Amerikada yaşayan həmyerlimiz, tanınmış araşdırmaçı Dr. Tariyel Azərtürkün GünAzTv Mətbuat mərkəzinə verdiyi müsahibəsinin birinci hissəsini oxucularımıza təqdim edirik:

- Tariyel bəy, xöş gördük Sizi. İlk öncə oxucularımıza özünüz haqqında bilgi vermənizi istərdik:

- Xoş gördük Elnur Bəy! Özüm Zəngəzur mahalının Nüvədi adlı qədim kəndində anadan olmuşam. Araz qırağında adlı yerdə. Orta məktəbi əla qiymətlə bitirib, Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin farmasiya üzrə ixtisas fakultəsinə daxil olmuşam. Oraya, necə deyərlər, zorunan salıblar. Həkim olmaq eşqilə imtahan verdim, imtahanlardan topladığım balım da məqsədim üçün yetərli idi. Lakin o zaman məni adamsız görüb sevmədiyim ixtisasa itələdilər. Oranı da 4-5-lə qurtarsaydım da, bircə gün də aptekdə işləmədim. Qəti sevmədiyim ixtisas idi.

- Təyinatla məni Ermənistana işləməyə göndərdilər. O  zaman bu respublikada bu ixtisas üzrə ali təhsil məktəbi yox idi. Mən də öz rayonumuzda işləyəcəyim, qoca valideynlərimə dayaq olacağım ümidiylə İrəvana getdim. Lakin idarə müdirliyi rayonumuz olan Meğrinin adını belə çəkmək istəmirdi. İki ayağın bir başmağa dirəmişdi ki, gərək Sisiyanın təzə salınmış Şamp qəsəbəsinə aptek müdiri gedəsən. Mən də getmədim. Uzun dava-dalaşdan sonra rədd cavabi yazılmayan təyinatımı müdir üstümə tulladı. Dedi gedirsən get, ancaq sən bizə lazımsan. Lazım olsaydım da, bir də İrəvana dönmədim. Açıq qalmış təyinatımı götürüb Bakıya qayıtdım və Azərbaycanın o zamankı Səhiyyə nazir Fəxri Vəkilov məni başa düşüb təyinatımı dəyişdi.  Akademiyada işə düəzldim. - Odur ki, bir il Bakıda qalmaq məqsədi ilə, Azərbaycan EA-da necə deyərlər, başımı girələdim, ikinci il Tibb İnstitutunda Latın dilindən saat hesabı müəllimliklə yanaşı, 1 Nömrəli Bakı Tibb kollecində də Latin dili və Farmakologiya üzrə əsas müəllim vəzifəsinə düzəldim. Bu da məni qane etmədi. Amacım özümü elmə həsr etmək idi. Odur ki, bir il müəllimlikdən sonra Akademiyaya qayıdıb biokimya üzrə aspiranturaya girdim. Bakı və Kiyevdə elmi işimi başa vurub biokimya üzrə də alimlik dərəcəsi aldım. Sonrakı illər Akademiyada və Bakı Dövlət Universitetində baş elmi işçi və Laboratoriya müdiri kimi fəaliyyət göstərdim. -1990-da Universitetdən işdən çıxardılar. Düz bir il Vətəndə işsiz qaldım. 1991-də Amerika laboratoriyalarına göndərdiyim rezyümelər əsasında, Alaysakadan işə dəvət aldım. Sovet sisteminin yıxıldığı dövrlər Alsakaya köçdüm. - Amerikada müxtəlif sahələrdə çalışsam da, əsas məqsədim Azərbaycanın itmiş tarixini araşdırmaq olub. Odur, 1994-də "The Turkic World-Türk Dünyası" adlı jurnal nəşr etməyə başladım. Bu sahəyə marağım hədsiz idi. Sovet İttifaqında Türkologiyaya aid çoxlu əsərlər oxumuşdum və "şumer" deyilən məfhumla ciddi şəkildə maraqlanırdım. Və elə həmin ildən də Amerikadakı zəngin ədəbiyyatdan istifadə edib gil lövhələrə aid materialların tədqiqinə girişdim. 1994-də mixi yazılı ilk mətnin azərbaycanca olduğunu özüm üçün dəqiqləşdirəndən sonra isə özümü tamamilə bu sahəyə vurdum. İndi özümü qanadların şəmin oduna vurub yandıran pərvanəyə bənzədirəm. Gecə-gündüz antik əsərlərin yeni tərcüməsi ilə məşğulam. Və etdiyim yüzlərcə mətn azərbaycan türkcəsində tamamilə fərqli və daha elmli, həyati səslənir. Yuxarıda dediyim jurnalın adını ilk baxışda uyuşmayan məfhumları uyuşduran (buna latinca sinkretizm deyirlər) "Babylon-Azerbaijan" adı ilə nəşr etməyə başladım. Onun indiyə kimi 15 nömrəsi çıxıb. 

- Amerika Nümayəndələr Palatasının Xarici Əlaqələr   Komitəsinin erməni "soyqırımı"nı tanımasından sonra, Türkiyə-Amerika münasibətləri əvvəl kimi isti olacaqmı?

- Əlbəttə. İndiyə kimi 20-dən çox ölkə parlamenti Türkiyə əleyinə böhtan və şər dolu qətnamələr qəbul edib. Və görünür, fəaliyyətsizliyimiz sayəsində bu cür şərin dünya boyu yeriməsinə start verilib. Sabah bu rəqəm 120 də ola bilər və yəqin ki, olacaq. Bu cür "tanıyanların" içərisində Rusiya da var. Və zənnimcə ilkinlərdən biridir o. Rusiya əslində Türkiyə əleyhinə yeridilən bu siyasətin də, haqqında bu qədər geniş danışılan hadisələrin də əsas baiskarıdır. Yəni Türkiyə ermənilərini Ottoman imperiyasına qarşı qaldıran da odur, indi bu cür yalanlara qığılcım verən də odur. Erməniləri I Dünya müharibəsi dövründə Ottoman əleyhinə qaldıran və ona silah verib, dayaq duran dövlətdir. Və o zamandan indiyə kimi də onları bizim əleyhimizə şirnikdirən şər qüvvədir. 1915-ci ildə ermənilər 600 il tərkibində olduqları Osmanlı İmperiysına arxadan xəncər sapladıqları bəd əməllərinə görə deportasiya olunmuşdular deyək ki. - Və əvvəl Bizans, sonra da Ottoman tərkibində kiçik bir xalq kimi heç dövləti də yox idi. Ancaq nüvəsində Rusiyanın durduğu Sovet dövləti cəmi bir neçə ilə onlara Qərbi Azərbaycan torpaqlarında son min illik tarixlərində ilk erməni dövləti yaratdı. Cəmisi bir neçə ilə. Fəqət Roma İmperatoru Pompey dövründən İsrail-Fələstin topaqlarından qovulmuş yəhudi kimi bacarıqlı, təcrübəli, zəkalı bir xalq öz dövlətini 2000 il sərgərdan həyat sürdükdən sonra qura bildi. Dayağın gücünü, türkə düşmənçiliyin səviyyəsini  görürsünüzmü? Rusiya daima türklüyə, Türkiyəyə qənim kəsilib. Mən, rusların bir xalq kimi formalaşdığı andan (bizim eranın 10-cu əsrindən sonra) indiki Rusiya çöllərində min illərlə mövcud olmuş türkdilli peçeneqlərin, polovetslərin, kıpçakların, krım türklərinin, bulqarların,  vaxtilə əsrlər boyu Bizans İmperiyası ilə dünya siyasi durumunu balanslaşdırmış Türkdilli xalqların konglrmeratından ibarət olmuş Xəzər kimi qüdrətli Xaqanlığın (İmperiyanın) axırına çıxdığı tarixi faktları nəzərdə tuturam.   - İndi də Rusiya ermənilərin əliylə Türkiyəni, Azərbaycanı vurur. Bizə düşmən kəsdirdiyi pis günə özünün saldığı xalqın çətin anlarında hətta canlı qüvvə ilə də ona dəstək verir. İndi ermənilərin parlamentlər boyu yürüşündə də ilk dəstəkçi Rusiyadır. Bu açıq-aşkar görünür. Bununla belə, bildiyiniz kimi, bu gün Rusiya-Türkiyə iqtisadi, qarşılıqlı ictimai münasibətləri öz apogeyinə çatıb. Vaxtilə biz ruslardan qız alırdıq, indi Türkiyə türkləri bu səmtə yönəliblər. Ruslarla təkcə alver etmirlər, biznes qurmurlar, həm də  qohumluq münasibətləri qurur və genetik əlaqələr yaradırlar. - Bu baxımdan bütün "soyqırımı" tanıyan və tanıyacaq ölkələrlə işbirliyini hec cürə kəsmək olmaz. Bir neçə il bundan qabaq elə bu iş üstündə Fransa ilə münasibətlər pozuldu. İndi deyəsən yenə də həmən daş, həmən tərəzidir. Türkiyə qətnamələrin qəbulu günlərində, səfirlərini geri çağırsa da, özünü dünyadan təcrid edə bilməz. Həyatda ən pis şey ətrafdakılardan təcrid olunmaqdır. Bu, ailədə də, kollektivdə də ən gərgin yaşanan, ağrılı bir durumdur. Hətta heyvan sürülərindən belə təcrid olunanının nə hala düşdüyünü seyr etmək göynərtili məqamdır. Düşmən də elə buna çalışır. Türkiyə isə əli qoynunda durub, günəbaxan Günəşə baxan kimi, parlamentlərə baxıb diksinir, diksindirir bizi. Nə etmək olar ki, düşməni tərkisilah edəsən? Burada bir neçə dəfə Türkiyə rəhbərlərinə etdiyim müraciətləri olduğu kimi vermək istərdim.

 Sayin CUMHUR BASHKANI ABDULLA GUL:         ABD kongresinin  Dishishleri bakanliginın ardincan Isvec parlamentosunda ermeni tasarisinin (qetnamesinin) tesdqi tun Turk dunyasi icin rusvayci bir karardir. Hepsimizi sonsuz uzuyor. Onun bu yil, ya başka bir yil ABD Senatından da kececeyi shuphesiz gorunur. Shu, yalniz Turkiye icin degil, tun Turk dunyasi icin töhmetdir, rüsvayçılıqdır.    Turkiye bir hey ermenilere muraciet yapib, "gelin arshivleri acalim!" diyor. Aslinde Turk kelimesi "arxa-arka"-dan yaranmish "arxiv-arshiv" kelimesi ermenini, biz "soykirim" kelimesinden korkan gibi korkuduyor. Onlara arshiv yok, Turkiyeyi, hepsimizi daim gerginlikde saklamak ve sonradan tezminat almak ve Turkiye topraklarina iddialarini esaslandirmak  lazimdir. Ve bu yolda dunyaboyu uzanan yolun esas hissesini kecibler. Turkiyenin fealiyyetsizliyi, Azerbaycanin acizliyi fonunda.    Elbette, Azerbaycandaki saldiri onlara kol-kanad verdi. Onlara arshiv yok, tezminat, Turkiyeden taleb etdikleri 6 vilayet lazimdir. Bu anlamda, shimdi onlara sifirdan bashlamak qeti shekilde el vermir. Onlar yalan dediklerinin farkindadirlar.    Ve bu yalani, yalnız sizin arshivler ortaya koymak iktidarinda, Cenab Cumhur Bakani: Turkiye devleti dunya ilim adamlarina muraciet yapmalidir: "Gelin uz-uze oturalim, arxivleri acalim"ı dünya alimlerine demelidir. Ve her isteyeni Turkiye arshivlerine getirmelidir pulsuz-parasiz. Bu ishi bu yilin Mart-Nisan aylarinda bashlamak lazimdir.    Sonra zaman-zaman dunya ilim adamlarina muraciet yapmali, onlari Ankaraya, Istanbula, Izmire, Erzruma davet etmeli ve shu sahedeki materiallari ortaya koymak icin cabalar gosterilmeldir. Her yil azindan 2-3 defa ILIM KONGRELERI yapilmalidir Turkiyede, Azerbaycanda, diger memleketlerde. Orada dunya alimleri "1915. yilin olaylari"na resmi kiymet vermelidirler. Alinacak yekun cevaplar dünya medialarına, Internet portallarina, (ermenilerin minlerle soykirim saytlari fealiyyetde bu gun), dunya PARLAMENTOLARINA, prezidentlerine, BMT'ye, YUNESKO'ya, NATO'ya, Avropa Birliyi, Avropa Ittifaki parlamentolarina, Dini kurumlara, Islam Olkeleri Kongreyine, Kralliklara, diger egitim teshkilatlarina gonderilmeli. Ermenilerin iftira, yalan ve uydurmalari rusvay edilmeli.     Ish o yere catib ki, Isvec Parlamentosunun turk esilli uyesi Mehmet Kaplan dushmen terefinde cikish edir. Orkan Pamukun "Beni soykirim didiyime gore olkemden kovubar" iftirasi Turkiye aleyhine silah gibi ishledilir.     Yalniz ilim yolla Turkiyeye ve turkluye atilan camurun karshisini almak mumkun. Lap Amerika kongreyi, yarin Ingiltere, İspaniya kongreleri ermeni tasarisini tanısa bile, "1915. yilin olaylari" adi altinda ilim kongreleri daim yapilmali, dunya tarihcileri, arhivshunaslari, siyasetcileri, parlamento uyeleri (kim istese) ermenisiz de bir araya getirilmeldirler - dunyanin muhtelif sheherlerinde - yilda 2-3 defa!

    Siz tun turk halkinin ve tun turk dunyasinin namuslu insanlarinin taleyine bigane kala bilmezsiniz. Tasari her kere her hanki parlamentoda "evet" alanda, coklarimiz hayatimiz icin tehlikeli olan kritik anlar yashiyoruz.    Saygilarimla, Dr. Tariyel Azətürk, Sietl, ABD,

 - Bunun əvəzində sayin Baş Bakan Erdoğan 100 min illegal erməni vətəndaşını ölkəsindən qovacağı ilə hədləyir. Lap qov. Onların həyasızcasına tələb etdikləri 400 milyardlq təzminatı və 6 vilayət boyu zəngin torpaqları 100 min vətəndaşlarının müvəqqəti qazanc itirmələrinə çox asanlıqla qurban verəcəklərinə şübhə yoxdur. Bir də ki, sən qovduğun illeqalları daha zəngin İsveçin, Fransanın, İngiltərənin, Amerikanın qəbul etməyəcəklərinə kim zəmanət verər? O zaman tamaşa bütün çılpaqlığı ilə bizi rüsvay etməyə yönələcək. Və bunu qəsdən edərlər də.

(Müsahibənin davamı var)

Elnur Eltürk