GünAz TV mətbuat mərkəzinin növbəti müsahibi, Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, Azərbaycanın İrandakı keçmiş səfiri, professor Əlyar Səfərlidir.

- Son günlər Güney Azərbaycanda cərəyan edən hadisələr haqqında fikirlərinizi eşitmək maraqlı olardı?- Güney Azərbaycanda cərəyan edən hadisələri izləyirəm və hadisələrin inkişaf mərhələsi məni sevindirir. Belə hesab edirəm ki, bu gün Güney Azərbaycan Milli Hərəkatı təkmilləşib və siyasi-milli şüuru yüksəkdir. Son illər İranda cərəyan edən siyasi hadisələrə milli hərəkatın kamil yanaşması, hərəkatın düzgün yolda olduğunu ortaya qoydu.   Onu qeyd edim ki, mən səfir işlədiyim dövrdə Güney Azərbaycan Milli Hərəkatı bu səviyyədə inkişaf etməmişdi və keçirdiyimiz görüşlərdə, apardığım müşahidələrdə də bunun şahidi olurdum. O zaman  milli şüur belə səviyyədə deyildi. İndi görürük ki, milli hərəkat istədiyimiz formada davam etməkdədir və Milli Hərakatın  İranda gedən son  siyasi proseslərə (sürəcə) qarışmaması, öz prinsiplərini (əsllərini, ilkələrini) əsas tutması hərəkatın siyasi çevikliyini ortaya qoydu.   Xalqımız İranın panfarsist, paniranizm ideyaları altında sonsuza qədər yaşaya bilməz. Bizim dilimizi, ədəbiyyatımızı, milli dəyərlərimizi nə qədər məhv etməyə çalışsalarda, buna nail olmaları mümkün deyil. Çünki bu dil şifahi xalq, radio (yayım), ədəbi dildir. Xalqımızın dərin milli  dəyərləri imkan vermir ki, soydaşlarımız panfarsist fikirlərinə bürünsünlər və İranın zəhərli təbliğatı nəticəsini versin. Güney Azərbaycanın kəndlərini gəzirsən hamı öz doğma dilində danışırlar. Fars dilini özlərinə yaxın buraxmırlar və ona özgə dil kimi yanaşırlar. Bu önəmli amildir. Yəni, rejim yüz illərdir ki, bunu sıradan çıxarda bilmir. - Bu günlərdə İran Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının rəisi Həsən Firuzabadi Azərbaycanı və ölkə prezidentini hədələyən bəyanat verdi. Düzdür, İran tərəfi belə açıqlamanın olmadığını bildirir.  Amma biz İran tərəfindən həmişə belə bəyanatların çox eşitmişik. Bu haqda nə deyə bilərsiniz?- Bu həddini aşan və siyasi etikaya (siyasi üsullara) uyğun gəlməyən bir açıqlamadır. Bunun başqa adı ola bilməz. İran Azərbaycanın müstəqilliyini və azadlığını qəbul edə bilmir. Buna görə, gecə-gündüz ölkəmizdə təxribat fəaliyyətlərini gerçəkləşdirmək üçün əllərindən gələni edirlər. İran Azərbaycana qarşı münasibətinin kökündə bir sıra amillər durur ki, rejimin ölkəmizə qarşı olan münasibətini şərtləndirir.  Müstəqillik və milli dövlətçilik amili İranı bərk narahat edir. Buna görə də, İran Azərbaycana qarşı münasibətini dəyişməyəcək. - Yəqin ki, son günlər Dünya Azərbaycanlıları Konqresində cərəyan edən hadisələrdən xəbəriniz var. Siz bildiyimiz qədər Dünya Azərbaycanlıları Konqresində Məşvərətçi Şuranın sədri olmusunuz. Necə düşünürsünüz, nə baş verir təşkilatda?- Bəli, Təbii ki, izləyirəm. Dünya Azərbaycanlıları Konqresində cərəyan edən hadisələr məni məmnun etmir və təşkilatda belə hadisələrin baş verməsi sevindirici sayılmamalıdır. Hər zaman təşkilatda qruplaşmalar olub və olan qruplaşmalar ümummilli çərcivədə fəaliyyət göstərməyə imkan vermir. Vahid istiqamətdə fəaliyyət yoxdur. DAK-da hansısa qruplaşmanın yaranması isə təşkilatın əsas missiyasından (görəvindən) yayındırır. Bu gün biz DAK-ı əsl milli təşkilat kimi görmək istəyirik. DAK-ı mövcud məsələləri gündəmə gətirən və bu istiqamətdə milli işləri gerçəkləşdirməyi reallaşdıran təşkilat səviyyəsinə qaldırmalıyıq. Amma müəyyən qüvvələr  hələ də DAK-ı öz maraqları üçün istifadə edirlər. Buna qətiyyən  imkan vermək olmaz. - Yəni, sizin açıqlamadan belə çıxır ki, təşkilatda başqa maraqlara xidmət edən qüvvələr var?- Burada bizim fəaliyyətimizə imkan vermirdilər. Mən, təşkilatın içində olan şəxs olmuşam. Bir necə dəfə təşkilatın qurultaylarında iştirak etmişəm. Güney hərəkatı ilə bağlı geniş məruzələrim olub. Hərəkatın bizlər üçün nə qədər önəm kəsb etdiyini və xalqımızın hadisələrə hazır olmasını vacibliyini çatdırırdım. Təəssüf ki, qruplaşmalar, şəxsi maraqlar burada  ümumi fəaliyyətin qarşısında əngələ çevrilib. - DAK-da yeniləşmə prosesinin başlanması təşkilata nə verə bilər?- Bu, çox önəmli məsələdir. DAK-ın birləşməsi , yeniləşməsi, savadlı gənclərimizin, milli aydınlarımızın təşkilata gəlməsi onun güclənməsi ilə nəticələnməsi mütləqdir. DAK-ın cəmiyyətdə olan mənfi imicini (vəchəsini) dağıtmaq lazımdır. Bu gün DAK təşkilatının adı eşidiləndə hansı DAK-lar məsələsi,  bəzi dedi-qodular, dartışmalar mərkəzi kimi qəbul edir. Parcalanmiş,  zəif ayrı-ayrı iki DAK-ın olması İrana da sərf edir.  - Bu gün təşkilatın iki ad altında fəaliyyət göstərməsini nə qədər düzgün hesab edirsiniz?- Mən bunu  düzgün hesab etmirəm. Təşkilatın birləşməsi yolunda görüləcək işləri alqışlayıram. Eyni zamanda Əhməd Obalının, və Səftər Rəhimlinin bu məsələdə prinsipallığını (qətiliyini) dəstəkləyirəm. Hesab edirəm ki, bu iki şəxsin ortaya atdığı missiya təşkilata prinsipallıq, mütərəqqilik gətirə bilər. Çox güman ki, DAK-lar birləşəcək. Birləşmə baş verməsə, təşkilatın gələcəyi qaranlıqdır. İndi ki, halda təşkilatın parçalanmış vəziyyətdə olması qurumu qeyri-fəallığa sövq edir. DAK-ların belə vəziyyətdə olması və parçalanmış təşkilatın Güney Azərbaycan Milli Hərəkatına heç bir təsiri ola bilməz. Amma təşkilat birləşsə, bu milli hərəkatın daha da təşkilatlanlanması və güclənməsinə dəstək ola bilər. Demokratikləşən dünyada Güney Azerbaycanda 40 milyon xalqın taleyini 12 milyonluq azlığın əlində buraxmaq olmaz. Tarix buna görə, bizi bağışlamaz.Söhbətləşdi: Elnur Eltürk