GünAz TV: Bu gün İranda yeni dərs ili başlamalı idi. Ancaq təqvimin ilk, cüməyə, istirahət gününə düşdüyündən dərslərin sabah başlayacağı gözlənilir.

Güney Azərbaycan türklərinin ən adi insan haqqı, ana dilində təhsil almaq hüquq təmin edilmədiyindən məşhur bir sözü yenə yazırıq:«Sözümüzü o kəslərə deyirik ki, onlar kardır…».Elə ötən ildəki yazılardan birini təqdim etməkdə olardı. Amma İran İslam Respublikası (Cümhuriyyəti)  ötən bir il ərzində Güney Azərbaycan türklərinə münasibətdə panfarsçı düşüncədən əl çəkməyib,onu daha da sərtləşdirib.

Qısa bir örnək.İki ay öncə Güney Azərbaycanın Məlikkəndi (Mələkan) şəhərinin iş adamları və mağaza sahibləri iş yerlərinə türkcə ad qoyduqları üçün hakimiyyətin təzyiqinə məruz qalıblar. Həmin iş adamları şəhərin ümumi təhlükəsizlik idarəsinə çağrılıb və türkcə adlandırılan iş yerlərinin adlarının dəyişdirilməsi ilə bağlı xəbərdarlıq ediliblər.

Belə iş adamları hakimiyyətin bu sayaq ədalətsizliyinə qarşı müqavimət göstərsələr də, onların bu cəhdləri çox zaman uğursuzluğa düçar olur. Məcburi olaraq,dəyişdrilən adlara örnək olaraq, bunları göstərmək ola- «Axarsu kafesi» , «Qara dəniz yeməkxanası», «Anata taları», «Yağlı çörək çörəkxanası», «Yaşa mağazası», «Dəniz yeməkxanası» və b.

İran Mədəniyyət və İslam – İrşad Nazirliyinin Qərbi Azərbaycandakı idarəsinin Qərbaldust adına zalında kerçirilmiş toplantıda höccətülislam Məhəmmədbağır Kərimi də bu məsələyə toxunaraq demişdi : «Bəzi dükan yiyələri və iş adamları Qərb mədəniyyətindən ilham alaraq, iş yerlərinə yabanı dildə (türk dilini nəzərdə tutur-S.S.) ad qoymaqla kifayətlənməyib, öz iş yerlərində əcnəbilərə aid filmlər də nümayiş etdirirlər. Onlar bu davranışı ilə cəmiyyətdə xoşagəlməz psixoloji (rəvanşünasi)  mühit yaradırlar».

O, belə iş adamları və dükan yiyələrini hədələyərək, deyib ki, onlara belə işlərinə görə, xəbərdarlıq ediləcək, «əməllərini təkrarlayacaqları halda daha sərt tədbir görüləcək».

Öz yurdunda  oğul-qızına ana dilində ad qoymaq yasaq, öz mülkünə türkcə ad verilməsi qadağa və …

Güney Azərbaycan türklərinin milli haqları uğrunda haqlı mübarizəsi davam etməkdədir. Tehran isə onların bu təbii, qanuni, haqlı istəklərini həbslər, çeşidli fiziki və mənəvi işgəncələrlə qarşılayır.

Ötən gün Güney Azərbaycan tükrlərinin  milli kimliyi uğrunda mübarizə aparan tələbələrdən biri, Əfşin Şahbazi tutulub.O, Təbriz Universitetinin tələbəsidr.

ETTELAAT-ın Təbrizdəki  şöbəsinin əməkdaşları Əfşin Şahbazini sentyabrın 22-i səhər təhsil aldığı universitetdən aparıblar. Onun suçu bəlli deyil.Sentyabrın 20-də isə  Zəncan şəhərindən azərbaycanlı tələbələr Mehrdad Kərəmi, Camal Rzayi və Xəlil Qulami yoxa çıxıblar. Urmiya gölünün qurumasına İran hakimiyyətinin laqeyd münasibətinə etiraz olaraq, sentyabrın 23-də keçirilməsi nəzərdə tutulan aksiyanı əngəlləmək üçün onların tutulduğu ehtimal edilir.

Doğurdan da indi dünyanın hansı çağıdır?İran hakimiyyətinin bəyənməyib, «islamın düşməni» elan etdiyi Qərb dövlətləri Mars planetinə (səyyarə, kürə) qurğu göndərir, Günəş planetlər sistemindən kənarda yeni –yeni «günəşlər» və s. aşkarlayır. Ancaq 30 milyondan çox bir millətin 6 yaşlı oğul-qızları ana dili yerinə, «zəbane-maderi» öyrənməyə məcbur edilir.

Ana dilini bilməyən, bu dildə təhsil alması yasaqlanan 6-15 yaşlı bir məktəbli ona bu qadağaları tətbiq edənlərin danışdıqlarının doğru olduğunu qəbul edərmi?Heç şübhəsiz,yox!

Yeni dərs ili başlamazdan bir neçə gün öncə İran informasiya vasitələri ölkənin bütün orta məktəblərində namaz qılınmasının məcburi olacağı haqda xəbər yayıb. Bunu Təhsil Nazirliyinin orta məktəblər üzrə bölməsinin rəhbəri Mənuçehr Fəzli-Xani açıqlayıb: «Yeni dərs ilindən namaza xüsusi önəm veriləcək, məktəblərdə hər gün şagirdlər üçün namaz zəngi çalınacaq.Bütün orta məktəblərdə namaz zəngi icbari olacaq. Bütün məktəb direktorları şagirdlərin namaz qılması üçün hər gün 20 dəqiqə vaxt ayırmalı, müəllimlərlə şagirdlər həmin vaxtda namaz qılmalıdırlar.Biz bu məsələni ciddi şəkildə nəzarət altında saxlayacaq, proqramın həyata keçirilməsini təmin edəcəyik. Ümid edirik ki, namaz zəngi çalınanda bütün şagirdlər namazlarını qılacaqlar. Bununla da cəmiyyətdə namaz mədəniyyətinin yayılmasına şahid olacağıq».

Azərbaycan Respublikasının daxili işlərinə müdaxilə etməyə çalışan, habelə ölkəmizdə qarşılıqlığın yaranmasında maraqlı olan Tekhran hakimiyyəti indii də güneli-quzeyli Azərbaycan türklərini üz-üzə qoymaq niyyətindədir.

Ötən həfətinin sonunda Azərbaycan Respublikasının Təbrizdəki Baş Konsulluğunun binası qarşısında aksiya keçirilib. Bu tədbirin iştirakçıları yeniyetmə, baş verənlərdən xəbərsiz yeniyetmə azərbaycanlı qızlar və İran İnqilab Keşikçiləri Qvardiyasının (Sepah) əsas kadr bazası sayılan, yarım hərbi dəstə, bəsiclər olub.

Tehran hakimiyyəti güney azərbaycanlı məktəblilərə ana dilini yasaqladığı halda onları quzeydəki soydaşlarına qarşı qoymaqdan belə çəkinmir. Bir neçə ay öncə bir qrup yeniyetmədən Azərbaycan hakimiyyətinə təzyiqlər etməyə çalışıb. Onlar əllərində «Hicaba azadlıq!» və s. şüralar yazılmış plakatlar tutdururlar.

Tehran hakimiyyətinin ana dilində təhsildən məhrum etdiyi, milli varlığını dandığı bu yeniyetmə azrəbaycanlı yeniyetmə qızlar İran İslam Respublikasının və fars şovnizminin hiyləsindən xəbərsiz çirkin «oyunlara» cəlb edilirlər.

Yerri gəlmişkən, bu həmin Azərbaycandır ki, SSRİ (Şurəvi) kimi qəddar bir ateist dövlətdə dinlərini qoruyub saxlamağı bacarıblar. Həmin ağır günlərdə nə İran İslam Respublikası, nə Səudiyyə Ərəbistanı, nə də indi Azərbaycan vətəndaşlarına «dini təhsil verməyə çalışanlar» yox idi.

Tehran hakimiyyəti  oxşar oyunu Azərbaycan Respublikasında da oynamağa çalışır.

Ölkəmizdə dini ayinlərin icarsı ilə bağlı (məsələn, Ramazan ayının başlaması və başa çatması) fitva vermək qabiliyyətində olmayanlar özlərini islamın «qoruyucusu» kimi göstərməyə cəhd göstərirlər.

Yeri gəlmişkən, 1992-ci il Fevralın 21-dən başlayaraq, YUNESKO hər il Beynəlxalq Ana dili günün qeyd edir. Həmin günün ağırlanmasında məqsəd dünyada «dillərin ölməsinin» qaşısını almaqdır. Araşdırmalara görə, dünyada 6 min dil var və hər ilə neçə-neçə dil sıradan çıxır. Bir çox mütəxəssis bu baxımdan Güney Azərbaycan türklərinin ana dilinin də məhvolma təhlükəsi ilə üzləşdiyini söyləyirlər. Buna səbəb həmin dildə məktəbin olmaması, milli-mədəniyyətin inkişafının qarşısının alınması, milli varlığın danılması göstərilir.

Artıq neçə ildir Güney Azərbaycan türkləri beynəlxalq ictimaiyyətin və ölkə rəhbərliyinin diqqətini bu məsələyə cəlb etmək üçün çeşidli tədirblər keçirməyə cəhd göstərir. Ancaq onların bu haqlı tələbələrini ödəməkdənsə, hakimiyyəti azərbaycanlıları polis dəyənəkləri, təziyq və həbsxanlarla qarışılayır…

İslam Dinin Müqəddəs Kitabında ayələrin ərəb dilində göndərildiyi dəfələrlə təkrarlanıb. O, bunu ərəblərin Onu həm də  ana dilində tanımaları üçün edib…

Sədrəddin Soltan