Səudiyyə Ərəbistanı İranın Bəhreyndəki mülki obyektə hücumlarını pisləyib
Bəhreyn İranın zərbəsi nəticəsində “sənaye obyektində” baş verən yanğından sonra BMT-ni tədbir görməyə çağırıb
Tramp: ABŞ və İran arasındakı razılaşma uzunmüddətli olmalıdır
Paşinyan: Ermənistan enerji şəbəkəsini Azərbaycan və Türkiyənin enerji sistemləri ilə birləşdirməyi planlaşdırır
Zəncanlı aşığın ildönümü mərasimi keçiriləcək
Paşinyan: Sabah TRIPP layihəsinin başlanması rəsmən elan ediləcək
Təbrizin cümə imamı da "şirin quyruğu"ndan danışdı- Oynamayın!
Əyalətlərdən gələn pul Tehrana ayrılır - Pezeşkian
İranda daha beş bəluc həbs edildi
Bessent: İran rəhbərliyi sıxışdırılmış vəziyyətdədir və danışıqlar masasına qayıda bilər
İrandan qaçaqmalçılıq yolu ilə gətirilən güclü təsiredici dərmanlar aptekdə satılıb, saxlanılanlar var
Britaniyada hücum planlaşdıran şəxs etiraf etdi- Süleymaninin əsgəriyəm
Qəzvinli siyasi məhbus qeyri-müəyyən vəziyyətdə saxlanılır
Bessent: İran satdığı neftdən olan gəliri heç vaxt əldə etməyə bilər
İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub
İran Ali Məhkəməsi azərbaycanlı siyasi məhbusun edam hökmünü təsdiq etdi
İranda şəhərlərarası nəqliyatda da qiymətlər artdı
İranda etirazçı taekvondo çempionu edama məhkum edildi
ABŞ daha dörd iranlının adını sanksiya siyahısına saldı
Tramp: Lazım olarsa, yenidən hücum edəcəyik
Tramp: İran razılaşmaq istəyir, lakin şərtləri qəbuledilməzdir
10 kilo Pakistan düyüsünün qiyməti 4 milyon 650 min tümənə çatıb
Pezeşkiyan: Pulumuz yoxdur, xalq etiraz edir
İran agentləri iyirmi ildən artıqdır ki, regionda hərəkət etmək üçün Livan və İraq pasportlarından istifadə edirlər – The National
Britaniyanın Fərford aviabazasına hücum planı hazırlamaqda ittiham olunan şəxs Qüds qüvvələrinə bağlıdır
İranın tankeri hədəf alınacağı təqdirdə verdiyi təhdid
CBS News: ABŞ və İsrail yaxın vaxtlarda İrana qarşı yeni hərbi əməliyyatı nəzərdən keçirir
Mərəndli idmançı dünya üzrə ikincisi oldu
İranda enerji çatışmazlığı- Xameneinin nümayəndəsi qəribə çıxış yolu göstərdi
İran müharibə bəhanəsindən repressiyalar üçün istifadə edir- Sato
Böyük Britaniya İrana qarşı kiberhücum əməliyyatları aparır- Rob Maqouen
Özbəkistanda Şah İsmayıl Xətai adına Mərkəzin açılış mərasimi keçirilib
İranda 6 məhbus edam edildi
Ağdam Şəhəri Günü münasibətilə Qarabağ atlarının yürüşü keçirilib
Sistan və Bəlucistanda daha iki bəluc güllələndi
Əhvazda çörəkçilər etiraz aksiyası keçirdi
ABŞ, Böyük Britaniya, Fransa və Almaniya İranı BAEA ilə əməkdaşlığı bərpa etməyə çağırıb
Türkiyə dünyada ilk dəfə pilotsuz qırıcı təyyarəni silahlanmaya qəbul edib
İlam əyalətində etirazçıların həbsi davam edir
Kremlə simvolik zərbə; Putin dərin məyusluq içindədir (Video)
Görək 2027-ci ilin əvvəlindən sonra nə olacaq- Tramp
İsrail: İran nüvə proqramını bərpa etməyə çalışır
Yeni bir türk dövləti qurulur- Ukrayna ilə anlaşıldı
GünAz TV: Fevralın 10-u İranda inqilabın 40-cı il dönümünün təntənəli şəkildə keçirilməsinə baxmayaraq, bu ölkənin neft sənayesi ötən 4 dekada ərzində bu “təntənə”də heç bir pay sahibi olmayıb. Ölkənin neft ixracatını inqilabdan əvvəlki səviyyəyə qaldırmaq üçün hələ uzun illər keçməlidir. Bunun reallaşması isə hətta Amerika Birləşmiş Ştatlarının sanksiyaları qaldırılsa belə, mümkün deyil.
Ölkənin neft istehsalı xarici investorların sanksiyalara məruz qalmamaq üçün dünyanın 4-cü ən böyük neft yataqların sahib olan İrandan çıxması ilə kəskin aşağı düşməkdədir. 2018-ci ilin may ayında ABŞ rəsmilərinin İranın qara qızılının satışına qarşı daha sərt addımlar atacağı ilə bağlı verdiyi vədlər, noyabr ayında praktiki addımlar atması və bəzi istisna ölkələrə verilən möhlətin bitməsindən sonra onların da sanksiyalara qoşulacağı ilə bağlı qoyulan şərt rəsmi Tehranın neft bazarında daha da ağır günlər yaşayacağının carçısı idi.
Rəsmi Vaşinqton 2018-ci ilin noyabr ayının əvvəlində rəsmi Tehranı terrorizmə himayə göstərməkdə ittiham edərək, İranın neft və qaz sektoruna qarşı yeni sanksiya qəbul etdikdən sonra, qeyd edilən sənaye ağır vəziyyətə düşüb, hətta baxmayaraq ki, bu embarqolarda Yaponiya, Çin, Türkiyə, Hindistan və Cənubi Koreya kimi ölkələrə öz daxili tələbatlarını ödəmək üçün müvəqqəti olaraq İrandan neft idxal etməyə icazə nəzərdə tutulur. İran rəsmiləri Venesuelanın neft sektoruna qoyulan embarqonun effektiv olması üçün Vaşinqtonun İrandan neft idxal edən istisna ölkələrə verilən möhlətin zamanını uzadacağına inandığı halda, Tramp administrasiyası bu cür planının olmadığını bəyan edir.
Hətta Amerika İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyaları aradan qaldırsa belə, bu ölkə 1979-cu il inqilabından qabaqkı səviyyədə neft istehsal etməyə qadir deyil. İnqilabdan öncə bu göstərici günlük olaraq təqribən 6 milyon barel idisə, inqilabdan sonra yeni rejim heç vaxt bu indeksi təkrarlaya bilməyib. “Blomberg”in yanvar ayına olan göstəricisinə əsasən, İran yanvar ayı ərzində günlük olaraq təqribən 2.74 milyon barel neft hasil edib.
Londonda fəaliyyət göstərən “Energy Aspects Ltd”nin enerji məsələləri üzrə tədqiqatçısı Riçard Mallinson sözlərinə görə, İran inqilabdan sonra bu günə qədər bəzi vaxtlarda rekord göstəricidə, yəni günlük 4 milyon barel neft hasil edə bilsə də, 6 milyon barelə çatması üçün çox iş görməlidir və beynəlxalq şirkətləri yenidən neft sektorunda əməkdaşlığa cəlb etmək üçün onların etimadını qazanmalıdır.
İran Milli Neft Şirkətinin xarici əlaqələr üzrə direktorunun müavini İzzətullah Moslehinin sözlərinə görə, sanksiyalardan sonra istisna olan ölkələr içərisində Türkiyənin günlük olaraq İrandan idxal etdiyi xam neftin miqdarı sabit, yəni 150.000 barel civarında qalıb. Yaponiya və Cənubi Koreya kimi ölkələr tərəfindən alınan xam neft və qaz-konsendant miqdarında da dəyişiklik olmayıb. “Blomberg” tərəfindən İrandan yola düşən tankerlər üzərində aparılmış müşahidələr isə yanvar ayı ərzində ölkənin günlük 1.28 milyon barel neft ixrac etdiyini göstərir.
Barak Obama administrasiya dövründə Dövlət Departamentinin əməkdaşı olmuş və İrana qarşı qəbul edilmiş sanksiyalar üzrə məsul Amos Hoçsteyn isə qeyd edir ki, İran Amerikanın istisna ölkələrə verilmiş müddəti uzatmaqdan imtina etməsinə rəğmən, gələcəkdə də müəyyən miqdarda neft ixrac edə biləcək.
Amos Hoçsteynin sözlərinə görə, İran günlük olaraq 800.000 və ya 1 milyon barel neft ixrac edə biləcək, baxmayaraq ki, bu rəqəm bəzi aylarda daha da aşağı ola bilər. Belə ki, rəsmi Tehran sanksiyalardan yayınaraq, bəzi ölkələrə müəyyən miqdarda xam neft satacaq. Bundan əlavə, sanksiyada istisna kimi hesab edilən və edilməyən ölkələr içərisində çox az sayda da olsa, bəziləri mövcuddur ki, onlar öz daxili təlabatını ödəmək üçün sanksiyalara elə də əhəmiyyət vermir.
ABŞ dolları ilə ticarətdən məhrum olmaqdan qorxan bəzi şirkətlər İran ilə Avropa İttifaqı arasında sanksiyalardan yayınmaqla ticari əlaqələri davam etdirmək üçün İngiltərə, Fransa və Almaniya tərəfindən irəli sürülmüş və yanvarın 31-də qəbul edilmiş “Instex” adı ilə tanınan, barter ödənişinə əsaslanan sistemə üz tuta bilərlər. Bununla belə, ixracat maliyyəsi üzrə broker və Almaniya-İran Ticarət Palatasının vitse-prezidenti Reiner Jahn fəqli qənaətdədir. O bildirir ki, avropalı şirkətlər böyük ehtimalla “Instex” dən istifadə etməyəcəklər. Çünki bu, onların digər ölkələrlə dollar vasitəsi ilə apardıqları ticari əməliyyatları təhlükə altında qoya bilər.
İran Milli Neft Şirkətinin açıqlamalarına görə, qurum inqilabdan sonra ölkə ərazisində 65 neft və qaz yatağı aşkar edib və onların işlənməsi hasilatın bərpasına öz töhfəsini verəcək.
İranda 1979-cu il inqilabından, yəni mollaların hakimiyyətə gəlməsindən öncə bu ölkə Səudiyyə Ərəbistanı ilə eyni səviyyədə neft hasil edirdi. Lakin inqilabdan sonra İraqla müharibə, eləcə də Amerikanın İrana qarşı bir neçə mərhələdə sanksiyalar qəbul etməsi rəsmi Tehranın hasilatı 1979-cu ildən əvvəlki göstəricilərə çatdırmasına əngəl olub.
Baxmayaraq ki, İran neft və qazla zəngin bir regionda yerləşir, lakin 9 nəhəng istehsalçı arasında ikinci ən aşağı templi ölkə hesab edilir. Ölkə bu sürətlə davam etsə, öz enerji mənbələrini Səudiyyə Ərəbistanı və Amerikadan da daha uzun müddətdə qoruyub-saxlaya bilər. Lakin dünya ölkələrinin alternativ enerji mənbələrinə tərəf üz tutduğunu nəzərə alsaq, gələcəkdə neft və qaz məhsullarına kəskin ehtiyacı olmayacağını demək mümkündür.
İran neft yataqlarının işlənməsi uğursuz olsa da, qaz yataqlarında inkişaf müşahidə olunur. Dünyanın ən zəngin 2-ci qaz yataqlarına sahib olan İran artan daxili ehtiyacı ödəmək üçün bu sektora daha çox əhəmiyyə verib. Belə ki, 2006-cı ildən bu günə qədər İranın qaz hasilatı 2 dəfədən çox artıb.
Artıq daxildə qaza olan təlabatı tam olaraq ödəməyə yaxın olan rəsmi Tehran bundan sonra bu sektorda inkişafı davamlı etmək üçün yeni ixracat marşrutları tapmağa cəhd göstərir. Belə ki, bu yaxınlarda bu sahədə İraqla da razılığa gələn İran qonşu ölkələrə qaz kəmərləri vasitəsi ilə mavi yanacaq nəql etməkdədir. İran Pakistan, Əfqanıstan, Oman və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə də qaz nəql etmək üçün səy göstərsə də, hələ ki, bütün bunlar uğursuzluqla nəticələnib.
İran həmçinin xaricə maye qaz da istehsal etməyə çalışırdı. Ölkə bu istiqamətdə 2016-cı ildə Amerikanın sanksiyaları ləğv edildikdən sonra özünün tamamlanmamış LNG zavodunda son tamamlama işlərini həyata keçirmək üçün xarici investor axtarışında idi. Tehran hələ də LNG ixracatı üçün müxtəlif şirkətlərlə danışıqlar aparır, lakin Amerikanın İrana qarşı sanksiyaları yenidən bərpa etməsi bu müzakirələrin gələcəyini də sual altında qoyur.
Heçsteynin sözlərinə görə, şirkətlər hətta sanksiyalar olmayan dövr İranla maye qaz sahəsində əməkdaşlıq etməyə tərəddüd edirdilər. Sanksiyalardan sonra əməkdaşlıq edəcəkləri isə ümumiyyətlə real görünmür.
Mənbə: Bloomberg
Ə.A
Səudiyyə Ərəbistanı İranın Bəhreyndəki mülki obyektə hücumlarını pisləyib
Bəhreyn İranın zərbəsi nəticəsində “sənaye obyektində” baş verən yanğından sonra BMT-ni tədbir görməyə çağırıb
Təbrizin cümə imamı da "şirin quyruğu"ndan danışdı- Oynamayın!
İranda daha beş bəluc həbs edildi
Britaniyada hücum planlaşdıran şəxs etiraf etdi- Süleymaninin əsgəriyəm
Bessent: İran satdığı neftdən olan gəliri heç vaxt əldə etməyə bilər
İranda şəhərlərarası nəqliyatda da qiymətlər artdı
ABŞ daha dörd iranlının adını sanksiya siyahısına saldı
İranın tankeri hədəf alınacağı təqdirdə verdiyi təhdid
Mərəndli idmançı dünya üzrə ikincisi oldu
İran müharibə bəhanəsindən repressiyalar üçün istifadə edir- Sato
Əhvazda çörəkçilər etiraz aksiyası keçirdi
Kremlə simvolik zərbə; Putin dərin məyusluq içindədir (Video)
İsrail: İran nüvə proqramını bərpa etməyə çalışır
İrana bağlı qrup İraqdakı ən mühüm bazasından geri çəkilir
Xuzistanda daha 10 ərəb fəal həbs edildi
İranlılar Azərbaycanda verilən qərarı alqışladılar
BMT Baş Assambleyasının Üçüncü Komitəsi İranla bağlı qətnamə qəbul etdi
İran polisi ərəb gənci güllələdi
Bəndər-Abbasda ardıcıl partlayışlar olub
İki şəhərdə iki məhbus edam edildi
BMT rəhbəri İranda insan hüquqlarının pozulmasını “qəbuledilməz” adlandırıb
İran dövlət televiziyası: Britaniyanın Feyrfod aviabazası İran raketlərinin hədəf dairəsinə daxildir
ABŞ və İsrail İranın iqtisadi infrastrukturuna mümkün zərbələr endirmək üçün planlar hazırlayır – NYT
Urmiyə Şəhər Şurasının üzvü: Ölkədə pan-türk yoxdur, amma pan-fars və İranşəhri düşüncəlilər çoxdur
Səhənd stadion "Traktor"a verilir
Binabda hava çirklənməsi artır; “Səhənd” elektrik stansiyasında mazut yandırılır
İran buna görə bizə kiberhücum etdi- Baro
Rəisinin helikopterinin düşdüyü ərazi İranın milli irsi siyahısına salındı!
ABŞ-ın İran neftinə tətbiq etdiyi blokada Çini İraq neftinə yönəldir – Bloomberg
Talibanın dron şousu: Köhnə ABŞ texnikasının yanında yeni “ixtira”!
ABŞ-nin daha bir təyyarədaşıyan gəmisi Yaxın Şərqə gəldi
Qərbi Azərbaycan mənzil xərclərinin ailə büdcəsindəki payına görə ölkə üzrə yeddinci yerdədir
Tramp: İran Vaşinqtonu təhdid edərsə, “heç bir ölkənin ödəmədiyi qədər ağır bədəl ödəyəcək”
İrada daha bir bəhaiyə həbs cəzası verildi
HƏMAS-ın yüksək rütbəli komandiri öldürüldü
Pilotsuz uçuş aparatı Qara dənizdə 13 Azərbaycan vətəndaşının olduğu gəmiyə hücum edib
İranda doğum böhranı: Nikahlar və uşaq sayı sürətlə azalır