GünAz TV mətbuat xidmətini növbəti müsahibi, “XXI əsr - Türkiyə İnstitutu" nun Rusiya və Avrasiya Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri, siyasi analitik Dr.Ələskər Ələskərlidir.

- Qaradəniz və Xəzər Siyasi və Sosial Araşdırmalar Mərkəzinin başqanı, tanınmış rusiyalı politoloq Mixail Zaxarov dünən İrəvanda “Amerika-İran münasibətləri və Dağlıq Qarabağ probleminin həlli” ilə bağlı keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib ki, Amerika-İran arasında müharibə baş versə, Vaşinqton strateji maraqları üçün Dağlıq Qarabağın müstəqilliyini tanıya bilər. Sizcə, bu fikir nə qədər həqiqətə yaxındır? Birdə politoloq açıqlamasında onu da qeyd edib ki, Dağlıq Qarabağın İranla sərhəd olmasını nəzərə alan Amerika, Qarabağa sülhməramlı adı altında qoşun yeridə bilər.

- Bu son dərəcə bəsit açıqlamadır, daha doğrusu absurddur. Təssüf ki, Rusiyada belə “ekspertler” az deyil. Mən bunun psixoloji bir hal olduğunu düşünürəm. Onlar olacaqları və ola biləcəkləri deyil, görmək istədiklərini  yazırlar. Deyək ki, Amerika bu gün İranla müharibəyə başladı. Hansı strateji maraq onu qondarma “Qarabağ Respublikasının (Cümhuriyyətinin)” müstəqilliyini tanımağa vadar edə bilər. Zaxarov bu iddianı irəli sürdüyü zaman bunu nə ilə əsaslandırıb? Hansı strateji maraqlar Amerikanı buna vadar edə bilər? Orada Ermənistan tərəfindən işgal edilmiş bir parça torpaq var. Əgər  Amerika Ermənilərdən istifadə edəcəksə,  bunu Ermənistanla edə bilər. Ermənistanın İranla birbaşa sərhəddi var. Qarabağın geostrateji mövqeyi Amerikaya bu müharibədə əlavə heç nə vermir axı. Əgər doğrudan da müharibə vəziyyəti  meydana gələrsə, geosiyasi ve geostrateji baxımdan Azərbaycanın Ermənistandan müqayisə edilməyəcək qədər üstün olduğu hər kəsə məlumdur. Əgər lap tutaq ki, Amerika Qarabağın müstəqilliyyini tanıdı. Bu tanıma Qarabağın ətrafındakı rayonları heç vaxt ehtiva edə bilməz. O zaman İranla hansı sərhəddən söhbət gedə bilər.  Qarabağa sülhməramlı qüvvə yeritmək o qədər bəsit məsələdirmi? Sülhməramlı qüvvələrin daxil edilməsi nə qədər böyük dövlət olur olsun, heç bir dövlətin təkbaşına ala biləcəyi qərar deyil. Sülhməraml qüvvələr çox mürəkkəb və çox yönlü bir prosesin nəticəsində bölgəyə yerləşdirilə bilər. Qısacası, M.Zaxarovun açıqlaması qeyri-ciddi açıqlamadır.

- Ümumiyyətlə, Amerika İrana qarşı hərbi vasitəyə əl atsa, Ermənistanın gələcəyini necə görürsünüz?

- Amerikanın hərbi əməliyyatlara başlaması Ermənistanın da bu münaqişənin içinə çəkilməsi anlamına gəlməməlidir. İranla dostluq və qonşuluq münasibətləri Ermənistan üçün son dərəcə böyük əhəmiyyət kəsb edir. Amerika hər hansı bir şirnikləndirmə, vəd və ya güzəştlə Ermənistanı bu münaqişədə öz yanına ala bilməz. Ermənistan mümkün qədər neytral qalmağa çalışacaq. Ermənistandan fərqli olaraq, Azərbaycan bu münaqişənin təsirinə daha çox məruz qalacaq. Bunu bu gün konkretləşdirmək (açıqlamaq) çətindir. Ona görə də Azərbaycanın əlində bu münaqişə ilə bağlı `A`, B, `C` və s. variantların (seçənək) olması lazımdır. Söhbətləşdi: Elnur Eltürk