GünAz TV mətbuat mərkəzinin növbəti müsahibi, Azərbaycan Milli Strateji Təhqiqatlar Mərkəzinin sədri,  siyasi şərhçi Natiq Miridir.

-  Natiq bəy, Rusiyada baş tutan görüşü necə dəyərləndirirsiniz?

- Bu, Medvedyevin dönəmində baş tutan sayca 11-ci görüşdür. Keyfiyyət baxımından digər görüşlərdən fərqlənmədi. Sadəcə görüntü olsun deyə, hər dəfə bir bəyanat qəbul edilir, bunun isə heç bir hüquqi keçərliliyi yoxdur. Dünya güclərinin beynəlxalq hüququ çeynədiyi bir dönəmdə belə bir absurd (puç) bəyanatın nə hökmü, nə müsbət nəticəsi ola bilər ki? Sadəcə dünya güclərinin başlarının özlərinə qarışdığı bir dönəmdə Rusiya son 10 görüşdə imicinə (vəchə) dəymiş ziyanı kompensasiya (dəyən ziyanın ödənilməsi) etmək istəyir. Bu görüş sırf Rusiya dövlətinin çıxarları üçündür. Rusiya bir daha dünya güclərinə mesaj verdi ki, Cənubi Qafqazı biz öz əhatə dairəmiz hesab edirik və bu çoğrafi məkanda mövcud olan münaqişələrin çözümü də bizə düşər. Rusiya Qarabağ münaqişəsinin həlli prosesində (sürəcində) öncüllüyü hansısa güc mərkəzinə versə, Cənubi Qafqaz ölkələri üzərində öz təsirini və nəzarətini itirər. Ona görə də Rusiya bölgədə nəzarətini saxlamaq üçün ilin əvvəlindən yenidən hərəkətə keçib.

-  Qəbul edilən birgə bəyanat Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə hansısa bir formada təsir edəcəkmi? Xüsusilə, hər iki ölkənin cəmiyyəti “xalq diplomatiyası”na hazırdırmı?

- O bəyanat ruhsuz cəsəd kimi bir şeydir. Baş qatmaq üçün nəzərdə tutulmuş bir nəzəri mexanizmdir. Heç bir əsası olmayan bu ideyanın süni görüşlərlə xalqları yaxınlaşdıracağına və bunun da problemin çözümünə yaxınlaşdıracağına kim inanar? Əvvəla, Azərbaycan və Ermənistan kimi cəmiyyətlərdə xalqların iradəsi heç nəyi həll etmir, hətta öz hakimiyyətini belə formalaşdıra və sahib çıxa bilmir. Görüntü xarakterli (mahiyyətli), xüsusilə də təyin olunmuş insanların onlarla görüşü nəyi dəyişdirə bilər ki? Azad olmayan xalqların nə diplomatiyası? Bunlar boş şeylərdir və zaman öldürməkdən başqa bir şeyə yaramaz. Öncə rejimlər islahatlar yoluyla demokratikləşməlidir. Yalnız inkişaf etmiş demokratik cəmiyyətlər cəlbedici olur və xalqların strateji seçimində bu amil əsas rol oynayır. Ana Azərbaycan əskidir, Qarabağ bir problem olaraq yeni doğulan uşaqdır. İndi sən bu yenini köhnə bətnə necə qaytara bilərsən? Onun üçün Azərbaycanın yeniləşməsi və cəlbedici olması lazımdır. 

- Ümumiyyətlə, Medvedyev dönəmində 10-dan artıq görüşün keçirilməsinə baxmayaraq münaqişənin həlli ilə bağlı heç bir irəliləyiş əldə olunmadı. Putin hakimiyyəti dönəmində nəsə gözləməyinə dəyərmi?

- Putin Medvedyevdən fərqli olaraq daha çox ermənipərəst siyasət yürüdür.və prezident seçilərsə, bundan sonrada belə davam edəcəyini düşünürəm. Medvedyev tərəflər arasında balans siyasəti yürüdürdü və bu da Ermənistanın siyasi çevrələrində "Rusiya Ermənistanı satdı" deyə, qəbul olunurdu. Medvedyev yenilikçi olaraq Azərbaycanın strateji önəmini anlayırdı və bu baxımdan Azərbaycanı narazı salmaq istəmirdi. Putin isə avtoritar (istibdadi) düşüncə tərzi ilə dəyişən dünyanın ruhuna uyğunlaşa bilmir və Ermənistanın bölgədəki dağıdıcı amil olaraq köhnə status-kvoda (hazırkı vəziyyət) qalmasını istəyir, bu yöndə imperiya siyasətini yürütməkdə davam edir. Ancaq Rusiyanın bi siyasəti davam etdirə bilməsi üçün imkanları varmı, bu artıq ayrı sualdır. Ona görə də Putin siyasətinin bölgədə sülh gətirəcəyini düşünmək sadəlöhvlük olardı.

Söhbətləşdi: Elnur Eltürk