GünAz TV: O, postsovet məkanındakı (keçniş Şurəvinin yerindəki) ölkələri Avrasiya İttifaqında birləşdirmək istəyir.

Rusiyanın baş naziri Vladimir Putin postsovet məkanını Avrasiya İttifaqında birləşdirmək üzərində baş sındırır. Onun "İzvestiya" qəzetində dərc olunan məqaləsindən belə qənaət çıxarmaq olar.

Qeyd edək ki, məqaləsində Putin MDB (müstəqil dövlətlər birliyi) ilə bağlı gələcək planlarından (tərhlərindən), postsovet məkanında inteqrasiyadan (idğamdan) bəhs edir.

RF-nin (Rusiya Federasiyasının) indiki baş naziri və gələn ilin martında keçiriləcək prezident seçkisində Kremlə yenidən sahib olacaq Putin yazır ki, yeni Avrasiya İttifaqı Rusiya-Belarus-Qazaxıstan Gömrük İttifaqı əsasında qurula bilər: 2012-ci il yanvarın 1-də Rusiya, Belarus və Qazaxıstanın iştirakı ilə qüvvəyə minəcək Vahid İqtisadi Məkan (Gömrük İttifaqı) yalnız bizim üç dövlət üçün deyil, həm də bütün postsovet dövlətləri üçün mübaliğəsiz tarixi bir mərhələdir. Buna qədərki yol çox keşməkeşli olub. Bu yol 20 il əvvəl Sovet İttifaqı (keçmiş Şurəvi) dağılıb yerində Müstəqil Dövlətlər Birliyi (MDB) yaranandan başlayıb".

   MDB-nin yeri və roluna toxunan Putinə görə, bu birlik sabiq sovetlər məkanında iqtisadi, humanitar (insani) və siyasi əlaqələri qorumağa imkan verib: "MDB-nin səmərəliliyini müxtəlif cür qiymətləndirmək, onun daxili problemləri və özünü doğrultmayan ümidləri haqqında çox danışmaq olar. Ancaq bir şey şəksizdir ki, MDB bizim regionumuzun (bölgəmizin) əsas problemlərinə dair tərəflərin mövqelərini yaxınlaşdırmaq və vahid mövqe işləyib hazırlamaq üçün əvəzolunmaz bir mexanizmdir. İndi bizim MDB və digər regional (bölgəsəl) birliklər çərçivəsində əməkdaşlığımızın prinsiplərini (əsllərini, ilkələrini) ciddi şəkildə modernləşdirmək imkanımız yaranıb".

   RF baş nazirinə görə, üç dövlətin vahid Gömrük Məkanı Avrasiya İqtisadi İttifaqının təsis edilməsinə şərait yaradır ki, bu birliyə digər MDB dövlətləri də qoşula bilər:

   "Söhbət inteqrasiyanı vətəndaşlar və biznes üçün aydın və cəlbedici, davamlı və uzunmüddətli bir layihəyə çevirməkdən gedir. Elə bir layihəyə ki, o, cari siyasi və hər hansı digər konyuktur dəyişikliklərdən asılı olmasın. Qeyd edim ki, 2000-ci ildə Avrasiya İqtisadi Məkanı yaradılanda məhz bu vəzifə qarşıya qoyulmuşdu. Nəticə etibarı ilə məhz strateji milli maraqların ümumi olduğunu anlamağın hesabına Rusiya, Belarus və Qazaxıstan gömrük ittifaqı formalaşdırdılar.

   Avropalılar Avropa Kömür və Polad Birliyindən Avropa İttifaqına 40 ilə gəlib çatıblar. Gömrük İttifaqı, Avrasiya İqtisadi Məkanı layihəsi daha dinamik həyata keçirilir. Çünki Avropa Birliyinin və digər regional birliklərin regional təcrübəsi öyrənilir. Biz onların güclü və zəif tərəflərini görürük. Bizim üstünlüyümüz də bundadır".

   Putin yazır ki, Gömrük İttifaqının və Avrasiya İqtisadi Məkanının əsas xüsusiyyəti onların "fövqəlmilli struktur" (struktur = saxtar, yapısal) olmasıdır":Bu iki layihə gələcəkdə Avrasiya İqtisadi İttifaqının formalaşması üçün zəmin yaradır. Eyni zamanda, Gömrük İttifaqının və Avrasiya İqtisadi Məkanının tərkibi tədricən Qırğızıstan və Tacikistanın hesabına genişləndiriləcək.

   Biz bununla da kifayətlənmirik. Qarşımıza daha iddialı məqsəd qoyuruq. Daha yüksək səviyyədə inteqrasiya - Avrasiya İttifaqına nail olmaq" ("Azadlıq" radiosu).

   Putin iddia edir ki, yeni ittifaq SSRİ-nin (Şurəvinin) bərpası yox, Avropa Birliyi kimi bir tərəfdaşlıq olacaq: "Söhbət SSRİ-ni bu və digər şəkildə bərpa etməkdən getmir. Artıq keçmişdə qalmış bir şeyi bərpa etmək sadəlövhlük olardı".

   Bununla belə, o, postsovet məkanında yeni iqtisadi və siyasi əsaslar üzərində sıx inteqrasiyanı "zamanın tələbi" sayır:

   "Biz güclü fövqəlmilli birlik modeli təklif edirik. Avrasiya İttifaqı açıq bir layihə olacaq. Biz ora digər ölkələrin, ilk növbədə MDB ölkələrinin üzv olmasını alqışlayacağıq. Eyni zamanda, kimisə ora zorla cəlb etmək fikrində deyilik".

   Yada salaq ki, bolşeviklərdənqalma bir əcaib ifadə var: "məcburi könüllülük". Vaxtilə SSRİ də "könüllülük" prinsipi ilə yaranmışdı. Keçmiş sovet respublikalarından (Cümhuriyyətlərindən) hansısa ayrılmaq istəyəndə Moskva ora tank göndərirdi.

   Putin indi Moskvanın xoşməramlı olduğunu inandırmağa çalışır: "Bizim bəzi qonşularımız postsovet məkanındakı inteqrasiya layihələrində iştirak etmək istəməmələrini onunla izah edirlər ki, guya bu layihələr onların Avropa seçiminə ziddir. Hesab edirəm ki, bu, çox yanlış təsəvvürdür. Biz kiməsə qarşı durmaq və ya kimdənsə özümüzü təcrid etmək fikrində deyilik. Avrasiya İttifaqı Böyük Avropanın ayrılmaz hissəsi olaraq universal inteqrasiya prinsipləri üzərində qurulacaq".

   Kremlin gələcək sahibi nə qədər pafoslu cümlələrdən istifadə etsə də, başqa donda görünməyə çalışsa da, Rusiyanın qonşularına münasibətində, beynəlxalq arenada (ərsədə) yürütməyə çalışdığı siyasətdə ciddi bir dəyişiklik yoxdur. Moskva buqələmun kimi rəngini dəyişmək istəsə də, həminki Moskvadır: nəyin bahasına olur-olsun, postsovet məkanında nüfuzunu bərpa etməyə və Qərbi buradan sıxışdırmağa çalışır. E.Mirzə / Ekpress qəzeti