GünAz TV mətbuat mərkəzinin növbəti müsahibi, “Anayurd” qəzetinin və “habermedyatürk” saytının köşə yazarı, Türkiyədə diaspor fəalı Zaur Bayramlıdır.

- Sizcə, Türkiyə hakimiyyəti nə üçün Urmu gölü məsələsi ilə bağlı hadisələrə öz mövqeyini ortaya qoymur?

- Elnur bey, hesab edirəm ki, bu bir neçə cümlə ilə cavablandırılacaq bir məsələ deyil. Çox dərinə getsək bunun bəlkə də müəyyən tarixi köklərinin olduğunu da söyləyə bilərik. Ümumi yanaşsaq isə demokratik ölkələrdə hökumətlər daha çox ictimaiyyətdən gələn tələblər əsasında fəaliyyət göstərməyə meyl göstərirlər. Bir mənada ictimaiyyət hökuməti öz istəkləri doğrultusunda addımlar atmağa “məcbur” edir. Bu mənada hökumətdən daha əvvəl bu məsələnin Türkiyə ictimaiyyətində özünə yer etməsi lazımdır ki, hökümət də istəsə də, istəməsə də bu məsələyə reaksiya versin, və yaxud hər hansı bir qərar alsın. Amma təəssüflə demək lazımdır ki, biz Urmu gölü faciəsini Türkiyə ictimaiyyətinə yetərince tanıda bilməmişik. Hökumətdən əvvəl bu məsələ ilə bağlı Sivil Toplum Örgütleri (Qeyri Hökumət Təşkilatları), siyasi partiyalar ve mətbuatla ciddi şəkildə işləmek lazımdır. Ortada olan nəticə istər Urmu gölü məsələsi ilə bağlı, istərsə də ümumiyyətlə Güney Azərbaycan məsələsi ilə bağlı həm diaspor təşkilatlarımızın, həm Azərbaycan adını daşıyan dərnəklərin bir çoxunun, həm də Azərbaycan iqtidarı tərəfindən guya “Azərbaycana etdikləri xidmətdən” dolayı mükafatlandırılanların hər hansı bir fəaliyyətdə olmamalarını göstərir.

- Ölkənin əsas mediası bu məsələyə diqqət ayırırmı?

- Əlbəttə, ayrılan diqqətin yetərli olduğunu söyləmək mümkün deyil. Amma “heç bir diqqət yoxdur” demək də məncə haqsızlıq olardı. Keçən həftə Ankaradakı İran səfirliyi önündə keçirdiyimiz piketə Kanal D ana xəbər proqramında geniş yer verildi və yazılı mediada bir çox önəmli qəzetler və xəbər agentlikləri (ajansları) olmaqla, işıqlandırıldı. Bir neçe gün əvvəl TRT kanalında Urmu gölü ilə bağlı gözəl bir sənədli film yayınlandı. 2 gün əvvəl isə Türkiyənin ən böyük qəzeti olan Hürriyət qezetinin çox önəmli bir köşə yazarı olan Yalçın Bayer “İran Türkləri ayaklandı” başlığı ilə geniş bir köşə yazısı yazdı. Bu gün Kanal B televiziyası Urmu gölü məsələsi ilə bağlı məni canlı yayın proqramına dəvət etdi. O gün Ankarada olmayacağım səbəbindən, həm də Urmu gölü ilə bağlı Güney Azərbaycanlı qardaşlarımızdan birinin danışmasının daha doğru olacağını fikirləşdiyim üçün, Güneyli dostlarımızdan bu proqrama çıxmalarını xahiş etdim. Demək istədiyim budur ki, Türkiyə mətbuatında Urmu gölü məsələsinə və Güney Azərbaycan mövzusuna diqqət getdikcə artır və mən sizi əmin edirəm ki, bu diqqət daha da artacaq.

- Nəzərə almaq lazımdır ki, Güney Azərbaycan türk dünyasının bir parçasıdır. Bəs nə üçün, Güney Azərbaycan məsələsi diqqətdən kənarda qalıb?

- Məncə, Türk Dünyasının birliyi məsələsini stratejik hədəf olaraq hələ hamı mənimsəmiş deyildir, o cümlədən də həm Türkiyənin, həm də Azərbaycanın iqtidarları. Çünki hər iki ölkədə, hətta Orta Asiyadakı digər Türk Cümhuriyətlərində iqtidar olan partiyaların proqramlarında(layihəsində) Türk Dünyasının birliyi məsələsinə yer verilməyib. Bəlkə də yaxın gələcəkdə hadisələrin inkişafı iqtidarları bu yöndə addımlar atmağa məcbur edə bilər. Amma bu gün görünən o ki, Türkiyənin Rəcəb Təyyub Ərdoğan başçılığındakı hökuməti Türk Dünyasından daha çox ərəb dünyası, Yaxın Şərq (Orta Doğu) və Afrikaya yönəlik siyasət yürüdür, Azərbaycan iqtidarı isə müəyyən mənada biraz Rusiya meylli, biraz da İrandan çəkindiyini biruzə edən guya “balans”(tarazlaşdırılmış) siyasət yürüdür. Bu şərtlər altında bu gün bu iqtidarlardan Güney Azerbaycanın müdafiəsi yönündə aktiv siyasət gözləmək məncə çox da ümidverici sonuclara gətirib çıxarmaz. Amma mən inanıram ki, ən yaxın gələcəkdə Güney Azərbaycanda baş verəcək olan olaylar istər Türkiyə iqtidarını, istərsə də Azərbaycan istidarını öz xarici siyasətinə, özəlliklə də Güney Azərbaycana yönəlik siyasətinə yenidən göz atmağa məcbur edəcək.

Söhbətləşdi: Elnur Eltürk