GünAz TV: İran prezidenti də rejimdən narazı qüvvələri neytrallaşdırmaqdan (tərəfsizləşdirməkdən) ötrü kadr dəyişikliyi edib.

«MIGnews»-un məlumatına əsasən, Mahmud Əhmədinejad yaxın adamlarından birini,qohumunu, köməkçisi və prezident aparatının başçısı İsfəndiyar Rəhim-Məşaini tutduğu vəzifədən azad edib. O, aparat rəhbərliyndən çıxarılsa da Əhmədinejad onu dövlət qulluğundakı başqa postlardan çıxarmayıbğ.

Bundan sonra İranın prezident aparıtına Həmid Bakai başçılıq edəcək.

İ.Məşai dəfələrlə paralment üzvləri tərəfindən israilyönlü çıxışlarına görə, qınanıb. Çıxışlarından birində o, «İran btün millətlərin, o cümlədən israilin dostudur» demişdi.

O, panfarsçılığı təbilğ edənlərdən də olub. R.Məşşai xarici ölkələrin birində iranlılarla görüşdə deyib: «İslam mövzusunda müxtəlif anlayışlar var. Amma İslamın və İranın həqiqəti İran təlimidir. O halda biz bundan sonra dünyaya İran təlimini tanıtmalıyıq».

«İran təlimi» anlayışı altında müşavir İsfəndiyar Rəhim-Məşşai əslində «İran mərkəzli fars düşüncə sistemini» nəzərdə tuturdu. O, bunu «yeni  ideya» adlandıraraq, təbliğatının vacib olduğunu vurğulayır. Apparat rəhbəri təbliğat zamanı fars şovnisti Firdvösinin uydurma qəhrəmanlarının adlarını çəkərək, «bu gün iranlıların hamısı  «Arəş», «Rüstəm», «İsfəndiyardırlar» demişdi.

Hakimiyyətdə təmsilçiləri arasında buna mənfi münasibət bildirənlər də olmuşdu.

Mütəhhərri soyadlı İran parlamentinin üzvü də Məşşainin «biz Rüstəmin, Areşin uşaqlarıyıq»- fikrinə münasibət bildirərək, demişdi : «Görəsən, bundan sonra İslamın yerinə, İrandanmı danışacağıq? İnqilabımızın ideoloji və İslami mahiyyəti, irqçi bir mahiyyətəmi çevriləcək? Şəhidlərin ağası Həmzənin, İmam Əlinin (ə), Hüseyn ibn - Əlinin (ə), Malik Əştərin, Əmmar Yasirin, Əbülfəzl Abbasın, Salmanın, Əbuzərin, Miqdadın yerinə bundan sonra «Rüstəm», «Siyavuş», «İsfəndiyar» və «Areş»mi bizim modelimiz olacaq?"

İran ordusu qərargahının rəisi, general Seyid Həsən Firuzabadi isə prezident müşavirinin söylədiyini «azğınlıq» adlandırmışdı : «Bu cür açıqlamalar milli təhlükəsizliyə, o cümlədən müqəddəs İslam Respublikası ilə yanaşı, islam inqilabına həmlədir».

Məşşai qərargah rəisinin dediklərinə belə münasibət demişdi: «Mənə qarşı irəli sürdüyü ittihama görə, mənim də onunla bağlı məhkəməyə müraciət edtmək hüququm var. İctimaiyyəti düzgün məlumatlandırmaq üçün bu addımım atacağam. Bu işdə Allahımın yardımı mənə yetərlidir».

Qeyd edək ki, İran prezidenti M.Əhmədinijat baş verən hadisədə müşavirini qohumunu etmişdi : «O, çox aydın danışıb. Əsil Məhəmməd İslamının İran olduğu bir həqiqətdir və islam tarixində və mədəniyyətinjə danılmaz rola malikdir. Bu ifadələrin isə milliyyətçiliklə heç bir əlaqəsi yoxdur. Əksinə, bu böyük nemətə görə, Allaha şükür etməyin bir ifadəsidir».

Parlamentlə prezident arasında bu və ya başşqa məsələ ilə bağlı çəişmə getməkdədir. 2009-cu ilin prezident seçkisindən sonra yenidən bu postu yiyələnən Əhmədinejad qohumunu özünü müavin təyin etmək isətdi. Ancaq o zaman məclis üzvləri İ.Məşaini bu vəzifəyə layiq bilmədi. Odur ki, Əhmədinejad onu aparatına rəhbər təyin etdi.

İlk baxışdan bu proses parlamentlə prezident arasındakı qarşıdurmanın nəticəsi kimi görünsə də bunu hakimiyyətiçi «oyun»da hesab etmək olar.

Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi İ.Məşai «israilyönlü» olduğu üçün işdən azad edilib. Ona görə də ehtimal etmək olar ki, Tehran hakimiyyəti perspektivdə (çeşməndaz) yəhudi lobbisi və İsrail rəsmiləri ilə danışıqlar aparmaq üçün barəsində «israilyönlü» kimi rəy formalaşdırılmış İsfəndiyar Rəhim-Məşainin yardımından bəhrələnə bilər.

Başqa bir tərəfdən prezident aparatının indi keçmiş başçısı panfarsçı çıxışları ilə milli haqların təmin olumasının tələb edənlərin də rejimə qarşı çıxışına təsir göstərib. Məsələn, o, Güney Azərbaycanın Qərbi Azərbaycan əyalətinə səfəri zamanı həmin bölgənin «kürdlərə aid» olduğu iddiası ilə çıxış etmişdi. Onun bu çıxışı azərbaycanlıların kəskin etirazına səbəb olmuşdu. Tehran rejimi İ.Məşaini işdən çıxarmaqla onların da etimadını qazanmağa çalışır.

Bunun bir tərəfidə pespektivdə Qərblə aparılası ehtimal olunan danışıqlardır. Görünür, 2009-cu iliin prezident seçkisindən sonrakı müxalifətə, «yaşıllar»a hakimiyyət etimad etmir. «Yaşıllar»ı da rejimin yaratdığı iddiasını irəli sürənlər az olmadığını nəzərə alsaq, ona da  belə mülahizə etmək olar ki, son hadisələrdən sonra hakimiyyət «yaşıllar»ın bəhs etdiyimiz prosesdə onları dəstəkləyəcəyinə inanmır. Bu sayaq səbəblərə əsaslanaraq,  ehtimal etmək olar ki, perspektivdə Qərblə aparılacaq danışıqlara etimad ediyi şəxsin, İsfəndiyar Rəhim-Məşainin simasında rejim yeni müxalif qurumağı palnlaşdırır.

Onu da qeyd edək, bölgədə baş verənlərdən Tehran hakimiyyəti də rahatsızdır. Məşainin dövlət qulluğndan uzaqlaşdırılması isə tədricən aparılır. Bu baxımdan M.Əhmədinejad və hakimiyyətdə onun dəstəkələyənlər bu addımla səssiz islahat apardıqlarını da bəyan edə bilərlər. Sədrəddin Soltan