GünAz TV:  Yaxın və Orta Şərqdə on illərlə hakimiyyətdə olanlarını devrilməsi, eləcə də kök salmış ailəvi rejimlərə qarşı etiraz çıxışlarının səsi İran İslam Respubliksında (Cümhuriyyəti) da eşidilməkdədir.

Elə bu səslər  Tehran hakimiyyəti daxilində ört-basdır ediləsi mümkün olmayan narazılıqlar yaradır.

Düzdür, İrandakı etiraz aksiyalarında (yürüşlərdə) «Diktatora ölüm!» şüarı ərəb dövlətlərindən öncə səslənirdi. Ancaq Tunisin və Misirin prezidentləri istefa verəndən sonra yeni şüar ortaya çıxdı: «Mübarək, bin Əli, növbəti Seyid Əli!».

Ötən 30 ildə ilk dəfə bu sayaq fikrilər səslənib, şüralar verilmişdi.

2011-ci ilin ilk günlərində prezident Mahmud Əhmədinejad 14 müşavirini işdən azad etdi-Mehdi Kəlhor, Müctaba Rəhmandust, Davud Daneş-Cəfəri, Əbülfəzl Təvəkküli- Bina, Məhəmmədrza Etimadian, Kazım Vəziri - Xamanə, Məhəmməd Səttari-Vəfai, Mehdi Çəmran, Məhəmməd Royanian, Əli Müntəziri, Əliəsğər Zareyi, Mehdi Mustafəvi, Hacəli Əkbəri və Susən Keşavərz.

Onda prezidentin müşavirləri şurasının rəhbəri Mehdi Xorşidi jurnalistlərə açıqlamasında demişdi: «Əhmədinejad işdən çıxarılan müşavirlərə bundan sonra digər sahələrdə səmərəli xidmət arzulayıb.Bu qədər müşavirin tutduqları vəzifədən azad olunması birbaşa Əhmədinejadın göstərişi ilə həyata keçirilib”.

Əhmədinejadın mətbuat üzrə müşaviri, İRNA agentliyinin baş dirktoru Əliəkbər Cavanfikr isə jurnalistlərlə görüşündə 14 müşavirin birdən-birə işdən çıxarılmasını adi hal saydığını bildirərərək, söyləmişdi: «Burada qəribə heç nə yoxdur. Bu, adi haldır. Bunların bəziləri təqaüd yaşına çatmışdı, bəziləri də könüllü olaraq tutduqları vəzifədən azad olunmalarını istəmişdi. Prezident onların yerinə yeni müşavirlər təyin edəcək”.

Bu günlərdə isə Mahmud Əhmədinejad yaxın adamlarından birini, qohumunu, köməkçisi və prezident aparatının başçısı İsfəndiyar Rəhim-Məşaini tutduğu vəzifədən azad etdi.

Ötən həftənin sonunda İranın informasiya və təhlükəsizlik naziri (ETTELAAT) Heydər Müslehinin istefası ilə  bağlı məsələ hakimiyyətiçi ziddiyyətlərinə daha dərin olduğunu bir daha təsdiqlədi.

Xatırladaq ki, istefa ilə bağlı onun ərizəsini prezident Əhmədinnejad təsdiqləsə də ali rəhbəri ayətullah Xamneyinin göstərişi ilə naziri vəzifəsini yenidən icra etməyə başlayıb.

Müslehinin istefa xəbərini ilk dəfə hakimiyyətin rəsmi informasiya vasiəsi, «İRNA» agentliyi yayıb. Həmin agentliyin yaydığı başqa bir xəbərdə isə bildirilmişdi ki, İran prezidenti Mahmud Əhmədinejad Müslehinin istefasını qəbul edərək, onu təhlükəsizlik işləri üzrə müşaviri postuna gətirib.

Bu olay sübut etdi ki, Müslehi öz xoşuna istefa verməyib.

Hadsiələrə İranın ali rəhbəri ayətullah Xamneyinin qiymətə verməsi rejimiçi münaqişənin mövcudluğan şübhə yeri qoymadı.

Ötən cümə Fars əyalətinin yerli əhalisi qarşısında çıxışı zamanı o, bu məsələyə bir daha münasibət bildirib. Onun sözlərinə görə, hazırda dünyada və bölgədə «islam oyanışı» prosesi gedir, odur ki, İranın ali rəhbəri «xalqa və bütün rəsmilərə birliyi, həmrəyliyi qorrmuğı» tövsiyə deərək, deyib : «Bu gün hakimiyyətin hər üç qolu, özəlliklə hökumət çalışır, xalqa xidmət edir. Bununla belə xalq və  rəhbərlik (İrana Anna Yasasına əsasən dövlətin ən ali orqanı rəhbərlikdir və bu qurum ali rəhbəri seçir-S.S.) ölkədə zəhmət çəməyi və xidmət etmək kursunu dəstəkləyir. Ancaq rəhbərlik istənilən məmurda xalqın mənafeyinə məsuliyyətsiz yanaşıldığını hiss etsə, o zaman işə müdaxilə edəcək. Adi həyatda olduğu kimi İran xalqının uca amallara doğru əzəmətli hərəkatına düz yollardan zərrə qədər olsun sapılmasına heç vaxt imkan verməyəcək».

O, İslam Respublikasına «düşməncəsinə aparılan təbilğatdan» danışaraq, bunun baş verməsinin əsas səbəbinin «İran xalqıqın öz haqlarını müdafiə etməsi» ilə əlaqələndirib : «Bütün bu təzyiqlərə baxmayaraq, islam hakimiyyəti möhkəm durub, heç kəsdən qorxub, çəkiməyib… Xalq və hakimiyyət islam dövlətinin bu qayalar kimi möhkəm duruşunu qoruyub, saxlamalıdır…Aranıza ikitirəlik düşməsi və uçrum yaranması üçün düşmənin öz təbliğatında və məkrli siyasətində qarşıya qoyduğu məqsədləri gerçəkləşdirməsinə imkan verməyin».

Aytullah Xamneyinin çıxışını bu hissəsinsini qısaca dəyərləndirək. «Düz yol» dedkidə İranın ali rəhbəri nəyi nəzərdə tutur? Heç kimə sirr deyil ki, əvvəllər hakimiyyətdə təmisil olunmuşlar belə indik vəziyyətin davam edə bilməməsini vurğulayırlar. Bu baxımdan «düz yolu» hakimiyyəti ələ keçirmiş özünü cəmiyyətdə hamıdan ağıllı və qabiliyyətli, imanlı sayan bir qrupp müəyyənlişdrmi. Onu həmin qrup müəyyən edirsə, deməli, Tehran hakimyyəti əsl diktatordur və onun da başında ayətullah Xamneyi durur.

Çıxışının ardında isə o, «…saxlamalıdır» və başqa fellərin sonunda «-malı, -məli» şəkilçilərin işlədir. Bu isə hakimiyyətin möhkəm olmadığın, reijm başçıları ilə cəmiyyət arasında uçrumun yarandığını sübuta yetirir.

Öz ölkəsinin əhalisinin, vətəndaşlarının səsini haqlı etirazını eşitmək istəmyən belə rejimlər bütün belə çıxışları «xarici düşmənlərin» təşkil etdiyin söyləyir. Məgər həmin «xarici qüvvələr» öz vətəndaşını «gülləbarana tut» deyir (Suriyanın timsalında). Axı, reijmin odlu silahla qətlə yetirdiyi insanların arasında bir nəfər də olsun xarici qüvvələrin adamı olduğu faktı yoxdur. Deməli, məsələ bu sayaq yanaşma kökündən yanlışdır və s.

Aytəullah Xamneyi ETTELAAT naziri ilə bağlı məsələyə toxunaraq, bu olayın o qədər də «önəmli olmadığını» söyləyib: «O qədər də əhəmiyyət daşımayan bu insidentlərlə bağlı xarici xəbər agentliklərinin apardığı səs-küylü təbliğata fikir verin. Onlar öz təhlillərində deyirlər ki, İslam Respublikasında ikitirəlik, ikiqütblü hakimiyyət yaranıb, prezident ali rəhbərliyin sözü qulaqardına vurub». O, Mahmud Əhmədinejadın fəaliyyətini də tərifləməyi unutmayıb. Bununla belə vurğulayıb : «Rəhbərlik heç vaxt hökumətin işlərinə və qəbul etdiyi qərarlara müdaxilə etmək niyyətində olmayıb. Yalnız bir hal istisnadır- hansısa məqamda xalqın və ölkənin mənafeyinə məsuliyyətsiz yanaşıldığını hiss edlidkidə».

Onda belə çıxır ki, Mahumd Əhəmədinejad nazirin ərizəsiniə qəbul etməklə məsuliyyətsizliyə yol verib. Bu səbəbdən də H.Müslehini şəxsən ayətullah Xamneyi vəzifədə saxlayır. Bəs, görəsən bu, ziddiyət deyil? Bir də İranın Anna Yasasına əsasən, son sözü həmişə ali rəhbər deyir.

Bu baxımdan ayətullah Xamneyinin «hökumətin işinə qarışmır» bəyanatı da yersiz görünür. Onda ali rəhbərlik nə işlə məşğul olur?

Bütün diktatura reijmlərinin başçıları kimi İranın ail rəhbəri də «ali rəhbərliyin öz düzgün mövqeyində möhkəm durduğunu» bildirib:«Nə qədər ki mən sağam, əlimdə səlahiyyətlərim var, İran xalqının uca amallara doğru əzəmətli hərəkatına zərrə qədər də olsun düz yoldan sapınmasına imkan verməyəcəyəm».

Yeri gəlmişkən, martın ortalarında yeni «seçilmiş» Dini ekspetrlər (dinşünaslar) şurasının üzvləri ilə görüşdə «oyundankənar vəziyyət» saxlanılaraq, quruma sədrlikdən uzaqlaşdırılan Haşimi –Rəfsəncanin də könlünü almaq istəyən ayətullah Xamneyi demişdi : «düşmənlər elə zənn edirdi ki, Şura üzvləri arasında parçalanma yarancaq. Ancaq bu baş vermədi...Mən ondan məsuliyyət, müdriklik gözləyirdim və bu baş verdi».

Baş verənlərdən belə nəticəyə gəlmək olar ki, İranda ayətullah Xamneyinin başçılığı ilə yenidən diktatura rejimi yaradılır. Çünki M.Əhmədinejad son illər özünü rejimin yiyəsi kimi aparırdı. Odur ki, ayətullah Xamneyi ona və onun arxasında duranlar yerlərini göstərdi. Bu, İranda diktatura rejimini möhkəmləndirməyə və ya rejimin ömrünü uzatmaq üçün edilən çaba kimidir. Bu sayaq hakimiyyət təmsilçilərinin bu sayan bəyanatları və çıxışları həm də rejimin rənginin solmasını göstərir. Başqa sözlə bayağı ifadələrlə ayətullah Xamneyi «»şapalaqla» bu rejimin «üzünü qızardır».

«Hökmü verən zamandır»-ifadəsini heç kəs unutmur. Bütün belə rejimlər öz ömrünü daha mütərəqqisinə gec-tez verir.Orta Şərqdə baş verənlər bu proses tezləşdirir. Lap okeandan gələn sel, sunami kimi.

 Xatırladaq ki, Mahmud Əhmədinejad tərəfdarlarına məxsus olduğu iddia edilən saytlara - «Doleteyar.com», «mahramanenews.com», «bakerionline.ir», «rahva.ir» və «penhannews.com» İrandan girməyin mümükn olmadığı haqda xəbərlər yayılıb.  

Sədrəddin Soltan