SON XƏBƏRLƏR

Qərb Ankaranı geri qaytarmağa çalışır

2021.10.20, 07:36
Qərb Ankaranı geri qaytarmağa çalışır

Gunaz.tv

GünAzTv: Avropa mətbuatı Kemeronun bəyanatlarını Ankaranın artan beynəlxalq gücü ilə izah edir.

 

İngiltərənin baş naziri Devid Kemeronun Ankaraya səfəri zamanı İsrail mühasirəsi altında qalan Qəzza zolağını həbsxanaya bənzətməsi dünya mətbuatında geniş əks-səda doğurub. Xarici mətbuat, xüsusən İngiltərə mətbuatı Türkiyənin artan gücündən Qərbin yararlanması zəruritini də qabardıb.«Guardian»: «Kemeronun Qəzza zolağını həbsxanaya bənzətməsi İsrailin reaksiyasına səbəb olub. İngiltərə hökuməti isə Kemeronun sözlərinin onların siyasətində dəyişikliyə işarə etmədiyini bəyan edib. Xarici İşlər Nazirliyindəki qaynaqlar İsrailin Fələstinlə əlaqədar siyasəti tənqid olunduğu zaman, məsələn, Həmas tərəfindən girov saxlanan İsrail əsgəri Gilad Şalidin vəziyyətinə də diqqət çəkilərək mesajların tarazlığı təmin ediləcək. Ancaq hökumətdəki qaynaqlar bu dəfə bu tarazlıq siyasətinin yaddan çıxarıldığını etiraf edirlər. Kemeron iş adamlarına müraciətində söylədiyi sözləri daha sonra baş nazir Ərdoğanla keçirdiyi birgə mətbuat konfransında düzəltmək və ya yumşaltmaq fürsəti əldə etsə də, ancaq İngiltərənin baş naziri bu fürsətdən də yararlanmayıb, əksinə, əvvəl dediyi sözlərin üstündə dürüb. Amma Kemeronun Qəzza ilə əlaqədar söylədiklərində yeni bir şey yoxdur. Qəzzanın açıq hava həbsxanası olduğunu əvvəllər də söyləmişdi. İndi buna «düşərgə» sözünü əlavə etməsi ifadənin sərtləşdirildiyi mənasını vermir. Diqqət çəkən məqam Kemeronun bu sözləri Türkiyədə - İsrailin köhnə müttəfiqi və yeni düşməni, yardım gəmilərinə hücum edən İsrail qüvvələrini Somali dəniz quldurlarına bənzədən baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğanın yanında söyləməsidir. Bunun mənası budur: İngiltərə kimi bir dövlətin baş naziri Vestministerdə istifadə etdiyi ifadə üslubunu Türkiyədə dəyişdirmək məcburiyyətində qaldı və təkcə bu fakt Türkiyənin nə qədər əhəmiyyətli bir regional güc halına gəldiyini göstərir. Türkiyə əslində yumşaq gücü təsirli bir şəkildə istifadə edir. Türkiyənin Həmas və ya İran prezidenti Mahmud Əhmədinejat ilə əlaqədar mövqeyinin ABŞ və Avropa Birliyinin mövqeyindən fərqli olması əslində bu ölkənin vasitəçilik rolunu daha cazibədar edir. Kemeronun Avropanın böyük hissəsinin artıq itirilmiş kimi baxdığı Türkiyənin Avropa Birliyinə üzvlüyü mövzusunda müqavimət göstərməsi də buna görədir. Məsələ yalnız Türkiyənin sürətlə böyüyən bir iqtisadiyyata və gənc biznes qüvvəsinə sahib olması deyil. Bölgədə ABŞ və Avropa Birliyinin yürütdüyü siyasi xətlərin əsasən uğursuzluğa uğradığı bir vaxtda Türkiyənin köməyi həqiqətən də faydalı ola bilər».«Türkiyə  qlobal təsir şansı qazanıb»«Financial Times»: «Kemeronun Türkiyənin Avropa Birliyinə üzvlüyü ilə əlaqədar səyləri böyük ölçüdə ritorikadan ibarətdir. Fransa və Almaniyanın Türkiyənin üzvlüyünə qarşı müqaviməti elə güclüdür ki, qısa zaman ərzində bu prosesin sürət yığması ehtimalı çox azdır. Bu səbəbdən Kemeronun Türkiyənin müdafiəçisi donunu geyinməsi məsrəfsiz diplomatiya üsuludur. Ankaranın diplomatik rolu nəzərə alınarsa, İngiltərə baş nazirinin izlədiyi siyasət əhəmiyyətlidir. Türkiyənin Yaxın Şərqdə daha böyük bir strateji rol axtarışı nəzərəçarpacaq dərəcədə uğur qazanıb. Qərb ölkələri Türkiyəni bu gücünü daha konstruktiv şəkildə istifadə etməyə təşviq etməlidir. Onsuz da Kemeron da doğru bir şəkildə və diplomatik qaydada Türkiyənin harada səhv etdiyini söylədi. İranın nüvə proqramının doğurduğu təhlükə nəzərə alınarsa, Türkiyənin Birləşmiş Millətlər Təşkilatında istifadə etdiyi səs şanssız idi. İsrail mövzusunda da Türkiyə Binyamin Netanyahu hökuməti ilə ziddiyyətlərə son verməli və İsraillə Suriya arasında vasitəçilik missiyasına qayıtmalıdır. Bütün bunlardan  başqa, baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan Kipr və Qəzza kimi mövzularda müəyyən fasilələrlə reallaşdırdığı və diplomatiyadan çox populizmə hesablanan əsəbi çıxışlarına da son verməlidir. Türkiyə qlobal bir təsir qazanmaq istiqamətində böyük bir şans əldə edib. Bu şansı boşa vermək lazım deyil.«Türkiyənin üz döndərməsi mənfi nəticələr doğuracaq»«Times»: «Baş nazir Devid Kemeronun Ankara səfəri zamanı Qəzzanı bir həbsxanaya bənzətməsi Həmas tərəfindən məmnuniyyətlə qarşılanıb. Həmas sözçüsü «Bu müsbət bir mövqedir və beynəlxalq cəmiyyətin vicdanında bir oyanışın göstəricisidir» deyə bildirib. İsrailin Londondakı səfiri isə Kemerona cavab olaraq «Qəzzalıları həbs edən Həmasdır. Qəzzadəkı vəziyyət Həmas rəhbərliyi və öz seçimlərinin real nəticəsidir» deyə bəyan edib. Hökumətinin «səssiz güc» olmasını istəyən Devid Kemeronun son 24 saatı çox gurultulu keçdi. Əvvəl Türkiyəni Avropa Birliyinə qəbul etmək istəmədikləri üçün Fransa və Almaniyaya qarşı qəzəbini dilə gətirdi. Sonra da Qəzzəni bir həbsxanaya bənzətdi. Hər ikisi də Ankarada məmnuniyyətlə qarşılandı. Kemeron özünü Türkiyənin Avropa Birliyinə üzvlüyünün müdafiəçisi kimi təqdim edir, çünki hər şeydən əvvəl bu hədəfə inanır. Həqiqətən də NATO-nun yeganə müsəlman üzvünün Qərb tərəfindən rədd edildiyi üçün şərqə doğru dönməsi mənfi nəticələr doğuracaq. Ancaq Avropa Birliyi mövzusunda sözləri balanslı olmaqla yanaşı, baş nazirin Qəzza mövzusunda mesajları yaxşı planlaşdırılmamışdı».

SEÇİLMİŞ XƏBƏRLƏR

Çox oxunanlar