GünAz TV mətbuat mərkəzinin növbəti müsahibi, Müstəqil Oğuz Araşdırmalar Qrupunun rəhbəri, geosiyasi analitik Dr. Vuqar Zifəroğludur.

- Vuqar bəy, son günlər gündəmdə olan Cənubi Qafqaz ölkələrinin konfederasiya ideyasının yaranması perspektivinə necə baxırsınız?

- Ümumiyyətlə vahid «Qafqaz evi»nin yaradılması fikri bundan əvvəl də dəfələrlə gündəmə gətirilib və müzakirə predmeti (mövzusu) olub. Sadəcə olaraq dəyişən bu ideyanı gündəmə gətirən tərəflərin müxtəlifliyi və ya onların arxasında duran güclər və bu güclərin gerçək hədəf və istəkləridir. Yaxınlarda xatırlayırsınızsa, bu məsələni Gürcüstanın prezidenti Mixail Saakaşvili səsləndirmişdi. Bundan əvvəl qardaş Türkiyənin rəsmiləri belə bir ideyanın gerçəkləşdirilməsinin müsbət tərəfləri ilə bağlı açıqlamalarla çıxış etmişdilər. Və əminəm ki, bundan sonra da mütəmadi olaraq bu ideya gündəmə gətiriləcək.

Lakin, Cənubi Qafqaz ölkələrinin konfederasiyası ideyası, hansı qüvvə tərəfindən müzakirə predmetinə çevrilməsindən asılı olmayaraq, mövcud münaqişə ocaqları səbəbi ilə mümkünsüz görünür. Problemlər, bildiyimiz kimi, hər Cənubi Qafqaz ölkələrinin və etnoslarının öz aralarındakı münaqişələri və əlavə olaraq bu ölkələrin qonşu ölkələrlə bir o qədər etibarlı olmayan münasibətlərini (və hətta zamanla münaqişələrə səbəb olan münasibətlərini) özündə ehtiva edir. Əlavə olaraq bura Rusiya, İran və Qərb maraqlarının daim kəsişmə nöqtəsi olması faktorunu da əlavə etsək, bu ideyanın gerçəkləşmə tərəfdarlarının optimizminə heyran qalmamaq olmur.

- Ümumiyyətlə, qərb, rusiyalı analitiklər bu ideya vasitəsilə guya ermənistanın mövqeyində konstruktiv (yararlı) dəyişiklərə səbəb olacağını proqnozlaşdırırlar (öngörürlər). Bu fikri ortaya gətirənlər xüsusilə, belə əsaslandırırlar ki, iqtisadi əlaqələrin inkişafı, siyasi əlaqələrin inkişafına səbəb olacaq...

- Hər ideyanın arxasında hesablamalar və bu hesablamalara əsaslanan gedişlər durur. Lakin rusiyalı analitiklər, param-parça etdikləri Gürcüstanla, gurcü xalqı ilə birgə hansısa konfederasiya yaratmağın nə dərəcədə real olduğuna inanırlar? Və ya Azərbaycanla Ermənistanın bir konfederasiyada təmsil olunması ümumiyyətlə nə dərəcədə, yumuşaq desək, mümkündür? Qərb nə dərəcədə Rusiyanın dirijorluğu ilə Cənubi Qafqaz ölkələrinin bir araya gəlməsinə, hələ mən, konfederasiyada birləşməsini demirəm, razılıq verər? İran bütün bu gəlişmələrə nə dərəcədə loyal yanaşar və ya bu dövlət ABŞ-ın (Amerika Birləşmiş Ştatlarının) diqtəsi ilə bir konfederasiyanın yaranmasına imkan verərmi? Rusiya necə, buna göz yumarmı? Ermənistanın mövqeyi, Qafqazdakı siyasi və iqtisadi əlaqələrin inkişafı ilə bağlı baş sındıran rusiyalı və qərb analitikləri (təhlilçiləri) daha real olan yuxarıdakı suallara cavab tapmaq üçün baş sındırsalar daha normal olar məncə. Digər tərəfdən bu gün bizim bir dövlət olaraq siyasi əlaqələrimiz və iqtisadi gücümüz göz qabağındadır. Bunun fonunda hərbi potensialımızın nəyə qadir olduğuna isə nə düşmənlərimizin, nə də dostlarımızın bir şübhəsi olmasın.

- Bu ideyanın yenidən gündəmə gətirən qüvvələr əsas strategiyanı nəyə hesablayırlar? Daha doğrusu, bununla nəyə nail olmaq istəyirlər?

- İdeyaları yalnız real olduqları və ya reallığa çevirmək üçün gündəmə gətirmirlər ki. Bu ideyanın gündəmə gəlməsi daha çox dövlətlərin münasibətlərini öyrənməklə onların sonrakı gedişlərini hesablamağa yönəlir. Eyni zamanda bu məsələdə müəyyən psixoloji məqamlar da yox deyil.   

- Ermənistan müxalifətinin lideri Ter-Petrosiyan Serj Sarkisiyanın Qarabağ danışıqlarında Bakıya uduzduğunu və sabah müharibə başlayacağı təqdirdə Azərbaycanın müharibəni qazanacağını bildirib. Sizcə, bu sadəcə olaraq, erməni cəmiyyətinə hesablanmış taktiki açıqlamadır, yoxsa bu açıqlamanın arxasında gerçək vəziyyət dayanır?

- Təbii ki, gerçək vəziyyət də durur. Bizim hərbi büdcəmizlə Ermənistanın dövlət büdcəsinin müqayisəsi ən real mənzərəni gözlər önündə canlandırır.  Əgər müharibə başlasa bu sosial-iqtisadi problemlər məngəsində boğulan Ermənistan üçün sözün tam mənası ilə fəlakətlə nəticələnəcək. Rusiya I Qarabağ savaşında oduğu kimi Ermənistanın yanında olmayacaq. Bilirlər ki, Rusiya Gürcüstanda etdiklərini burada təkrarlaya bilməyəcək.    

Söhbətləşdi: Elnur Eltürk