaşaraq, 1600 dollardır. 2005-ci ildə onu 500 dollarda almaq olardı. «M-16»-da tələb olunanlardandır. Amerikanın «M-4» avtomatik tüfəngi qundaqaltı qumbaratanla bir yerdə 15 min dollardır. Yerli əhalinin «bin Ladən» adlandırdığı qısaldılmış «Kalaşnikov» isə 3750 dollaradır».

Belə bir rejimin atom silahı olsa idi, onu «düşmən» bildiyi «xarici dövlətlərə» atmazdımı?! Bax, İranla bağlı məsələ də bu yerdədir…Çünki diktatorlar tolerant (xoşgörülü) olmur.Ona etiraz edən dinc vətəndaşına döyüş  silahı işlədənlər atom silahını göz qırpmadan başqasının ərazisinə atar. Bir də həmn insanlar hakimiyyətə halal səslə deyil, devrilişlə gəldiklərindən, onu silahla qoruyur, əldə edə bilsələr atom bombası ilə də qoruyarlar.

Sədrəddin Soltan