SON XƏBƏRLƏR

Türkiyə Qərb üçün əvəzedilməz tərəfdaşdır

2021.10.20, 07:36
Türkiyə Qərb üçün əvəzedilməz tərəfdaşdır

Gunaz.tv

GünAzTv: ABŞ-da (Amerika Birləşmiş Ştatları) yayımlanan “The Christian Science Monitor” qəzetinin internet səhifəsində yerləşdirilmiş məqalədə Türkiyənin dünya siyasi xəritəsində tutduğu mövqeyi və Qərb dünyası ilə son günlər yaşanan gərginliklər barədə geniş söhbət açılır. Bundan əlavə Ankaranın Qərb üçün əvəzedilməz tərəfdaş olması önə çəkilir.

Məqalədə qeyd olunur ki, Vaşinqton və Avropanın aparıcı siyasi mərkəzlərində Türkiyənin itirildiyini, Şərqə yönəldiyini və Ankaranın dünya düzəninin lehindən daha çox əleyhinə addımlar atdığını düşünmək ciddi səhv olardı. “Yeni Amerika Təklükəsizlik Mərkəzi”nin eksperti Daniel Kliman ilə “Transatlantika Akademiyası”nın analitiki Coşua Uolkerin qələmə aldığı yazıda vurğulanır ki, yüz il öncə Avropada Osmanlı Imperiyasının çöküşündən necə istifadə olunması kimi ciddi suallar meydana gəldi. Ancaq bu gün ortaya çıxan suallar bunun tam əksini göstərir. Qərb sürətlə inkişaf dövrü yaşayan Türkiyəni necə idarə edə bilər?Ekspertlər hesab edir ki, Qərb dünyası bu sualın cavabını axtarmağa öncə Türkiyənin dünyadakı mövqeyini anlamaqla başlaya bilər. Onların fikrincə, Ankara düşünülmüş bir geopolitika “klubu”nun və yüksələn demokratiyanın subyektlərindən birinə çevrilib.“The Christian Science Monitor” da yayımlanan yazıda inkişaf edən demokratiyanın Qərbə ikinci dünya müharibəsindən sonra qurulan dünya düzənini davam etdirmək fürsəti verdiyi qeyd olunur. “”Mavi Mərmərə" gəmisinə Israilin silahlı hücumundan sonra Türkiyənin sərgilədiyi sərt mövqe və BMT TŞ-də Irana qarşı sanksiyaların qəbuluna veto qoyması Qərbi Ankaranın gələcək addımlarını da analiz etməyə məcbur etdi. Üstəlik, yaranmış anlaşılmazlıqları aradan qaldırmaq əvəzinə, əksinə, Qərblə gərginlik hər ötən gün artan xətlə davam edir. Israil-Fələstin arasında aparılan müzakirələrdə “HƏMAS”ın rolu və Iranın nüvə proqramına Qərb və Türkiyənin hansı formada reaksiya verəcəyi yeni ziddiyyətlərin yaranmasına səbəb ola bilər", - deyə məqalədə vurğulanır.Müəlliflərin fikrincə, Yaxın Şərqdə digər regional gücləri Qərbin müttəfiqi Misir və Səudiyyə Ərəbistanı kimi avtoritar dövlətlər, ABŞ-a düşmən mövqe sərgiləyən Iran, demokratik, ancaq bütün cinahlarda zəiflədilmiş Israil olsa da, heç bir ölkə sabitlik və demokratik dəyərlərin qarantı funksiyasını Türkiyənin bacardığı kimi yerinə yetirə bilməz: “Türkiyə kürd məsələsi ilə bağlı uzun müddətdir davam edən  gərginliyin həllinə yardım etməklə Iraqın gələcək sabitliyinə müsbət zəmanət verə bilər. Bütün anlaşılmazlıqlar olmaqla bərabər, Qərb və Türkiyə nüvə silahına sahib olmayan bir Iran üçün eyni hədəfə istiqamətləniblər. Ankara Tehran ilə müzakirələr aparılmasına və ortaq məxrəcə gəlinməsi yönündə faydalı mövqe sərgiləməkdə davam edir. Bundan əlavə, əhalisinin əksəriyyəti müsəlman olmaqla bərabər azad və ədalətli seçkilər keçirən Türkiyə bölgədə demokratiya və insan haqlarının etibarlı təbliğatçısı vəzifəsinin öhdəsindən uğurla gələ bilər. Türkiyəni mənfi imiclə göstərmək Qərbin qorxduğu daxili ünsürləri gücləndirəcək. Bu ünsürlər Türkiyənin Qərbin bir parçası olmayacaq fikirlərinə əlavə dəstək verəcək. Belə düşüncələrin davamı Türkiyənin xarici siyasət orientasiyasının arzuolunmayan yönlərə istiqamətlənməsinə imkan yaradacaq”. Şərhçilər onu da əlavə edib ki, tərəflərin bir-birinə daha sıx yaxınlaşması bir sıra məsələlərdə Türkiyənin və Qərbin istədiklərinin baş tutmaması qısamüddətli narazılıqların yaranmasına səbəb ola bilər. Ancaq uzunmüddətli və daha sıx yaxınlaşma Qərb dünyasına imkan yaradacaq ki, Türkiyənin inkişafının sistemli olmasında iştirak etsin. Bu halda Ankaranın beynəlxalq arenada aparıcı dövlət olması yolunda təkanverici faktorlar ortaya çıxacaq. azadlıq

SEÇİLMİŞ XƏBƏRLƏR

Çox oxunanlar