GünAzTv: İrana qarşı bir sıra dövlətlər açıq-aşkar sanksiyalar tətbiq etməsə də,həmin ölkələrin ayrı-ayrı maliyyə və qurumları və şirkətələri İran İslam Respublikası ilə əməkdaşlıqdan imtina etməkdədir.

«Röyter» in məlumatına görə, Hindistanın mərkəzi Bankı İrandan idxal olunan neft üçün pul köçürmələri etməyəcək.

Halbuki atom-nüvə proqrammı ilə bağlı Tehran hakmimiyyətinə tətbiq edilən BMT-nin sanksiyasında İran neftinin alınması yasağı yoxdur.

Bankın məsələyə dair bəyanatında bildirilib ki, İrandan idxal olunan neftin pulu klerinq (dövlətlər arasında nəğd pulsuz haqq-hesab) birliyindən, o cümlədən Hindistan,Banqladeş, Maldiv, İran, Birma, Butan, Nepal və Şri-Lankın mərkəzi bankları kənar ödənilməlidir.

Hindistan 2009—2010-cu illər arası gündə İrandan 426 min barrel neft idxal edib. Bu idxalatın həcminin azalacağı da gözlənilir. Çünki Hindistanın İslam Respublikasından neft alan aparıcı şirkəti- «Reliance Industry» şirkəti İranla bu yöndə olan müqaviləni uzatmayıb.

Heç şübhəsiz Hindistan Mərkəzi bankının bu addımı beynəlxalq ictimaiyyətin İran hakimiyyətinə etdiyi təzyiqlərin tərki hissəsidir. Ölkə rəhbəliyi  isə bu qadağalar məhəl qoymur, çeşidli bəhanlərlə danışıqlar prosesini ləngidib,əldə edəcəyi uğuru beynəlxalq ictimaiyyətə daha bahasına «satmaq» niyyətindədir.

Odur ki, Tehran hakimiyyəti sanksiyaların təsirindən doğan iqtisadi böhranı gizlətəməyə, onu guya aparıdığı iqtisadi islahatlarla ört-basdır etməyə çalışır. Amma ölkədəki mövcud vəziyyət olayların başqa yöndə inkişafını istina etmir.

Artıq ölkədə yanacaq, su, elektrik enerjisi, çörək, habelə bir sıra gündəlik tələbat mallarına tətbiq edilən subsidiyalar kəskin şəkildə ya azaldılıb, ya da bir dəfəlik ləğv edilib. Hakimiyyətiin hesablamasına əsasən, bu iqtisadi islahat nətiəcsində ölkə xəzinəsinə 5 milyard dollara yaxın vəsait daxil olacaq.

«Bu plan ölkəmizin tarixində çox önəmli bir hadisədir. O, İran iqtisadiyyatının çiçəklənməsinə başlanğıc verəcək.Ölkənin sərvəti xalqa məxsusdur və onun bu sərvətin bölümsəində iştirak etmək hüququ var»-deyə, İran prezidenti Mahmud Əhmədinejad hakimiyyətini başladığı «subsidiya islahatını» ötən gün belə dəyərləndirib.

Hakimiyyət bildirib ki,beşilliki islahatın birinci mərhələsində içməli suyun 25 faizini,elektrrik enerjisinin 45 faizini subsidiyalaşdıracaq. Əhaliyə yardım etmək məqsədi ilə bu mərəhələdə hər iranlıya 80 dollar yardım ediləcəyi nəhərdə tutulub.

«The Washington Post»-un yazdığına görə, bu islahat çərçivəsində nəqliyyat şirkətləri və ictimai iaşə müəssisələrinə xidmət haqqının bahaşlaşdırmaq qadağan olunub. Çünki yanacağın qiyməti 6 sentdən bir dollaradək qaldırıldıqdan sonra sürücülər sadəcə, olaraq işə çıxmadı.

«Biz limit əsasında ucuz yanacaq alırdıq.O da belə başa çatdı.Qiymətələri qaldırmağa icazə verilməyəcəncən,  sürücülər saxladıqları maşınları yerindən tərpətməyəcək»-deyə,  nəqliyyat şrkətlərindən birrinin təmsilçisi Fərhad Quluzadə qəzetə müsahibəsində söyləyib.

Son 33 ildə hakimiyyət qiymətləri bir neçə dəfə artırıb. 1996-cı ildəki etiraz aksiyalarını ölkə rəhbərliyi vertolyotlarla dağıtdı. 2007-ci ildə benzinin bahlaşaması zamanı mindən artırq yanacaq doldurma məntəqəsi, ərzaq dükanı yandırılıdı. Sədrəddin Soltan