GünAz TV: İran parlamentinin Tədqiqat Mərkəzi Yaxın Şərq və Afrikada baş verən hadisələri araşdıraraq rəsmi Tehranın bu hadisələrlə bağlı rəsmi mövqeyi və fürsətləri necə dəyərləndirməsi barədə fikir ortaya qoyub.

Bu hesabatda bildirilir ki, regionda (bölgədə) xalqların üsyanı və etirazları İran üçün bir sıra imkanların yaranması deməkdir. Hesabatda İranın “bu poroseslərlə lazımi diqqəti göstərməməsinin və etinasız yanaşmasının bir daha əldə edilə bilməyəcək fürsətin itirilməsi mənasına gələcəyi” qeyd olunub.  Hesabatda Tunis, Misir, Liviya (Libi), Bəhreyn, Yəmən və Suriya hadisələrinə diqqət ayrılıb. Bu hesabatı hazırlayanlar iddia edirlər ki, ABŞ (Amerika Birləşmiş Ştatları), İngiltərə və Fransa, eləcə də region ölkələrindən Səudiyyə Ərəbistanı xalq üsyanlarından istifadə edərək prosesi istədikləri istiqamətə yönəltmək istəyirlər.

Bu hesabat region ölkələrini iki hissəyə ayırıb. İranın qonşuluğunda yerləşən Bəhreyn, Küveyt və Omman birinci, digərləri isə İranın ikinci təhlükəsizlik dairəsində olan ölkələr kimi təqdim ediliblər. Hesabatda bu ölkələrin hakimiyyətləri polis rejimi kimi xarakterizə edilib. Hesabatda Bəhreyndə baş verən hadisələr və bu hadisələrdən İranın faydalana biləcəyi xüsusi qeyd edilir.

Araşdırmada bildirilir ki, bu ölkələrdə baş verən hadisələr domino daşlarının aşması hərəkətinə bənzəyir. Birində diktator hakimiyyətin yıxılması digərinin də getməsi mənasını daşımaqdadır. Araşdırmada müxtəlif ölkələrdə baş verən hadisələrə müxtəlif münasibətlər bildirilir. Məsələn, Suriyadə baş verənlərlə bağlı mövqe bildirilərək hadisələrin İsrail və ABŞ tərəfindən süni şəkildə yaradıldığı bildirilir. Lakin Liviyada Qəddafinin müxaliflərə qarşı müharibə aparmasını insanlığa zidd hərəkət kimi təqdim ediblər. Buna baxmayaraq müxalif qüvvələrin də ABŞ və NATO tərəfindən dəstəklənməsinə də şübhə ilə baxılır.

Bu araşdırmada digər bir önəmli məqam isə Azərbaycanla bağlı olan mövqedir. Hesabatın müəllifləri iddia edir ki, İranın şimal qonşusu olan Azərbaycan Respublikasında (Cümhuriyyətində) da xalq etirazlarının başlanması üçün lazimi şərait olduğundan bu ölkədə də belə bir xalq üsyanının olması ehtimalı güclüdür. Müəlliflər bu səbəbdən İran hakimiyyətinin bu məsələni nəzarətdə saxlaması və bu barədə lazımi tədbirlər alması zərurətini qeyd ediblər. Maraqlıdır ki, İran bu cür rəsmi hesabatı, insan hüquqları və nüvə problemi kimi bütün insanlığı maraqlandıran məsələlərə dair belə istənilən fikir bildirilməsini öz daxili işlərinə müdaxilə kimi qiymətləndirdiyi bir vaxtda açıqlayır.

Qaynaq: http://araztm.org/?mod=actual&id=497