GünAzTv mətbuat mərkəzi hazırda İsceçdə yaşayan tanınmış ziyalı, milli fəal cənab Babək Azərinin yazıçı Eluca xanım Atalıya verdiyi müsahibəni olduğu kimi təqdim edir.

Güney Azərbaycanda Milli Hökumətin yaranmasının 65 - ci ildönümü 2010 - cu il dekabrın 11-də gündüz Londonda BBC-nin əsas binasının qarşısında İran rejiminə qarşı aksiya formasında, axşam isə konfrans və konsert şəklində geniş qeyd olundu. Londonda keçirilən tədbirlərin nə qədər uğurlu olduğu haqda məlumat verilsə də, amma, bu bəzilərinin inadkarcasına mənfi reaksiyasına səbəb olmuşdur. Mövzuya aydınlıq gətirmək üçün suallarımla Babək bəy Azəriyə müraciət etdim. Bu da səbəbsiz deyildir. Çünki Babək bəy qeyd etdiyim silsilə tədbirlərdə iştirak etmiş və konfransın aparıcısı da olmuşdur.

Sual: Siz Londonda keçirilən tədbirlərdə iştirak etmisiniz. Həmin tədbirin iştirakçısı kimi birbaşa sizə üz tuturam. Şəxəsn, siz, o tədbirlərə necə qiymət verirsiniz?

Cavab: İlk dəfə olaraq çoxlu sayda Azərbaycan təşkilatları bir platforma əsasında müvəffəq olmuşdurlar işbirliyinə nail olsunlar. Bildiyiniz kimi, bu növ davranış dünyanın azad ölkələrində sivil toplumların əsas xüsusiyyəti sayılır. Bu nöqteyi-nəzərdən Londonda keçirlilən tədbirlər nəzəri baxımdan demokratik düşüncənin yüksəlməsi və əməli baxımdan demokratik formada təşkilatlanmaya yeni prespektiv açır.

Sual: Bəzi fərdlər, o cümlədən, Baybək və Nəzmi Əfşar adlı şəxslər London tədbirinin iştirakçılarına ağır ittiham və töhmətlər vurmuşdular. Onlardan bir neçəsini dilə gətirirəm: müzdur, xain, yalançı və s. Sizin bu məsləyə reaksiyanız məndən ötrü maraqlıdır.

Cavab: Mənim fikrimcə, biz öz danışıq və rəftar tərzimizdə müəyyən edirik ki, toplumda hüquqi rejimin və ya polis rejiminin tərəfdarıyıq. Bir demokratik hüquqi sistemdə topluma qanun hakimdir. Məhkəmə orqanları müstəqildir və hər bir kəsin oğru, xain və s. olduğuna ancaq məhkəmə qərar verə bilrə. Amma diktatura hakim olan sistemdə bir neçə fərd və ya qrup öz istədikləri kimi toplumu idarə edirlər.Məhkəmə orqanları müstəqil deyil və gizli polisin əli açıq olur informasiya vasitələrində müxalif fərdlərə qarşı töhmət və ya iftira yayalar. Amma bir demokratik hüquqi sistemdə bu cür davranış cinayət sayılır. Bu izahatla istəyirəm bu nəticəni alam: o fərdlər ki, özlərinə icazə verirlər informasiya vasitələrində başqalarına qarşı iftira və töhmət vuralar, onların azadlıq məfkurəsi ilə çox ciddi problemləri var və toplumda polis rejiminin hakim olmasına tərəfdardılar. Aydındır, bu növ davranışın bizim Milli Azadlıq Hərəkatı ilə mahiyyət baxımından təzadı var.

Sual: Bir demokratik hüquqi sistemdə müxalifət necə ola bilər?

Cavab: Hər bir kəsin haqqı var bir fikirlə və ya hər hansı bir tədbirlə müxalif ola. Bu haqq dünya miqyasında tanınmış insan haqqı sayılır və heç kəsi ondan məhrum etmək olmaz. Hər bir şəxs müəyyən sənəd və faktlar əsasında müxalif fikri yaya bilər. Hətta bir tədbirə qarşı olsa, eliyə bilər özü və fikirdaşları bir fərqli formada tədbir keçirə. Bu növ davranışlar toplumda inkişafa və tərəqqiyə səbəb olur. Amma problem bundan ibarətdir ki, siz ad aparan şəxslər, yəni, Baybək və Nəzmi Əfşar kimiləri hələ də şantaj ilə tənqidin fərqin bilmirlər və əməldə də bunlara imkan yoxdur ki, bir neçə nəfəri yığıb tədbir keçirələr. Onların bu inadkar reaksiyalarından bu nəticəni almaq olar ki, bunlar çalışırlar zorakılıqla öz fikirlərini hərəkatçılar arasında yeridələr.

Sual: Məgər, onların "fikri" hərəkatçılar arasında yeriyir?

Cavab: Təbiidir, Milli Azadlıq Hərəkatımız mahiyyət baxımından şantaj siyasətinə qarşıdır və belə siyasət aparanların qabağında təslim ola bilməz. Əslində bu fərdlər öz siyasi imiclərin xarablayıb və eyni halda milli fəalların içinə ixtilaf salmaqla çalışırlar düşmənin dəyirmanına su tökələr. Bu tip adamlara cəmiyyətdə müxtəlif adlar qoyurlar. Burda söhbət mənim firkimdən getdiyi üçün mən kiminsə dediyini təkrar etməyib, birbaşa öz fikirmi deyəcəm: Milli Azadlıq Hərəkatımızda təcridə qovulmuş uniformasız balaca diktaturlar!

Sual:Gəlin, ad çəkmədən bu gün problemə dönmüş bir məsələyə aydınlıq gətirək.

Cavab: Hansı məsələ?..

Sual: Mümkünsə cavab verin, bəzi şəxsləri şantaj siyasətinə əl atmağa nə məcbur edir?

Cavab: Bəzi şəxslərə qeyri- mümkündür ki, onlar özlərin kollektiv işə qatalar və kollektiv işin irəli getməsində bir rol oynayalar. Buna da bir neçə əsas səbəb var. Birinci səbəb bundan ibarətdir, bəzi şəxslər məmurdurlar ki, onlara verilmiş fərmana icra edələr. Əgər bu fərman azərbaycanlılar arasında kollektiv işə qarşı olsa, təbiidir, bu məmurlar da bu kolelktiv işə qarşı çıxacaqlar. Əlbəttə, mən ümumi bir fakta işarə edirəm, hər hansı müəyyən bir fərdi konkret olaraq nəzərə almıram. İkinci səbəb, fərdi xüsusiyyətdir. Bəzi fərdlərdə paxıllıq, yersiz iddialı olmaq, zorakılıqla qorxudub hədəfə çatmaq və buna bənzər mənfi xüsusiyyət bais olur fərd kollektiv işlə qarşı-qarşıya dura. Üçüncü əsas səbəb, fərdin siyasi tərbiyə olduğu mühitdən nəticələnir. Biz İranda 80 ildən artıqdır diktatura siyasi sistemində yaşayırıq. İranda siyasi baxımdan icazə verilməyib ki, insanlar azad şəraitdə kollektiv formada siyasi fəaliyyət aparalar. Bunun yerinə adamlara töhmət, iftira vurma bir adi rəftar normasına çevrilib. Təbiidir, İran mühiti kimi qapalı, zəhərli atmosferdə doğulub tərbiyə olunanlar, bu gün Avropada yaşasalar da, ancaq o abı-hava hələ də beyinlərindən silinməyib.

Sual: Siz cavabınızın əvvəlində dediniz ki, bəzi şəxslər yalnız müəyyən fərmana boyun əyib, onu buyruq qulu kimi həyata keçirirlər. Sizcə, bu onların milli ləyaqətləri olmamasından irəli gəlir, yoxsa, başqa səbəblər də var ki, mən və mənim kimi İran mühitini tanımayanlar onu başa düşməkdə çətinlik çəkirlər?

Cavab:Siyasi fikir və əmələ xalis baxmamalıyıq. Həmişə bir siyasi fikir və əməlin arxasında bir mənfəət var. Bəziləri siyasət sahəsində şəxsi mənfəətlərin əsas götürürlər və bu cür adamlar siyasət bazarından bir şey qapa bilirlər. Biz bu cür adamları fürsət-tələb adlandırırıq. Bir fürsət-tələb şəxsin əgər nəfinə olarsa, hətta düşmənin fərmanın belə icra etməkdən çəkinməz. Fürsət-tələb adamların qarşısında hümanistlər yerləşirlər. Onlar siyasət sahəsində şəxsi mənfəət yerinə, millətin mənfəətin nəzərə alırlar. Bu da öz yerində mümkün olar ki, həmin hümanistlər ciddi ziyan çəkələr. Məsələn, malları müsadirə oluna, işlərindən eşiyə atılalar, ya da uzun zaman həbsə məhkum olalar.

Sual:Necə ki, biz bunu bu gün İranda görürük.

Cavab:Düzdür! Bu gün milli hərəkatımıza daxil olan fürsət-tələb adamlar şəxsi mənfəətlərin kollektiv işdən kənarda görürlər.

Sual:Siz kollektiv işdən çox bəhs edirsiniz. Siz kollektiv iş deyəndə nəyi nəzərdə tutursunuz? Daha doqrusu, bizdən fərqli oalraq, siz orda daha nələri görürsünüz?

Cavab: Kollektiv iş nəzəri baxımdan bundan ibarətdir ki, bizim aramızda siyasi dialoq, mübahisə, fikri mübadiləsi ola və bunun nəticəsində də nəzəri baxımdan zənginləşək. Kollektiv iş əməli cəhətdən bundan ibarətdir ki, bizlər eliyə bilək müəyyən platforma əsasında birləşək və hər kəsin bacarığına görə burda iş bölgüsü ola.

Sual: Açdığımız söhbətlə bağlı elə bir fikir sizdə qaldı ki, mən sual vasitəsi ilə ona toxunmadım?

Cavab: Mənim fikrimcə, suallar ətraflı idi, ancaq son söz olaraq bir nöqtəyə işarə edirəm. Bizim haqqımız var söz azadlığından faydalanıb, hər kəsi və hər bir təşkilatı tənqid edək. Amma bunu unutmamalıyıq ki, haqqın məsuliyyət ilə mənası var. Əslində elə bu məsuliyyət hissidir səbəb olur biz milli mənfəətlərimizi nəzərə alaq və tənqidi fikrimizi yayanda o qədər uzağa getməyək ki, milli mənfəətlərimizi xətərə salaq. Bu gün Azərbaycan təşkilatlarının iş birliyinə qarşı çıxmaq bizim milli mənfəətlərimizə ziddir.

Sual: Maraqlı müsahibə üçün sizə təşəkkür edirəm.

Cava: Siz də saq olun mənə diqqətlə qulaq asdığınız üçün!

Müsahibəni hazırladı: Yazar Eluca Atalı.

Azad tribun