GünAzTv: Rövnəq Abdullayev, Taner Yıldız və Ərdoğanın üçtərəfli görüşünün məzmunu açılıb.

Türkiyə və Azərbaycan arasında təbii qazın qiyməti və tranziti ilə bağlı uzun müddətdən bəri davam edən ziddiyyət nəhayət ki, öz həllini tapdı. Artıq rəsmi Ankara bəyan edir ki, bütün əsas məsələlər üzərində razılıq əldə olunub. Bu barədə danışmazdan öncə qeyd edək ki, əslində Azərbaycan tərəfi də bu məsələnin həllinin uzanmasından narahatlıq ifadə edirdi.    Elə bu səbəbdən aprelin 14-də prezident İlham Əliyev Nazirlər Kabinetinin 2010-cu ilin birinci rübünün sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına həsr olunmuş iclasında çıxışı zamanı məsələnin tezliklə həllinin vacibliyini bəyan etdi: "Cənub dəhlizi"nin tərkibində olan bəzi layihələri icra etmək üçün əlbəttə ki, Azərbaycan ilə Türkiyə arasında qaz satışı və nəqli üzrə danışıqlar başa çatmalıdır. Danışıqlar uzun illərdir ki, gedir. Hesab edirəm ki, biz indiki mərhələdə danışıqları daha da sürətləndirməliyik. Elə etməliyik ki, dünyada, Avropada mövcud olan təcrübə tətbiq edilsin, istər qiymətlərin formalaşmasında, istərsə də nəqliyyat haqlarının razılaşdırılmasında. Bölgədəki tariflər bizim üçün bir nümunə ola bilər. Biz bu tarifləri bilirik. Qazın dünyada və bölgədə, Avropada, yaxın qonşuluqda bugünkü qiymətlərini bilirik. Qazın qiymətləri neftin qiymətinə bağlıdır və qazın qiyməti bu düstur əsasında hesablanır".    Prezident onu da xüsusi olaraq vurğuladı ki, Azərbaycan tərəfi bu sahədə də konstruktivlik göstərir və müəyyən güzəştlər də edilə bilər: "Yəni, bu, qaz biznesində mümkün olan məsələlərdir. Ancaq bu güzəştlər gərək əsaslandırılmış olsun. Bu güzəştlər mövcud olan başqa qiymətlərdən çox da fərqlənməməlidir". Bütün bunlardan sonra indi məlum olub ki, Türkiyə və Azərbaycan təbii qazla bağlı razılığa gəliblər. Türkiyə Böyük Millət Məclisində jurnalistlərin suallarını cavablandıran Türkiyənin enerji və təbii ehtiyatlar naziri Taner Yıldız bildirib ki, Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin prezidenti Rövnəq Abdullayevlə birlikdə baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğanla görüşərək, məsələnin çözümündə onun hakimlik etməsini istəyiblər. Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə buna razılıq verib: "Belə demək mümkündürsə, baş nazirimiz ortaq məxrəc tapdı. Prinsip etibarilə, razılaşdıq".    Razılaşmaya qiymətin də daxil olub-olmaması barədə suala Taner Yıldız belə cavab verib: "Bütün məsələlərdə razılaşmışıq. Detallara varmağımıza ehtiyac yoxdur. Baş nazirimiz "Azərbaycanlı qardaşlarımızla olan əlaqələrimizin strateji, siyasi və dövri əhəmiyyəti, bütün bu anlaşmaların üzərindədir. Sizin aranızdakı texniki problemləri həll etməyiniz üçün harada anlaşmadığınızı mənə söyləyin" dedi. Mən də ona danışdım. Hər iki tərəf də addım atdı. Həm azərbaycanlı qardaşlarımız, həm də biz addım atdıq. Həm bazarın sərbəstləşməsi üçün Azərbaycan tərəfinin verə biləcəyi töhfə, həm qiymətin məqbul səviyyədə qalıb dünya bazarından fərqlənməyən tərzdə olması, həm də qazın həcminin Türkiyəni təmin edəcək miqdara çatması və xüsusilə beynəlxalq arenada keçərli tranzit tariflərə hər iki tərəfin hörmətlə yanaşması kimi üç əsas məsələdə prinsipial razılıq əldə etdik".    Taner Yıldız onu da deyib ki, Azərbaycan və Türkiyə arasında qaz müqaviləsinin bitdiyi 2008-ci ilin aprelindən bu yana alınan qazın qiymətinə kompensasiyanın da əlavə edilməsi əvvəlcən planlaşdırılmışdı. Azərbaycan tərəfi də bununla razılaşıb və hər iki tərəf bir-birinə güzəşt edib.    Türkiyəli nazir razılaşmanın detalları ilə bağlı suala belə cavab verib: "Bir qədər də keçsin. Bir neçə məsələ hələ mövcuddur. Amma önəmli olan gəlinən nöqtədə prinsipial razılaşmanın əldə edilməsidir. Biz azərbaycanlı qardaşlarımızla bir nöqtədə razılığa gəlməmişdik. Hörmətli baş nazirimizin hakimliyinə ehtiyac hiss etdik, o da nöqtəni qoydu". Türkiyənin "Radikal" qəzetinin yazdığına görə, Yıldız "Nabukko" layihəsinə qaz verilib-verilməməsilə bağlı məsələyə də aydınlıq gətirib: "Nabukko" ilə bağlı Türkiyə bildirir ki, Azərbaycan tərəfi bu qazı Türkiyədən keçirərək "Nabukko"ya verə bilər. Digər layihələr üçün eyni şeyi edə bilərlər. Biz əvvəldən üzərimizə düşəni etdik. Bundan sonra "Nabukko"ya qazın gedib-getməməsi Azərbaycanın və Türkiyənin də içində yer aldığı konsorsiuma bağlıdır. "Nabukko"nun təbii qaz tədarükü üçün qaynaq ölkəni tapması, qaz tədarükü ilə bağlı çalışmalarda isə Türkiyənin ayrıca məsuliyyəti yoxdur. Konsorsiumun şəriklərilə birlikdə 6 ortaq bərabər şəkildə bu qazı axtarmaqdadır".    Türkiyənin "Referans" qəzetinin yazdığına görə isə, "Nabukko"ilə bağlı İstanbulda mayın 5-7-də keçiriləcək Avrasiya İqtisadi Zirvəsində mühüm qərarlar verilə və layihəyə hansı ölkədən təbii qaz tədarük edilməsinə aydınlıq gətirilə bilər. Zirvə görüşündə Azərbaycanı sənaye və energetika naziri Natiq Əliyevin təmsil edəcəyi gözlənir.    Hesablamalara görə, "Nabukko" qaz kəməri layihəsinin rentabelliyini təmin etmək üçün ildə 31 milyard kubmetr qaz lazımdır. Azərbaycan tərəfi bu istiqamətdə 12 milyard kubmetr qaz nəql etməyə hazırdır. Qalan hissəni də təmin etmək üçün hazırda digər tərəfdaşlarla danışıqlar aparılır. Bakı-xəbər