GünAz TV: «Xain xoflu olar», yaxud «öz yuvasına hürən tülkü bit basar», biri də «özgə məhəlləsini özününkünə hür»mək kimi atalar sözümüz var. Bunu dədələrimiz öz millətinin, ulusunun haqlı maraqlarına çıxanlara deyiblər.

Əvvəlrdə olub, ancaq Azərbaycan Respublikası (Cümhuriyyəti) müstəqilliyini bərpa edəndən sonra İran İslam Respublikası, Rusiya bir sıra hallarda Ermənistan mövqeyindən ölkəmizə və bütövlükdə millətimizə qarşı hədyanlar danışıb, özlərini rəsmi Tehrandan, Moskvadan çox fars şovnistlərinə, velikorus şovnistlərrinə xidmət edənlər təəssüf ki hələ də tapılır.

Özlərindən razı olan belələri özgə qapsında quyruq bulayanlardır. Bu sayaq vətəndaşlarmızın arxasına düşüb gedənlər də tapılır. Nə isə…

Bir neçə ildir ki, Güney Azərbaycan türkləri Urmiya gölünün quruması və Qərbi Azərbaycan əyalətinin Tehran hakimiyyəti tərəfindən kürdləşdirildiyinə dair həyacanlanmaqdadırlar. Bu bölgənin kürdləşdirilməsi elə Moskva tərəfindən Qafqazda, o cümlədən Azərbaycan torpaqlarının  ernəniləşdirilməsinə çox oxşayır.

İki ildir ki, İranda və ondan xaricidəki azərbaycanlılar Urmiya kimi dünya incisinin yox olması ilə bağlı çeşidli etiraz aksiyaları keçirir. 1967-ci ildən Urmiya gölü qoruq elan olunub. Bundan başqa UNESKO da buranı qorunan təbii ərazilər sıransına daxil edib.

Ötən həftə  Güney Azərbaycanın bir sıra şəhərlərində, o cümlədən Urmiya və Təbriz şəhərrlərində  Urmiya gölünün qurumasına etiraz aksiyası keçirilib.

Həmin etiraz aksiyalarına (yürüşlərinə) qarşı hakimiyyət zor tətbiq edib. İlkin məlumata görə, 200 yaxın aksiyaçı tutulub, 345 nəfər yaralınıb, bir nəfər isə həlak olub.

Yerli müşahidəçilrin məlumatına əsasən, bu tədbirə minlərlə vətəndaş qatılıb. Sayın dəqiq aparılmamasına səbəb yürüşün əsas küçələrdə, bir neçə istiqamətdə keçirilməsi göstərilir.

Baş verən ekoloji problemə hakimiyyətdən də reaksiya (əksüləməl) gəlir. Ötən gün İran prezidenti Mahmud Əhmədinejad Urmiyada olub.

İran parlamentin iki həftə öncəki toplantısında Urmiya gölünün quruması ilə bağlı çeşidli fikrilər səslənib. Deputatların (millət vəkillərinin) söylədiklərində belə nəticə çıxarmaq olar ki, hakimiyyət bu su hövzəsinin quruması ilə barışır və ya onun quruyub məhv olmasını gözləyir.

Bucnurddan olan palament üzvü Musəlrza Sərvətinin söylədikləri bu qənaəti bir daha təsdiqləyir. O, müzakirələ zamanı deyib ki, Urmiya gölü ətrafındakı əhali (əsasən azərbaycanlılar-S.S.) «başqa yerə köçsün, gedib başqa bir işlə məşğul olsun.Bu göl quruyacaq».

M.Sərvəti əlavə daha sonra edib: «Göl ətrafında əkinçiliklə məşğul olanlara vəsait ayırmaqdansa, onların oralardan köçüb getməsinə pul vverilsə daha yaxşı olar. Bu vəsaitlə onlar başqa işlə məşğul olarlar. Bir halda ki gölün iki ilə quruyacağını söyləyirsiniz,onda niyə hay-küy salıb, dövləti qınyayırsınız?»

Şərqi Azərbaycan əyalətinin bəzi rəsmiləri Urmiya gölünün qurumasının qarşısının alınması üçün ayrılan maliyyə vəsaitinin həcmi barədə təzadlı xəbərlər yayırlar.

Təbrizin İran parlamentindəki nümayəndəsi Məhəmmədhüseyn Fərhəngi 35 milyon dollara yaxın vəsaitin (büdcə) Urmiya gölünün qurumasının qarşısının alınmasına sərf olunacağı haqda yerli informasiya təmsilçilərinə məlumat verib.

Şərqi Azərbaycan əyalətinin valisi Əhməd Əlirza Beygi onun «yalan danışdığını» söyləyərək, deyib ki, İran təqvimi ilə bu ilin dövlət büdcəsindən Urmiya gölünə 20 milyon dollar ayrılıb.

«Nəsimi Qaradağ» qəzetinin məlumatına əsasən, vali deputatın dediklərinə işarə edərək, bildirib:«Onun fikrincə, təkcə Araz çayından gölə su gətirmək üçün bir trilyon tümən (bir milyard dollar) maliyyə vəsaiti lazımdır».

O, deputatın bu çıxışını qarşıdan gələn parlament seçksi ilə əlaqələndirib: «Seçklər yaxınlaşdığından özlərini yenə məclis üzvü görmək istəyənlər Urmiya gölünün qurulmasından təbliğat vasitəsi kimi yararlanmaq istəyir, bu səbəbdən problemin aradan qaldırılması üçün maliyyə vəsaitini bu məbləğdə göstərirlər».

Məhəmmədhüseyn Fərhəngiyə istinad edən, mətbuat Araz çayından Urmiya gölünə su gətirilməsi layihənin bir milyard dollar lazım olduğunu, ancaq bu ilki büdcədən cəmi 35 milyon dollar ayrıldığını yazıb.

Urmiya gölünün qurumasına İran hakimiyyəti,hökumət və parlament başdansovdu yanaşsa da Güney Azərbaycan əhalisi bu su hövzəsinin məhv olmasına qarşı mübarizəni davam etdirir.

Xatırladaq ki,İran hökumətinin ötən iliki iclaslarından birində Mahmud Əhmədinijatın başçılığı altında Urmiya gölünün problemlərinin araşdırılması ilə bağlı dövlət komissiyası yaradıldığı elan olunsa da ötən 5 ay müddət ərzində gölün qurumasının qarşısının alınması ilə bağlı bir iş görülməyib. Prezidentin müavini və komissiyanın sədri Məhəmmədrza Rəhimi isə bildirmişdi ki, bu su hövzəsi ətrafında çoxsaylı problemlər yaranıb və onları həll etmək lazımdır :«Yaranan komissiya tarixi gölün problemləri ilə məşğul olacaq və onun quruması səbəblərini araşdıracaq. Gölü xilas etmək üçün biz əlimizdən gələni edəcəyik».

Mütəxəssislər isə bildirib ki, qısa bir zamanda Urimya gölündə yaranmış problemlər aradan qaldırılmazsa, bu su hövzəsi xəritdən silinəcək.

Yerli əhalinin məlumatına əsasən, gölün quruyan ərazilərini hakimiyyət artıq paylamağa başlayıb.

Sadaladıqlarımızı öaşa düşməyənlər yaxud, onu başa düşə bilməyənlərdə var. Belələri İrandakı rəsmilərdən, panfarsçılardan da çox bu rejimin «qeyrətini çəkməyə» çalışırlar.

«Azadlıq» radiosu Azərbaycan redaksiyasının «İşdən sonra» verilişinin qonağı olan İlqar İbrahimoğlu müxbirin «Urmiya gölünün qurumasına eiraz aksiyaları» ilə bağlı sualına cavabında özünü «Papadan çox katolik» kimi aparıb. O, bu etiraz aksiyasını «separatçılıq» (bölücülük) kimi dəyərləndirərək, hakimiyyətin ğasıqlarına haqq qazandırıb.

İranın Qəzvin şəhərində İmam Xomeyni adına Beynəlxalq Universitetdə ali təhsil almış bu Azərbaycan vətəndaşının çıxış İslam Respublikasının fars şovnist düşüncəli ideoloqlarının çıxışını xatırladıb. «Separatçılıqdan» danışan İ.İbarihimoğluna yazımızdakı faktları bir daha xatırlatmaq istərdik(çünki bəziləri baş verən həqiqəti görməmək üçün özünü «soğan yeyən» kimi aparır). Əgər bu separatçılıq meylidirsə, o zaman İran prezidenti Urmiyaya məlum məsələ ilə bağlı iki ildə üç dəfə niyə gəlib?Habelə niyə M.Əhmədinijad özünün başçılığı altında bu məqsədlə hökumət komissyaisı yaradıb? Nədən gölün qurumasının qarşısının alınması üçün dövlət büdcəsindən maliyyə vəsaiti  ayrılıb? Yaxud nədən bunun qarşısının alınması ilə bağlı yeni-yeni layihələr irəli sürülür? Və s.

İlqar İbrahimoğlu və onun kimilər İrandakı rejimin dostunu özlərinə dost, düşmənini düşmən bilənlərdəndir. Bu qrupun nümayəndələri 2006-cı ilin mayında türkləri aşağılayan etiraz aksiyaları zamanı da susub, Livandakı (Lübnandakı) hizbudllahı müdafiə edirdilər. Halbuki onda İranın ali rəhbərindən tutmuş, qatı fars şovnistələri belə «İran» qəzetində verilmiş həmin materialı qınadı.

Bu qrupun adamları İrandakı hakimiyyət kimi saxta islam təəssübkeşliyindən çıxış etməyə adət ediblər. Onlar «vətəni sevmək imandandır»ı çoxdan unudublar.Həmin kəsim  əzbərlətdirilənləri deməyə, yamsılıdaqları kimi hərəkət etməyə, düşünməyə çalışırlar. Qumdan,Tehrandan alınan təlimatlarla həqiqəti gizlətmək mümkün deyil.Onların müdafiə etdiyi rejimin təmsilçiləri Azərbaycan Respublikasını hədələyəndə, onun iç işlərinə qarışanda da  İlqar İbrahimoğlu kimlər öz dövlətinin təəssübünü indiyədək çəkməiyib. Üzü hara olmasından asılı olmayaraq, öz ölkəsinin, millətinin haqlı maraqlarını tapdayıb, yadların yalanını müdafiə edənləri el arasında ən yumuşaq ifadə ilə «satqın» adlandırırlar. Allahı sevirsinizsə, parça-paça olmuş, bir millətin haqlı tələblərrini müdafiə edə bilmirsinizsə, heç olmazsa susun.Yoxsa, yalan danışıb, yabnıların haqqını öz vətənimizdə qormuqla nə boyda günah etdiyinizin fərqindəmisiniz?

Sədrəddin Soltan