GünAz TV: Afrikanın Şimalında baş verənlər İranı beynəlxalq ictimaiyyətin yadından çıxarmayıb. Əksinə Tehran rejiminin vaxtının da daraldığını gündəliyə çıxarıb.

Hələ Əfqanıstanda və onun ardınca, İraqdakı reijmlər devrildikndən sonra «Növbədə kimdir»sualına bir çoxları «İran» deyə cavab verirdi. Yenə bu sual aktualdır və cavab da dəyişməyib. Çünki Tehran hakimiyyəti beynəlxalq ictimaiyyət rahatsız edən işlərlə məşğuldur.

Onun atom –nüvə proqramında şəffaflıq təmin  olunmayıb, mili təmin olunmayıb, orta əsrlərə məxsus cəza növləri tətbiq olunur, bu və bu sayaq başşqa əməllərlə yanaşı, dünyada və pozuculuq fəaliyyəti ilə də məşğul olmaqdadır. Bu baxımdan İran İslam Respublikası (Cümhuriyyəti) hədəfdədir. Ancaq Afrikanın Şimalındakı olaylardan sonra növbənin ona tezliklə çatacağını söyləmək tələskənlik olardı. Bununla belə devrilmək üçün növbəsinin gözləyən diktatura reijmlərindən birinin İran hakimiyyəti olduğu isttisna edilmir.

«Niyə İran» sualını əsaslandırmaq üçün isə çox saylı arqument və faktlar sadalamaq mümkündür.

Onlardan biri İslam Respublikasının (Cümhuriyyəti)atom-nüvə proqramıdır.

Ötən gün İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Ramin Mehmanpərst bildirib ki, onlar yalnız İslam Respublikasının dinc məqsədli atom prqramını başqa ölkələrlə müzakirə etməyə, bu istiqamətdə əmdaşlığa hazırdırlar.

Onun sözlərinə görə, İranın atom –nvüə proqrammı tamimlə «dinc xarakterlidir». «İranın nüvə proqramını müzakirəyə ehtiyac yoxdur. Gələcəkdə isə biz ABŞ(Amerika Birləşmiş Ştatatları), Britaniya, Fransa, Almaniya, Çin və Rusiya ilə yalnız dinc məqsədli nüvə ilə bağlı ümumi məsələlərdən danışa bilərik»-deyə, nazirliyin sözçüsü söyləyib.

R.Mehmanpərəst daha sonra müzakirə oluna biləcək məsələlərdən danışıb : «Müzakirələrdə 3 problemdən danışmaq olar- nüvə silahının tərk silahı və onun yayılmaması, İsrailin nüvə silahının sayı, bütün bövlətlərrin dinc məqsədli atom enerjisindən istifadə etməsi hüququ».

Misir və Tunisdə baş verənlərə toxunan sözçü deyib ki, İran İslam Respublikası «Misir xalqının ədalətli və ədalətsizliyə və zülmə qarşı çıxışını dəstəkləyir». «Biz hesab edir ki, Misir xalqının tələblərrinə hörmət etmək lazımdır və onların istəkləri gerçəkləşəcək»-deyə, R.Mehmanpərəst vurğulayıb.

Sudandakı olayalardan, onun referendumlar Şimal və Cənuba bölünməsinə münasibət bildirən, iranlı diplomat deyib ki, bütün dövlətlərin ərazi bütövlünün qorunması «İran hakimiyyətinin prinsipial mövqeyidir».

Yeri gəlmişkən, Şimali Sudanın prezidenti əl-Bəşir Cənub tanıdıqlarını bildirib.

Misirdə baş verənlərə isə İranın keçmiş prezidenti, Dini Ekspertlər Şurası və Məsələhət Şurasının  sədri Haşimi –Rəfsəcani də münasibət bildirib : “Tunis və Misir xalqlarının qaldırdığı üsyanların kökünü bu xalqların azadlıq və demokratiya uğrunda mübarizə ənənəsində axtarmaq

lazımdır.İstənilən diktator xarici qüvvələrin imkanlarından yararlansa da o, xalq hərəkatının qarşısını ala bilməz».

O, buna örnək olaraq, İranın sonuncu şahı Məhəmmədrza Pəhləvi hakimiyyətinin devrilməsini göstərib: «Biz əminik ki, hazırkı üsyanlar bu iki ölkə ilə məhdudlaşmayacaq. Zülm altında inləyən xalqların iradəsi ilə dikatorlar devriləcək. Həmin insanların göz yaşları tezliklə zülmü kökündən qazacaq dəhşətli selə çevriləcək”.

İranın baş prokuroru, Məhkəmə Sisteminin sözçüsü Qulamhüseyn Möhsüni -Ejei fevralın 9-da jurnalistlərə açıqlamasında müxalifətin liderləri Mirhüseyn Musəvi və Mehdi Kərrubinin daxili işlər nazirinə müraciətinə reaksiya verib. Musəvi və Kərrubi fevralın 7-də nazirə müraciət edərək, Misir və Tunis xalqlarına dəstək vermək üçün fevralın 14-də paytaxt Tehranda kütləvi yürüş keçirməyə icazə verilməsini istəmişdilər.

Möhsüni Ejei deyib: “Kimin doğrudan da Tunis və Misir xalqlarının haqlı hərəkatına dəstək vermək niyyəti var, gəlib İran islam inqilabının ildönümü günü fevralın 11-i üçün nəzərdə tutulmuş hökumət yürüşünə qatıla bilər. Bu cənabların ayrıca bir gün təyin etməsi onu göstərir ki, onlar öz sıralarını xalqdan ayırıb nifaq törətməyə çalışırlar. Onların bu hərəkəti siyasi bir hərəkətdir. Lakin İran xalqı ayıqdır və lazım olsa, onlara cavab verəcək”.

İranda sərbəst toplaşmaq azadlığına və atom nüvə proqramı ilə bağlı durumu bu çıxışlardan da təhlil etmək mümkündür.

Birinci, Tehran atom-nüvə proqramının dayandrımayacaq, ikinci, müxalif saydıqlarının sərbsət toplaşmasına icazə verməyəcək, üçüncü, Yaxın və Orta Şərqdəki maraqlarından asanlıqla əl çəkməyəcək və s.

Belə bir durumda isə İslam Respublikası hakimiyyətinə beynəlxalq təzyiqlərindən bundan sonra da artacağı istisna edilmir.

«İTAR-TASS»-ın məlumatına əsasən, Fransanın Vaşinqtonda səfərdə olan müdaiə naziri Alen Jüppe deyib ki, Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin və BMT Təhlükəsizlik Şurasının tələblərindən İranın imtina etməsi hadisəsi ilə beynəlxalq ictimaiyyət barışa bilməz:«Biz İrana qarşı siyasi və iqtisadi təzyiqləri artırmalıyıq. Rəsmi Paris hələ də əmindir ki, sanksiyalarla Tehranı uranı zənginləşdirməkdən çəkindirib, danışıqlar masası arxasında oturtmaq olar».

Vaşinqtondakı görüşü zamanı fransalı nazir Pentaqonun başçısı Robert Geytslə də İranla bağlı məsələni müzakirə edib.

Beləliklə, vaxtı çatan avtoritar və diktatura reijmləri gedəcək. Çünki onlar da çox qalanda həm özlərinə, həm də bütün dünyaya probelem yaradırlar…

Sədrəddin Soltan