GünAz TV: Hələ İraqa qarşı Səddam Hüseynin devrilməsi ilə bağlı hərbi əməliyyatların başlanğıcında İran hakimiyyəti koalisiya (etilaf) qüvvəlrinə yardım etəmyə hazır olduğunu bildirmişdi.

Ancaq əks tərəf onun yardımından imtina etdikdən sonra Tehranın təbliğat maşını Səddam Hüseyni dəstəkləməyə başladı. Vəziyyət o yerə çatmışdı ki, əvvəllər düşmən olduğu  Səddam Hüsenyin İran az qala müsəlman dünyasının lideri kimi təqdim etməyə cəhd göstərirdi.

Başqa sözlə bir müddət öncə onun başını ABŞ (Amerika Birləşmiş  Millətlər) başda olmaqla müttəfiqlərinə başını təhvil verməyə hazır idi. Amma rədd cavabından fərqli mövqe tutdu.

Odur ki, İran hakimiyyətinin «ipi» nə dərəcədə ehtibarlı sayılar? ehtimal etmək olar ki, o, su boğaza dirənəndə meymundan fərqli hərəkət etməyəcək.

Bu baxımdan İran üzrə israilli ekspert (karşünas) Mehir Cavandafərin İngiltərədə çıxan «Qardian» qəzetində çap etdirdiyi məqalə maraqlıdır. Müəllif yazısında İranın Suriyaya münasibətində dəyişliklərin əlamətlərini təhlil edib.

Suriyadakı üsyan başlayanda İran KİV-i (Kütləvi İnformasiya Vasitələri) ya tam sükuta üstünlük verdi, ya da olayları  «quldurların və sionist rejimin törətdiyini» yazaraq, rəsmi Dəməşqi tam dəstəklədi.

M.Canvandafərin yazdığına görə, son zamanlar şərait dəyişilib:«Hakimiyyəti rəsmi təbliğat maşını «PressTV» ilk dəfə Suriya ordusunun nümayişçilərə atəş açmasına dair xəbərlər yaydı.Bundan başşqa həmin televiziyada odrunun dinc vətəndaşlara hücum etməsi ilə bağlı hüquq müdafiəçilərinin bəyanatı oxundu».

Müəllif yazıb ki, Tehranda çıxan fars dilli mətbuatda Suriya prezidenti Bəşşar Əsədi açıq-aşkar tənqid edən yazılar çap olunur.O, İranın ali rəhbəri ayətulla Xamneyiyə yaxınlığı ilə seçilən «Cümhuriye-İslami» qəzetində çap olunan məqaləni buna örnək göstərir:«Əsədin qurtuluşuna tüfəng deyil, islahat» başlıqlı yazıda başlıca məsələ budur: Əsəd və onun müşavirləri əhaliyə qarşı silahlı münaiqşəni davam etdirə biləcəkmi? Güc işlətsi Qəddafiyə rəqiblərinin xələvətə çəkilməsinə yardım etdimi? ONlar Qəddafidən artıq güc işləcədəcəkmi?Bu onlara nə verəcək?»

İranın Livandakı (Lübnandakı) keçmişsəfiri Məsud Mədrəsinin yazdığı məqaləyə əsasən, «hizbulla»lideri Həsən Nəsrullanın da Dəmşəqə münasibətində dəyişiklik hiss olunur. Hizbbulaçı ayətullah Xamneyinin məsələhətinə dəstək verərək, Bəşşar Əsəddən əhalinin istəklərinə qarşılıq verməyə çağırıb.

Cavandafər daha sonra yazıb:«Hər iki rejimin biri-birinə yaxınlığına baxmayaraq, Əsəd xəyala (illüziyaya) qapılmamaldır ki, Xamneyi ondan ötrü siyasi intihara edərək, onunla birlikdə gəminin dibinə gedəcək.

Xamneyi ekstremistdir (ifrati). Ancaq onun bu keyfiyyəti islam Respublikasının yüksək eşalonunu qorumaq üçündür. Bundan ötrü o, hər şeyi, hətta Bəşşar əl-Əsədi belə qurban verər.

İran günü-gündən təcrid olunur. Ona Dəməşqdə yeni düşmən istəmirl.Suriya İrana yalnız Hizbullaha və Fələstindəki terrorçu qruplara silah ötürmək üçün lazım deyil.İslam Respublikasının Suriyada böyük isqtisadi marağı da var. Bu üzdən də günlərini bir günü Suriyadakı rejimə müxalif olanlarla Tehranın təmas qurması xəbərini   Bəşşar Əsəd eşitsə, bundan qəti təəccüblənməmlirdir».

Ona görə də ehtimal etmək olar ki, Tehran hakimiyyəti Suriyadakı rejimi uzun müddət yalnız din və məzhəb təəssübkeşliyindən çıxış edərək, dəstəkləməyəcək.Çünki İran İslam Respublikasını idarə edənlər də «siyasət əbədi dost olmur» tezisini əsas götürürlər.

Sədrəddin Soltan