GünAz TV mətbuat mərkəzinin növbəti müsahibi, “Azadlıq” radiosunun Azərbaycan şöbəsinin keçmiş rəhbəri, tanınmış jurnalist Mirzə Xəzərdir.

- Mirzə bəy, İran mətbuatı, ölkənin siyasi-hərbi rəhbərliyi bütün gücü ilə Azərbaycanın üzərinə gəlir. İran nədən narahatdır və Azərbaycandan nə istəyir?

- Müstəqil Azərbaycan dövlətinin mövcudiyyəti İranı narahat edir və gələcəkdə də narahat edəcək. Müstəqil Azərbaycanın İran ərazisində yaşayan milyonlarla azərbaycanlı üçün ilham mənbəyi olması təbiidir və molla rejimi bunun qarşısını almağa qadir deyildir. Bu amilin təsirini azaltmaq üçün İran Azərbaycan ərazisində öz dini-siyasi ideologiyasını yaymağa, nüfuz sahibi olmağa çalışır. İranı narahat edən digər amil Azərbaycanın Tehran rejiminin düşmən hesab etdiyi ABŞ (Amerika Birləşmiş Ştatları) və İsrail ilə yaxın münasibətlərdə olmasıdır. İran, möhtəməl hərbi zərbə endirildiyi halda Azərbaycan ərazisinin plasdarm (vasitə) rolu oynayacağından da təşviş keçirir.  İran mətbuatının, xüsusilə müdafiə nazirinin Azərbaycana hücumu Tehranın dərin təşviş keçirtdiyini göstərir.

- İran-Ermənistan əlaqələri sürətlə inkişaf edir. Amma İran Azərbaycanı Amerika-qərb və İsraillə əlaqələr qurmaqda ittiham edir. Sizcə, niyə bir dəfə də olsun Tehran Ermənistanı işğalçılıq siyasətinə görə, sərt tənqid etmir?

- İranın Ermənistanla əlaqələrini inkişaf etməsi Tehranın Azərbaycanla münasibətlərdə təzyiq vasitəsi əldə etmək təşəbbüsündən irəli gəlir. Çünki, hətta fərz etsək ki, Azərbaycan Amerika və İsrail ilə əlaqələrini ixtisar etsə belə, Tehran rejimi Ermənistanı himayə etməkdən vaz keçməyəcəkdir. Əvvəlcə dediyim kimi, Tehranı birinci növbədə müstəqil Azərbaycan dövlətinin mövcudiyyəti narahat edir. Ermənistanla sıx münasibətlər strateji səciyyə daşıyır, yəni Tehran bu günü yox, sabahı da düşünür. Bu səbəbdən Tehranın ixtiyarında olan təsirli təzyiq vasitəsi Ermənistanla əlaqələridir.

- İran Qarabağ münaqişəsinin həllini bölgə dövlətlərinin birgə iştirakı modelini təklif edir. İranın münaqişənin həllində təsir imkanları mümkündürmü?

- İranın Qarabağ münaqişəsinin həllinə Azərbaycanın mövqeyindən müsbət təsiri ola bilməz. Bölgə dövlətlərinin iştirakı modeli deyəndə mollalar, ATƏT-in (Avropa Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatı) və Qərbin təsirini zəiflətmək hesabına bu prosesdə (sürəcdə) Tehranın iştirakını təmin etməyi nəzərdə tutur. İranın münaqişənin həlliinə müsbət təsiri ola bilməz. Qarabağ müharibəsi getdiyi zaman Tehranın “vasitəçilik” səylərinin Azərbaycana nə qədər ziyan vurduğu unudulmayıb.

- Ümumiyyətlə, İranın siyasi gələcəyini necə görürsünüz və bu məsələ ilə bağlı sizin şəxsi fikirləriniz nədən ibarətdir?

- Mənim fikrimcə, İranın siyasi gələcəyi üçün yaxın perspektivdə (çeşməndaz) təhlükə mövcud deyil. Özümüzü aldatmayaq. Tehran rejimi hələ güclüdür və ölkədə vəziyyətə tam nəzarət etmək qüdrətindədir. 

Söhbətləşdi: Elnur Eltürk