GünAzTv: Yanvarın 21-22-də İstanbulda İranın atom-nüvə proqramı ətrafında yaranmış problemlə bağlı beynəlxalq ictimaiyyətin təmsiçisi «altılıq» (Amerika, Almaniya, Britaniya, Fransa, Rusiya və Çin) arasında danışıqların keçiriləcəyi gözlənilir.

«MIGnews»-un məlumatına əsasən, Amerikanın maliyyə qurumu İslam Respublikasının nəzarəti alıtnda olan 26 firma və instituta sanksiya tətbiq edilib. Məlumatda bildirilib ki, onların  20 Honkonqun Syanqan şəhərində, 4-ü isə Britaniyaya məxsus Mən adasında  qeydiyyatdan keçib. Qadağa tətbiq olunmuş bu  24 dəniz şirkəti İranın eyni yönlü qurumu ilə əlaqəli olmaqda suçlandırılır. İranın dəniz şirkətinə isə ABŞ (Amerika Birləşmiş Ştatları) 2008-ci ildən sanksiya tətbiq edib. 

Bundan başqa ABŞ-ın «qara siyahısına» İranın aviasiya və aerokosmik sənayesinin Tehranda yerləşən  iki törəmə qurumu – «Şəhid Əhməd Kazımi indastrisy» və «M.Babayi» düşüb. Onlar isə İranın hərbi raket proqramının inkşiafına yardım ediblər.

Bundan başqa İranın aerokosmik sənayesi ilə əməkdaşlıq edən iki fiziki şəxsə də qadağa qoyulub.

ABŞ-ın Maliyyə Nazirliyindən adı açıqlanmayan bir əməkdaşın məlumatına görə, bu tədbir BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi sanksiyalardan Tehran hakimiyyətinin yan ötməsi cəhtlərinin qarşısını almağa yönəlib.

Vaşinqtonun bu yasaqlarına əsasən, ABŞ vətəndaşlarına belə şirkətlərələ əməkdaşlıq etmək qadağandır. Bu qadağalar məhəl qoymayan hüquq və fiziki şəxsəlrin əmlakına həbs qoyulacaq. 

Xatırladaq ki, Yaxın Şərqə səfəri zamanı Amerika dövlət departamentinin katibi Hillari Klinton bildirmişdi ki, İrana tətbiq olunan sanksiyalar öz səmərəsini verməkdədir. Onun sözlərinə görə, həmin yasaqlar sayəsində İslam Respublikasının atom-nüvə proqramının gerçəkləşməsi sürəti zəifləyib.

Onu da qeyd edək ki, İstanbul görüşü öncəsi nüvə obyektlərinə səfər etmək üçün Tehran Qərb dövlətlərini «dilə tutmağa» çalışır. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Ramin Mehmanpərəst deyib ki, Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin (AEBA) əməkdaşları yalnız xarici diplomatlarla birlikdə İranın atom obyektlərini gəzə bilərlər.

İSNA-nın  məlumatına əsasən, sözcünün fikrincə, təmsil etdiyi hakimiyyəti etibarın yaranmasında maraqlıdır və  AEBA əməkdaşlarının diplomatlara qoşularaq, nüvə obekytlərinə getməsini istəyir.

Bir müddət öncə İslam Respublikasının hakimiyyəti Qoşulmayanlar Hərəkatı ölkələrini, Ərəb Dövlətləri Liqası və bütün başqa maraqlı tərəfləri Nətənz nüvə zavoduna və Ərakdakı ağır su reaktoruna dəvət etmişdi. Qərb dövlətləri Tehranın bu dəvətini qəbul etməmişdi. Ərəblər arasında bu dəvəti qəbul edənlər olub.

Beləlklə, İstanbul görüşü öncəsi tərəflər arasında gərginlik qalmaqdadır. Bu isə Türkiyədəki  danışıqların da ciddi nəticə verməyəcəyini ehtimal etməyə əsas verir. Sədrəddin Soltan